Georg Escherich (ur. 4 stycznia 1870 w Schwandorfie, zm. 26 sierpnia 1941 w Monachium) – niemiecki leśnik, nacjonalistyczny polityk i podróżnik, autor tzw. „systemu białowieskiego” – rabunkowej eksploatacji Puszczy Białowieskiej
W 1907 roku i w latach późniejszych przebywał w Afryce.
I wojna światowa Podczas I wojny światowej w 1914 roku został ranny w nogę na froncie zachodnim. Po leczeniu w Karlsruhe i pobycie w Łodzi i Warszawie przybył 18 września 1915 roku do Białowieży i został wojskowym zarządcą Puszczy Białowieskiej, gdzie zwalczał kłusownictwo i rozwijał rabunkową eksploatację drewna na potrzeby militarne Cesarstwa Niemieckiego. W tym czasie pod jego kierownictwem zbudowano sieć kolejek wąskotorowych i tartak w Hajnówce do przemysłowego przerobu drewna. Spowodowało to ogołocenie z drzew znacznych połaci puszczy. Escherich na mocy danych mu pełnomocnictw stał się niemal udzielnym władcą Puszczy Białowieskiej wraz z mieszkającą tam ludnością, którą zmuszano do przymusowej pracy wedle przedwojennych wzorców stosowanych w koloniach niemieckich. Celem Eschericha była intensywna eksploatacja puszczy, która miała stać się głównym „tartakiem II Rzeszy”. Równocześnie doświadczenia z niszczycielskiej eksploatacji puszczy były ściśle rejestrowane i opisywany. Po zwycięskim zakończeniu wojny, system białowieski posłużyć miał jako model leśnej gospodarki dla wykorzystania lasów KamerunuChristian Westerhoff, Praca przymusowa w czasie i wojny światowej. Niemiecka polityka sterowania siłą roboczą w okupowanym Królestwie Polskim i na Litwie w latach 1914–1918, Warszawa 2014..
W czasie I wojny światowej z Puszczy Białowieskiej pod zarządem Eschericha wywieziono 4–5 mln metrów sześciennych drewna, od 4% do 6 % całego drzewostanu na terenie 5760 ha. Puszcza była ponadto celowo niszczona z wielu terenów wycięto najpiękniejsze i najcenniejsze okazy starych drzew, które posłużyły m.in. do wyrobu luksusowych mebli i instrumentów muzycznych. Puszcza została też w wielkim stopniu zaśmiecona, bo odpadów nie wywożono, przyczyniając się do rozwoju plagi robactwa. W trakcie rządów niemieckich i późniejszych wydarzeń, związanych z wojną polsko-bolszewicką, wybito niemal całą zwierzynę w puszczy. Paweł Samuś, Kulturtraegerzy i dziewicza natura Puszczy Białowieskiej przypadki podczas wielkiej wojny (1914–1918), „Oblicza Wojny” 2020, T.2., https://dspace.uni.lodz.pl/handle/11089/38058
thumb|Na podwyższeniu Georg Escherich Interesował się też możliwościami zachowania żubrów, ograniczając jednak możliwości ich dokarmiania, ponieważ jego zdaniem zbyt mocno je to oswajało z człowiekiem. Escherich pozostał w Puszczy aż do 28 grudnia 1918 roku.
Powszechnie stał się znany w Niemczech około 1921 roku jako założyciel nacjonalistycznej „Organizacji Escherich” (w skrócie „Orgesch”) powstałej w związku z rewolucją listopadową i powstaniem w Monachium Republiki Radzieckiej. „Orgesch” był jedną z najsilniejszych paramilitarnych organizacji w Rzeszy Niemieckiej, a jej członkowie brali udział w walkach przeciwko Polakom i propolskim Ślązakom w III Powstaniu Śląskim. W latach 30. XX wieku zajął się publikowaniem wspomnień.
Autobiografia Der alte Jäger. Erinnerungen aus meinem Leben, Berlin 1934 Der alte Forstmann. Fahrten und Fährten in weiter Welt, Berlin 1935
Przypisy
Bibliografia Heinrich Rubner: Georg Escherich, in ders.: Hundert bedeutende Forstleute Bayerns (1875 bis 1970). Mitteilungen aus der Staatsforstverwaltung Bayerns. Bayerisches Staatsministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Forsten, München 1994, s. 93–96 Horst Nußer: Konservative Wehrverbände in Bayern, Preußen und Österreich 1918-33. Mit einer Biographie des Forstrates Georg Escherich 1870-1941. 2. Auflage. Nußer, München 1990, . Günther Axhausen (Hrsg.): Organisation Escherich. Die Bewegung zur nationalen Einheitsfront. Weicher, Leipzig und Berlin 1921, 80 S. Erwin Rosen: Orgesch. Scherl, Berlin 1921, 120 S. Hans Fenske: Konservativismus und Rechtsradikalismus in Bayern nach 1918. Dissertationsschrift. Gehlen, Bad Homburg, Berlin und andere 1969, 340 S. Hermann Bahr: Tagebuch. 10. Oktober. Neues Wiener Journal, 30 (1922) #10399, 7. (29. Oktober 1922)
Kategoria:Ludzie związani z Puszczą Białowieską Kategoria:Niemieccy leśnicy Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Urodzeni w 1870 Kategoria:Zmarli w 1941