Ostrowice (1945–1947: Ostrowiec) – dawna gmina wiejska w północno-zachodniej Polsce, zniesiona 1 stycznia 2019. Siedzibą gminy były Ostrowice.
Gmina Ostrowice powstała po II wojnie światowej na terenie Ziem Odzyskanych (III okręg administracyjny: Pomorze Zachodnie). 28 czerwca 1946 gmina – jako jednostka administracyjna powiatu drawskiego – weszła w skład nowo utworzonego województwa szczecińskiego.Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych () oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego ().. 6 lipca 1950 gmina, wraz z całym powiatem drawskim, weszła w skład nowo utworzonego województwa koszalińskiego..
Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 11 gromad: Borne, Chlebowo, Gawroniec, Gronowo, Jelenino, Ostrowice, Przytoń, Siecino, Słowianki, Stare Worowo i SzczycienkoWykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952. GUS, Warszawa.. Gminę zniesiono 29 września 1954, reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.. Przywrócono ją 1 stycznia 1973, reformą reaktywującą gminy.. 1 czerwca 1975 weszła ona w skład nowo utworzonego (mniejszego) województwa koszalińskiego.. 1 stycznia 1999, w związku z reformą administracyjną, powróciła do powiatu drawskiego w nowo utworzonym województwie zachodniopomorskim..
Według danych z 31 grudnia 2016 gmina miała 2522 mieszkańców. W województwie zajmowała (na 114 gmin) 71. miejsce pod względem powierzchni i 113. pod względem liczby ludności. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 2512 osób.
Gmina została zlikwidowana 1 stycznia 2019.. W tym dniu obręby ewidencyjne Borne, Dołgie, Donatowo, Grzybno, Jelenino, Ostrowice i Przytoń o łącznej powierzchni 6558,36 ha zostały włączone do gminy Drawsko Pomorskie, a obręby Chlebowo, Cieminko, Gronowo, Nowe Worowo, Płocie, Siecino, Smołdzięcino, Szczycienko i Śmidzięcino o łącznej powierzchni 8500,04 ha znalazły się w granicach gminy Złocieniec.. Ostrowice to pierwsza w dziejach Polski gmina, która stała się niewypłacalna i została zlikwidowana.
Położenie Gmina położona była w środkowej części województwa zachodniopomorskiego (od 1999), w północnej części powiatu drawskiego, na Pojezierzu Drawskim. Obszar gminy był podzielony na dwie części, oddzielone od siebie jeziorem Siecino należącym do gminy Złocieniec i małą wsią Słowianki (gmina Połczyn-Zdrój). Obszar dawnej gminy charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą terenu z licznymi formami polodowcowymi. Dominującym typem jest młodoglacjalny krajobraz pagórkowaty pojezierzy, poprzecinany dolinami i równinami akumulacyjnymi den dolinnych. Z holocenu pochodzą formy subrealne, kształtujące dna dolin i niższe terasy rzeczne.
Przez obszar gminy przebiegał główny wododział I rzędu, oddzielający zlewnię rzeki Regi od zlewni Drawy. Cały obszar zasobny jest w wody powierzchniowe i wgłębne. Do najważniejszych rzek należą Kokna (23,9 km – prawy dopływ Drawy) oraz Rakoń (21 km – dopływ Kokny).
Według danych z 1 stycznia 2017 powierzchnia gminy Ostrowice wynosiła 150,27 km², co stanowiło 8,5% powierzchni powiatu drawskiego. Była to najmniejsza w powiecie gmina (zarówno pod względem liczby mieszkańców, jak i powierzchni).
Sąsiednie gminy: Czaplinek, Drawsko Pomorskie i Złocieniec (powiat drawski) Brzeżno, Połczyn-Zdrój i Świdwin (powiat świdwiński)
Struktura użytkowania gruntów Powierzchnia gminy ogółem: 15 042 ha Użytki rolne: 8646 ha (57,48%) Grunty leśne oraz zadrzewienia i zakrzewienia: 4789 ha (31,84%) Grunty zabudowane i zurbanizowane: 371 ha (2,47%) Grunty pod wodami: 691 ha (4,59%) Użytki ekologiczne: 57 ha (0,38%) Nieużytki: 479 ha (3,18%) Tereny różne: 9 ha (0,06%)
Demografia Według danych z 31 grudnia 2016 gmina miała 2522 mieszkańców, co stanowiło 4,3% ludności powiatu. Gęstość zaludnienia wynosiła 16,8 osoby na km².
