Legio XII – legion rzymski utworzony przez Juliusza Cezara w 58 p.n.e. Obdarzony tytułem („Piorunująca” lub „Gromozbrojna”) przez cesarza Marka Aureliusza w 174, za zwycięstwo odniesione nad Kwadami podczas burzy.
Legion XII został sformowany przez Cezara na początku wojen galijskich, uczestnicząc m.in. w oblężeniu Alezji; następnie w wojnie domowej stał po stronie Cezara.
Wiadomo, że w 62 roku legion uczestniczył w działaniach nad Eufratem, po czym stacjonował w Syrii. W 66 roku został skierowany do tłumienia powstania w Judei. Za rządów Tytusa legion stacjonował w Melitene. W 92 roku z polecenia cesarza Domicjana dotarł do wybrzeża Morza Kaspijskiego, najdalej na wschód spośród rzymskich wojsk.
W 172 lub 174 roku Legion XII – a przynajmniej jego część – uczestniczył w kampanii Marka Aureliusza przeciw germańskim Kwadom. Związany był z tym tzw. „cud deszczu”. Podczas upalnego lata Rzymianie zostali otoczeni przez nieprzyjaciół w miejscu, gdzie nie było wody. Z powodu suszy i osłabienia ucierpiało morale i legioniści skłonni byli się poddać. Jednak niespodziewanie po stronie nieprzyjaciół rozszalała się nawałnica, a po stronie Rzymian spadł orzeźwiający deszcz. Dzięki temu legion odniósł zaskakujące zwycięstwo. Chrześcijańscy autorzy (Tertulian, Euzebiusz z Cezarei) wierzyli później, że to modlitwa chrześcijańskich żołnierzy przyniosła deszcz. Inni pisarze starożytni również opisywali to zdarzenie, bez wspominania o chrześcijanach. Historyk Kasjusz Dion uważał, że „cud” spowodował egipski mag i kapłan Harnufis (Arnufis), który praktykami okultystycznymi skłonił do interwencji boga Hermesa (Hermes Aèrios) utożsamianego z rzymskim Merkurym i egipskim Thotem. Według reliefu na kolumnie Marka Aureliusza, wystawionej przez senat rzymski około 180 roku, sprawcą deszczu był jednak sam Jowisz (Iuppiter Pluvius)Euzebiusz z Cezarei, Historja kościelna, Poznań 1924, wyd. Fiszer i Majewski, s. 213 (przypis). Po tym wydarzeniu cesarz nadał legionowi tytuł Fulminata („Piorunująca” lub „Gromozbrojna”).
W 175 legion XII ponownie stacjonował w Melitene.
Podczas wojny domowej w 193 roku XII legion poparł Pescenniusza Nigra, jednakże został pokonany przez Septymiusza Sewera.
Historia o „cudzie deszczu” w legionie melitańskim z czasów Marka Aureliusza uważana jest za najstarszy dowód na obecność pierwszych chrześcijan w armii rzymskiej. W III wieku w Melitene rozwinęła się społeczność chrześcijańska, której członkowie służyli w XII legionie. Do tej jednostki mieli należeć św. Polieukt (†259) oraz Czterdziestu męczenników z Sebasty.
Legio XII Fulminata jest ostatni raz wzmiankowany w Notitia dignitatum, około 395 roku wciąż pozostawał w regionie Eufratu; prawdopodobnie aż do czasów Justyniana.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Legiony rzymskie Kategoria:Malatya