Kompleksony – grupa aminokwasów, pochodnych kwasu iminodioctowego. Kompleksony tworzą bardzo trwałe związki kompleksowe niemal ze wszystkimi kationami wielowartościowymi, dlatego też są powszechnie używane w miareczkowaniu (→ kompleksonometria) i innych technikach analitycznych.
Najbardziej znane kompleksony toENCYKLOPEDIA TECHNIKI - chemia, WNT, Warszawa 1965: komplekson I czyli kwas nitrylotrioctowy (NTA), komplekson II czyli kwas etylenodiaminotetraoctowy (EDTA), nazwa patentowa - kwas wersenowy komplekson III czyli sól disodowa EDTA (inaczej wersenian disodowy); ma największe znaczenie ze wszystkich kompleksonów, w porównaniu z kompleksonem II odznacza się on większą rozpuszczalnością w wodzie, komplekson IV czyli kwas 1,2-dwuaminocykloheksano-N,N,N’,N’-czterooctowy (CDTA), który tworzy trwalsze kompleksy niż EDTA.
Czynniki wpływające na trwałość kompleksów metali z EDTA: komplekson II tworzy w zwykłych warunkach z większością kationów kompleksy w stosunku 1:1, co jest wygodne ze względu na prostą stechiometrię reakcji oraz na brak stopniowego tworzenia kilku kompleksów, co podczas oznaczania utrudnia obserwacje punktu końcowego miareczkowania (PK), trwałość kompleksów EDTA zależy od stopnia utlenienia kationu, im większy stopień utlenienia, tym trwalszy kompleks, trwałość kompleksów EDTA zależy także od pH roztworu, zmniejszanie się pH powoduje zmniejszanie trwałości kompleksu.
Przypisy