Dane z 31 grudnia 2016:
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Ostrowice w 2014
Administracja i samorząd W gminie Ostrowice utworzonych było 14 jednostek pomocniczych, będących sołectwami: Bolegorzyn, Borne, Chlebowo, Cieminko, Dołgie, Gronowo, Jelenino, Nowe Worowo, Ostrowice, Płocie, Przytoń, Siecino, Smołdzęcino i Szczycienko.
Od października 2016 organy gminy (radę gminy i wójta) zawieszono, a w ich miejsce ustanowiony został zarząd komisaryczny.
Właściwy miejscowo dla zniesionej gminy sąd rejonowy znajduje się w Drawsku Pomorskim. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz sprawy gospodarcze rozpatrywane były przez Sąd Rejonowy w KoszalinieZarządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie utworzenia wydziałów w sądach rejonowych (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 2012 r. poz. 95, s. 19).. Gmina znajdowała się w obszarze właściwości Sądu OkręgowegoRozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. ws. ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (). i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w KoszalinieRozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. ws. obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ()..
Do 2014 mieszkańcy gminy Ostrowice razem z mieszkańcami gminy Złocieniec wybierali 5 radnych do Rady Powiatu Drawskiego, a radnych do Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w okręgu nr 3. Posłów na Sejm wybierali z okręgu wyborczego nr 40, senatora z okręgu nr 99, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 13.
Problemy finansowe i likwidacja gminy W 2016 wykonane wydatki budżetu gminy Ostrowice wynosiły 9,9 mln zł, a dochody budżetu 10,7 mln zł (najmniejsze dochody w województwie). Zobowiązania samorządu (dług publiczny) według stanu na koniec 2016 wynosiły 38,5 mln zł, co stanowiło 360,8% poziomu dochodów (największy poziom zadłużenia w województwie). W 2016 wydatki na administrację publiczną wykonującą zadania własne samorządu, jak i zadania zlecone wyniosły 1,36 mln złWydatki wykonane – dział 750 Administracja publiczna..
Z powodu wieloletniego niegospodarnego zarządzania przez wójta Wacława Micewskiego oraz radę gminy – gmina Ostrowice w 2015, po rocznej przerwie, znowu znalazła się na 1. miejscu listy najbardziej zadłużonych gmin w Polsce. Wielokrotne negatywne opinie z Regionalnej Izby Obrachunkowej doprowadziły do odmowy pożyczki z Ministerstwa Finansów, która miała służyć temu, by ustabilizować zadłużenie gminy. W maju 2015 wysokość łącznych zadłużeń gminy szacowano na poziomie ok. 36 mln zł, z czego blisko 28 mln to zadłużenie w parabankachMarek Kukie komisarzem rządowym w gminie Ostrowice.. Z powodu braku możliwości obsługi takiego zadłużenia, 1 lipca 2015 wojewoda zachodniopomorski zaproponował MSWiA zniesienie gminy i przyłączenie jej obszaru do gminy Drawsko PomorskieJolanta Kowalewska Pożyczali w parabankach. Sprzedali wodociąg. Długi trzy razy takie jak dochody. Gmina do likwidacji. oraz gminy ZłocieniecKamil Nieradka Komisarz wkracza do Ostrowic.. Po kilkumiesięcznych próbach odwołania się od decyzji premiera przez wójta 26 października 2016 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i oficjalnie zawiesił organy gminy, a 2 dni później premier Beata Szydło mianowała dla gminy komisarza rządowegoAkt powołania Komisarza Rządowego dla Gminy Ostrowice..
Z danych Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie wynika, że stan zadłużenia gminy Ostrowice na koniec 2017 wynosił 437,3% planowanych dochodów. W tej sytuacji gmina nie miała perspektyw finansowych na realizowanie inwestycji wspierających rozwój gospodarczy i społeczny.
Pierwsze informacje o możliwej likwidacji gminy pojawiły się w 2015. Amerykański portal crowdfundingowy (wesharecrowdfunding.com) ogłosił akcję „Save Ostrowice”, potem wójt Wacław Micewski prosił o pomoc założyciela Microsoftu, Billa Gatesa. W 2016 gmina Ostrowice była samorządem o najmniejszych dochodach (10,7 mln zł) oraz o największym poziomie zadłużenia względem dochodów w województwie (360,8%).
