Lewkonia (Matthiola R. Br.) – rodzaj należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje 55 gatunków. Pochodzą one głównie z Europy, Afryki Północnej oraz środkowej i południowo-zachodniej Azji. Dwa gatunki uprawia się powszechnie jako rośliny ozdobne. Nazwa naukowa upamiętnia Pietro Andreę Matthioliego (1500–1577) – włoskiego artystę i botanika.

Rozmieszczenie geograficzne Zasięg rodzaju obejmuje Europę, północną i wschodnią Afrykę oraz środkową i południowo-zachodnią Azję. W Europie rośnie 10 gatunków, pozostałe w większości w Azji. Jako rośliny introdukowane obecne są w Australii i Ameryce Północnej. W Polsce trzy gatunki spotykane są w uprawie lub przejściowo dziczejące.

Gatunki flory Polski lewkonia długopłatkowa, maciejka Matthiola longipetala (Vent.) DC. – gatunek uprawiany lewkonia letnia, l. szara Matthiola incana (L.) R. Br. – gatunek uprawiany lewkonia pstra Matthiola varia DC. – efemerofit (według Plants of the World Online List jest to synonim podgatunku Matthiola fruticulosa subsp. valesiaca (J.Gay ex Gaudin) P.W.Ball.)

Morfologia Pokrój Rośliny zielne, rzadko drewniejące u nasady, osiągające do 90 cm wysokości. Nagie lub okryte włoskami pojedynczymi, rozwidlonymi, drzewkowatymi lub gwiazdkowatymi. Pędy proste i nierozgałęzione do rozgałęzionych, często krzaczasto u nasady, wzniesione, podnoszące się lub płożące. Liście Łodygowe i odziomkowe, ogonkowe lub siedzące. Blaszka całobrzega lub ząbkowana, czasem pierzasto wcinana. Kwiaty Zebrane w groniasty, wydłużający się podczas owocowania kwiatostan. Działki kielicha cztery, podługowate do równowąskich, wewnętrzna para woreczkowato rozszerzona. Płatki korony także cztery, żółtozielone, białe, różowe lub w odcieniach czerwieni, brązowe. Płatki w górnej części zaokrąglone lub wydłużone, w dolnej wyciągnięte w paznokieć, znacznie dłuższe od działek kielicha. Pręcików 6, z czego cztery dłuższe (czterosilne). Pylniki podługowate do równowąskich, na szczycie tępe. U nasady pręcików miodniki. Słupek krótki (do 3 mm), ze znamieniem stożkowatym. Owoce Silnie wydłużone, wielonasienne łuszczyny zaokrąglone na przekroju, czasem z przewężeniami.

Biologia Rośliny jednoroczne, dwuletnie, byliny, rzadko półkrzewy.

Systematyka thumb|Lewkonia długopłatkowa, maciejka thumb|Matthiola maderensis thumb|Matthiola fruticulosa Synonimy Lonchophora Durieu, Mathiola W. T. Aiton, Mathiolaria Chevall., Pirazzia Chiov. Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Należy do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), rzędu kapustowców (Brassicales), kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta). Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Capparineae Engl., rodzina kapustowate (Brassicaceae Burnett), rodzaj lewkonia (Matthiola W. T. Aiton).

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Kapustowate