Gowarczów – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954. do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973., tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Gowarczów z siedzibą GRN w Gowarczowie utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie koneckim w woj. kieleckim, na mocy uchwały nr 13d/54 WRN w Kielcach z dnia 29 września 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Borowiec, Gowarczów, Ruda Białaczowska i Skrzyszów ze zniesionej gminy Gowarczów w tymże powiecie oraz obszary dotychczasowych gromad Korytków i Kupimierz ze zniesionej gminy Stużno w powiecie opoczyńskim, a także pas leśny o powierzchni 2300 ha z powiatu opoczyńskiegoUchwała Nr 13d/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 29 września 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu koneckiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 20 grudnia 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 29 września 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 31 grudnia 1954 r., Nr. 15, Poz. 104).. Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Końskich z dnia 4 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 9 października 1954 r., Nr. 11, Poz. 27)..
Na uwagę zasługuje znajdowanie się w granicach gromady Gowarczów – lecz wyłączonego spod jej administracji – rozbudowującego się poligonu wojskowego Barycz, obejmującego dotychczasowe gromady Barycz, Bębnów, Brzeźnica, Huta, Januchta, Józefów, Komaszyce, Miłaków, Morzywół, Rogówek i Wola Nosowa, które stopniowo wyludniano, podporządkowując je na potrzeby poligonuHistoria Nadleśnictwa Barycz.. Jednak już na przełomie lat 50. i 60. poligon zlikwidowano, a 1 stycznia 1959 roku utworzono na tym terenie nadleśnictwo BaryczZarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego Nr 365 z dn. 10 listopada 1958 r., którego głównym celem było zalesienie ponad 4000 ha gruntów rolnych byłego poligonuHistoria nadleśnictwa Barycz.. 31 grudnia 1959 część tych obszarów – dawne wsie Eugeniów, Gąsiorów i Kacprów – wyłączono z gromady Gowarczów, włączając je do gromady Ruski Bród w powiecie przysuskim.. Wiele wsi włączonych uprzednio do poligonu Barycz do dziś nie zaludniono, a pozostają one uroczyskami bądź niewielkimi osadami leśnymi (Budki, Eugeniów, Gąsiorów, Huta (Stara), Januchta, Józefów, Kacprów, Ludwinów i Wola Nosowa).
31 grudnia 1959 do gromady Gowarczów przyłączono wieś Giełzów z gromady Petrykozy w powiecie opoczyńskim.
Gromada Gowarczów przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 reaktywowano gminę GowarczówUchwała Nr XVII/79/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 8 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie kieleckim (Dz. Urz. WRN w Kielcach z 1972 r. Nr 26, poz. 173)..
Przypisy
Gowarczozzxw Kategoria:Historia Gowarczowa