W 2017 ze względu na wysokie długi (ponad 43 mln zł 30 czerwca 2017) wojewoda zachodniopomorski zaproponował zniesienie gminy Ostrowice i włączenie jej do obszaru gminy Drawsko Pomorskie. MSWiA poparło projekt. Od 20 września do 19 października 2017 przeprowadzono konsultacje z mieszkańcami dotyczące zniesienia gminy i włączenia jej obszaru do gminy Drawsko Pomorskie, która wraz z terytorium i majątkiem gminy Ostrowice miałaby przejąć część jej długu w wysokości 20 mln złKamil Nieradka Drawsko Pomorskie: potrzebne porozumienie w sprawie długu Ostrowic.. W konsultacjach tych 276 mieszkańców sprzeciwiło się kasacji gminy, 36 ją poparło, a 5 wstrzymało się od głosu. Analogiczne konsultacje w gminie Drawsko Pomorskie odbyły się od 10 września do 15 października 2017Drawsko Pomorskie przeprowadza konsultacje w sprawie Ostrowic.. W tym wypadku uzyskano 6922 opinie, przy czym głosów ważnych było 6283. W sumie w konsultacjach udział wzięło 38,2 proc. mieszkańców. 6180 osób było przeciwko połączeniu gminy Ostrowice z gminą Drawsko Pomorskie, 70 osób było za, a 33 osoby wstrzymały się od głosuMieszkańcy dali sygnał. Znamy wyniki konsultacji.. 11 maja 2018 podczas spotkania przedstawicieli rządu z mieszkańcami podano do wiadomości publicznej, że gmina Ostrowice na mocy specjalnej ustawy 1 stycznia 2019 zostanie zlikwidowana, jej terytorium podzielone między gminy Drawsko Pomorskie i Złocieniec, a długi przejmie Skarb Państwa.
W okresie od 30 czerwca do 10 lipca 2018 po raz kolejny przeprowadzono konsultacje z mieszkańcami dotyczące zniesienia gminy i włączenia jej obszaru do gmin Drawsko Pomorskie i Złocieniec. W konsultacjach tych wzięły udział 152 osoby; za zniesieniem gminy opowiedziały się 142 osoby, przeciw 3, a wstrzymało się 7 osóbRaport z przeprowadzonych konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Ostrowice w sprawie włączenia obszaru znoszonej gminy Ostrowice do terytorium gminy Drawsko Pomorskie i gminy Złocieniec.. Równocześnie odbyły się konsultacje społeczne w gminach Drawsko Pomorskie (21 czerwca – 5 lipca 2018) i Złocieniec (27 czerwca – 8 lipca 2018). W pierwszej z nich za przyłączeniem części gminy Ostrowice opowiedziały się 143 osoby (34,7 proc.), a przeciw 269 osób (65,3 proc. głosujących); łącznie głos zabrało 412 mieszkańców, czyli 2,52 proc. uprawnionych. Z kolei spośród 15 103 mieszkańców Złocieńca (stan z 8 lipca 2018) głos oddały 172 osoby (17 w formie papierowej i 155 w formie elektronicznej), a więc 1,14% mieszkańców gminy: 122 osoby poparły przyłączenie, 27 było mu przeciwnych, 2 osoby nie miały na ten temat zdania, a 21 głosów uznano za nieważne.
Nie czekając na wynik konsultacji, 5 lipca 2018 Sejm przyjął ustawę o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy Ostrowice w województwie zachodniopomorskim. Na jej mocy 7 sierpnia 2018 wydano Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zniesienia gminy Ostrowice oraz ustalenia granic gminy Drawsko Pomorskie i gminy Złocieniec, sankcjonujące likwidację gminy Ostrowice. Zgodnie z ustawą w dniu jej wejścia w życie organy gminy uległy rozwiązaniu i wygasły mandaty wójta i radnych. Mieszkańcy gminy w wyborach samorządowych 2018 głosowali na organy gmin, w granicach których mieli znaleźć się od 2019.
31 grudnia 2017 długi gminy wynosiły ok. 47 mln zł, tj. 437% jej rocznych dochodów.