Eustachy Antoni Heleniusz Iwanowski herbu Łodzia (ur. 1813 w Chałaimgródku, zm. 7 lipca 1903 tamże)x. Stanisław Załęcki Nekrologia Czas 1903 nr 206 z 11 września s. 2. – polski historyk.
Syn Dezyderego Erazma Iwanowskiego herbu Łodzia (1780–1844), marszałka żytomierskiego i Klary Chojeckiej (1780–1826), córki Jana Nepomucena Chojeckiego (1748–1817), posła na Sejm Czteroletni.
Był jednym z ostatnich wychowanków Liceum Krzemienieckiego przed jego rozwiązaniem po powstaniu listopadowym. Początkowo gospodarował w swoim majątku ziemskim. Napisał szereg prac i opowiadań z dziejów Rusi Południowej pod pseudonimem Heleniusza w Krakowie. Dzięki znajomości stosunków na Wołyniu, Podolu i Ukrainie opisy, dotyczące przeszłości tych ziem, mają dużą wartość historyczną. Mając prawie 40 lat, wydał w Paryżu w 1852 pamiątkę z odbytej pielgrzymki do Częstochowy w roku 1848. W 1863 odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej.
Do przyjaciół Iwanowskiego należeli Edward Rulikowski oraz Aleksander Karol Groza, który ostatnich pięć lat swojego życia przemieszkał w jego rezydencji w Chałaimgródku.
Pochowany w pobliżu kościoła św. Klary w Chałaimgródku zachował się kamienny pomnik z napisemWołodymyr Jerszow, Hermeneutyczna aktualizacja konwoljutnoho pryncypu memuaryzacji Spohady minułych lit Ewstachia Iwanowśkoho, Kijów, 2007.:
Ważniejsze dzieła Matka Boża na Jasnej Górze Częstochowskiej, Królowa Korony Polskiej... Paryż, 1852 Kilka rysów i pamiątek (1860), Wspomnienia narodowe (Paryż, 1861), Listy z kraju i zagranicy, pisane r. 1863 i 1864 (1867), Rozmowy o Polskiej Koronie (Drukarnia Czasu, Kraków, 1873, t. 1–2), Wspomnienia lat minionych (1876, 2 tomy), Pielgrzymka do Ziemi Świętej odbyta w roku 1863 (1876) Pamiątki polskie z różnych czasów (1882, 2 tomy) Listki wichrem do Krakowa z Ukrainy przywiezione (1901, 2 tomy).
Przypisy
Bibliografia Wielka Encyklopedia Powszechna Ilustrowana Saturnina Sikorskiego (1892–1914). T. 31, s. 235.
Kategoria:Absolwenci i studenci Liceum Krzemienieckiego (1805–1831) Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Urodzeni w 1813 Kategoria:Zmarli w 1903