thumb|Amerykański (po lewej) i czeski Budweiser na jednej sklepowej półce Budweiser – marka piwa, do której prawa roszczą zarówno czeski browar Budějovický Budvar, jak i amerykański browar Anheuser-Busch (AB) należący do koncernu AB InBev. Konflikt tych dwóch przedsiębiorstw sięga 1907 roku i w krajach anglojęzycznych bywa nazywany „bitwą o Bud” czy „wojną stuletnią” (w nawiązaniu do angielsko-francuskiej wojny stuletniej). Do sądu sprawa po raz pierwszy trafiła w latach 50. XX wieku, co czyni ów spór jednym z najdłużej trwających w historii stosunków gospodarczych. W latach 2000–2012 na całym świecie rozpoznano 173 postępowania sądowe i administracyjne dotyczące prawa do korzystania z marki Budweiser.
Budweiser Bier thumb|B.B. Bürgerbräu. Budějovické pivo (w innych krajach znane jako B.B. Budweiser) Początki piwowarstwa na terenie Czeskich Budziejowic (po niemiecku Budweis) wiążą się z założeniem przez niemieckojęzyczną ludność w 1795 roku Budziejowickiego Browaru Mieszczańskiego (Die Budweiser Bräuberechtigten – Bürgerliches Bräuhaus), znanego później jako Samson. Począwszy od 1872 roku (według innych źródeł od roku 1875) piwo z Browaru Mieszczańskiego eksportowano do Stanów Zjednoczonych.
Piwo budziejowickie stopniowo zyskiwało renomę – trafiało na dwór austriacki czy wirtemberski. W 1882 roku Browar Mieszczański po raz pierwszy zarejestrował własne marki towarowe, m.in. Budweiser Export-Lager-Bier.
Po II wojnie światowej browar jako mienie poniemieckie znacjonalizowano, a z czasem także przemianowano na Browar Samson. Jednocześnie zrezygnowano z marek Budweiser Bier, zastępując je nowymi markami piwa: Samson i Crystal.
W 1991 roku browar ponownie otrzymał prawa do nazw Budějovický měšťanský pivovar i historycznej Budweiser Bürgerbräu, a dwa lata później Budějovické pivo i jej odpowiedników w językach niemieckim, angielskim i francuskim (Budweiser Bier, Budweis Beer – sporna z browarem Budvar – i Bière de Budweis). W roku 2000 praski Sąd Najwyższy, w oparciu o porozumienie lizbońskie o ochronie i międzynarodowej rejestracji nazw pochodzenia, potwierdził prawa browaru Samson do nazw Budějovické pivo i Budweiser Bier. W 2001 roku powrócono do podanej w języku czeskim tradycyjnej nazwy browaru Budějovický měšťanský pivovar.
Na rynek wewnętrzny browar produkował piwo pod marką Samson (zastrzeżoną w 1962 roku), zaś eksportował piwo m.in. pod marką 1795 B.B. Budweiser Bier lub Budweiser Bier.
Budweiser Budvar mały Dokładnie w sto lat od powstania Browaru Mieszczańskiego, w roku 1895, ludność czeska założyła w Budziejowicach browar Budějovický Budvar (niem. Budweiser Budvar). Produkowano w nim piwo, które w opozycji do piwa pilzneńskiego (Pilsner) nazywano budziejowickim (Budweiser).
W 1937 roku zarejestrowano na terenie Stanów Zjednoczonych nazwę Original Bohemian Beer.
W 1958 roku, po podpisaniu porozumienia lizbońskiego, Budvar uzyskał prawa do korzystania z nazw: Budweiser Budvar, Budweiser, Budwar oraz Bud, jak również zastrzegł sobie własny krój pisma i biało-czerwoną kolorystykę. Co jednak warto zauważyć, sygnatariuszami powyższego porozumienia było pierwotnie jedynie dziewięć państw (obecnie obowiązuje w 27 państwach świata, w tym w 11 europejskich).
Budweiser Beer mały Browar w Saint Louis w Stanach Zjednoczonych powstał w 1852 roku. Importowane z budziejowickiego Browaru Mieszczańskiego piwo stało się inspiracją dla stworzenia własnego piwa typu czeskiego, które po raz pierwszy wyprodukowano w roku 1876. Dwa lata później amerykańskie przedsiębiorstwo (które w 1879 roku przyjęło nazwę Anheuser-Busch) zastrzegło sobie prawo do korzystania z nazwy Budweiser w Stanach Zjednoczonych. Prawo to zostało odnowione w 1907 roku.
Na przestrzeni lat amerykański Budweiser zmieniał swój skład; dzisiaj do słodu jęczmiennego dodaje się ok. 30% słodu ryżowego. Jest to obecnie jedna z najpopularniejszych marek piwa w Stanach Zjednoczonych – w 1988 roku jej udział amerykańskim rynku piwa osiągnął rekordowe 26%, w 1998 ok. 25%, a w roku 2012 kształtował się powyżej 8% rynku.
W grudniu 2011 roku koncern wykupił Budziejowicki Browar Mieszczański, przez co teoretycznie nabył prawo do określania swojego produktu mianem pochodzącego z Czeskich Budziejowic. Cała transakcja była jednak o tyle nietypowa, że przed sprzedażą wszelkie nieruchomości, sprzęt, technologia i personel przeszedł na nowo powstałą spółkę akcyjną Browar Samson, która pozostała w rękach dotychczasowego właściciela Browaru Mieszczańskiego. W efekcie AB nabył niewielki fragment działki ze źródłem wody, a wraz z nim nazwę Budějovický měšťanský pivovar (Budweiser Bürgerbräu) oraz markę piwa Budweiser Bier.
Istota sporu i stan prawny Do zatargu pomiędzy browarami czeskimi a amerykańskim Anheuser-Busch doszło w momencie, kiedy wszystkie trzy przedsiębiorstwa rozpoczęły wzmożony eksport swoich towarów, przez co na jeden rynek trafiały dwa lub trzy różne Budweisery. Browar Mieszczański oraz browar Budvar argumentowały, że marka Budweiser nie jest nazwą gatunku piwa, a przymiotnikiem od nazwy Budweis, nazwą oznaczającą pochodzenie z Czeskich Budziejowic, a co za tym idzie nie przysługuje ona browarowi założonemu i prowadzonemu w Saint Louis. Anheuser-Busch w licznych sporach argumentował, że produkuje piwo pod nazwą Budweiser od 1876 roku, podczas gdy browar Budvar od roku 1895. Kontrargumentem strony czeskiej jest fakt, iż nazwa Budweis sięga roku 1265, kiedy to miasto Budziejowice zostało założone przez Przemysła Ottokara.
Do pierwszego, wstępnego porozumienia doszło w 1911 roku, kiedy to czeskie browary zezwoliły browarowi Anheuser-Busch na korzystanie z nazwy Budweiser na rynkach pozaeuropejskich. W 1939 roku Anheuser-Busch uzyskał od browarów czeskich wyłączne prawo używania oznaczenia Budweiser na rynku amerykańskim, w zamian udzielając podobnej gwarancji co do Europy.
Obie umowy, z 1911 i 1939 roku, nadal obowiązują, jednak ich nieprecyzyjne sformułowania oraz jedynie przykładowo wymienione znaki towarowe stwarzają szerokie pole do rozbieżnej ich interpretacji.
Ameryka Północna mały|Budweiser Budvar sprzedawany w Stanach Zjednoczonych jako Czechvar Od 2001 roku piwo Budweiser Budvar sprzedawane jest w Ameryce Północnej pod marką Czechvar. Na mocy porozumienia zawartego w 2007 roku pomiędzy browarami Budvar a Anheuser-Busch, ten ostatni przez pięć lat prowadził import czeskiego piwa do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Piwo z Browaru Mieszczańskiego, dla uniknięcia postępowania sądowego, importowane było do USA pod nazwą B.B. Bürgerbräu. Marką Czechvar browar Budvar posługuje się także w Meksyku i Panamie.
W październiku 1997 roku czeski browar zarejestrował swoje znaki towarowe na Kubie, pozbawiając jednocześnie praw do tej nazwy przedsiębiorstwa Representaciones Miramar. Kubański urząd swoją decyzję uargumentował brakiem powiązania produktu z Czeskimi Budziejowicami, do których nawiązywał on nazwą.
Azja Marka Budweiser (podobnie jak Bud) w Chinach przysługuje Amerykanom. Czeski browar Budvar, pomimo sprzeciwu ze strony AB, posługuje się zarejestrowaną w 1997 roku marką Budějovický Budvar. Czesi eksport swojego produktu do Chin rozpoczęli jednakowoż dopiero w 2008 roku. Hongkoński sąd w 1999 roku zadecydował, że Budvar naruszył prawo Anheuser-Busch do swobodnego korzystania z marki Budweiser na tamtejszym rynku. Sąd w Japonii przesądził, iż prawo do marki Budweiser Bier przysługuje w tym kraju Amerykanom, jednak wbrew ich pozwowi dopuścił używanie przez czeskie przedsiębiorstwo marki Budějovický Budvar oraz oznaczenie producenta: Budweiser Budvar N.C. Tokijski sąd odrzucił również amerykańskie powództwo o odszkodowanie. W 2005 roku Sąd Najwyższy Kambodży zmienił wcześniejsze rozstrzygnięcie sądu niższej instancji i przesądził prawa do marki na rzecz Czechów. Odrzucono również amerykański wniosek o wykreślenie znaków towarowych Budvaru. Budvar w 2008 roku rozpoczął eksport piwa Budweiser Budvar do Kirgistanu. Sąd patentowy Korei Południowej w 2001 roku orzekł, że marka Budějovický Budvar nie rodzi nieporozumień i nie powinna być mylona z markami Budweiser, Bud, czy Bud Light. W 2004 roku rozstrzygnięto, że czeski browar może korzystać z nazw Budějovický Budvar oraz Budweiser Budvar N.C. (jako oznaczeń producenta), zaś marki produktów Budweiser oraz Bud przynależą koncernowi Anheuser-Busch. Oznaczenie Bud w Tadżykistanie od 2004 roku przynależy amerykańskiemu koncernowi Anheuser-Busch, jednak marka Budweiser została już wcześniej zarejestrowana przez browar Budvar. Marka Budweiser przysługuje czeskiemu Budvarowi także w Wietnamie.
Europa thumb|1795 Original Czech Lager. Budějovické pivo z Browaru Mieszczańskiego, w innych krajach znane jako 1795 Budweiser Bier thumb|1795 Original Czech Lager z browaru Samson po zbyciu przez ów browar praw do nazw Budweiser Bier i Budějovické pivo
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej nazwy Budweiser Budvar i Budějovický Budvar mają status chronionych oznaczeń geograficznych, przez co przynależą browarom czeskim.
W 1996 roku Anheuser-Busch zgłosił do Urzędu ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego UE wniosek o rejestrację wspólnotowych znaków towarowych Bud oraz Budweiser, jednak decyzją z 2004 roku Urząd odmówił wydania unijnego znaku towarowego dla wszystkich 25 krajów, z uwagi na identyczną nazwę zarejestrowaną w niektórych państwach przez browar Budvar. Odwołanie amerykańskiego koncernu oparto na fakcie wcześniejszego o dziesięć lat zgłoszenia o rejestrację znaku w kraju Unii Europejskiej (1979 w stosunku do 1989 roku). Jednak w 2006 roku również ono zostało odrzucone, z uwagi na to, iż czeski browar przedstawił dowody na korzystanie z nazwy Budweiser co najmniej pięć lat przed wnioskiem o rejestrację złożonym przez Anheuser-Busch. Wyrok ten dotyczy również wytwarzanych ze słodu napojów bezalkoholowych jak piwo bezalkoholowe. Jednocześnie Urząd zezwolił AB na rejestrację wspólnotowego znaku towarowego Bud, która to decyzja w 2008 roku została jednak uchylona przez Sąd Pierwszej Instancji w Luksemburgu. W 2010 roku Trybunał Sprawiedliwości ostatecznie rozstrzygnął o niemożności zarejestrowania na terytorium całej Unii jednego znaku towarowego Budweiser dla koncernu Anheuser-Busch. Trzy lata później Sąd Unii Europejskiej oddalił jednakowoż skargę Budvaru na rozstrzygnięcie Urzędu, które po raz kolejny zezwalało na rejestrację w całej Unii marki Bud.
Taki stan prawny nie zamyka Amerykanom drogi do rejestracji marki Budweiser w poszczególnych państwach Unii Europejskiej, choć w co najmniej 19 z nich zrobiło to już czeskie przedsiębiorstwo. Z drugiej strony, koncernowi AB InBev (następcy prawnemu Anheuser-Busch) w 23 krajach Unii przysługuje prawo do nazwy Budweiser lub Bud.
W stosunku do nazwy Bud sprzeciw wniósł także niemiecki browar Bitburger, powołując się na zbyt duże podobieństwo do używanej przez to przedsiębiorstwo nazwy Bit. 19 października 2006 roku unijny Sąd Pierwszej Instancji odrzucił sprzeciw niemieckiego browaru, uznając, że „występujące między omawianymi oznaczeniami różnice o charakterze wizualnym, fonetycznym i koncepcyjnym są wystarczające, by wyłączyć wszelkie prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd”.
Na mocy umowy akcesyjnej Czech do Unii Europejskiej, na terenie Unii dla Browaru Budvar zastrzeżono marki Budějovické pivo i Českobudějovické pivo. Niemniej w 2009 roku Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu odmówił Budvarowi prawa do korzystania z marki Bud na mocy umów dwustronnych, ze względu na nadrzędność norm unijnych.
Anheuser-Busch zarejestrował w UE m.in. nazwy Budweiser i Bud w różnych kategoriach – od jedzenia dla niemowląt, poprzez świece, aż po rolety okienne.