Żelazna – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Żelazna siedzibą GRN w Żelaznej utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie skierniewickim w woj. łódzkim, na mocy uchwały nr 39/54 WRN w Łodzi z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Żelazna, Brzozów, Józefatów, Rzeczków, Rzędków, Wola Wysoka i Zalesie ze zniesionej gminy Dębowa Góra oraz obszar dotychczasowej gromady Lnisno ze zniesionej gminy Głuchów w tymże powiecieUchwała Nr 39/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu skierniewickiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-167/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 39). Dla gromady ustalono 21 17 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr L/214/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Skierniewicach z dnia 2 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 36).
31 grudnia 1962 do gromady Żelazna przyłączono wieś Rzędków Stary z gromady Kawenczyn Nowy w tymże powiecieUchwała Nr 42/62 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 18 grudnia 1962 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad w województwie łódzkim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 17 kwietnia 1963 r., Nr. 1, Poz. 3).
1 lipca 1968 gromadę zniesiono, a jej obszar włączono do gromad: Dębowa Góra (wieś i parcelę Brzozów, wieś Józefatów, wieś Rzeczków, wieś Rzędków, wieś Stary Rzędków, wieś Wola Wysoka, wieś Zalesie, wieś i parcelę Żelazna, wieś Julków, przysiółek Leonów, parcelę Parcela oraz kolonię Zajrzew) i Godzianów (wieś Lnisno) w tymże powiecieUchwała Nr XIV/70/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 15 marca 1968 r. w sprawie łączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie łódzkim; w ramach Obwieszczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 10 czerwca 1968 r. o ogłoszeniu uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej: (a) Nr XIII/60/67 z dnia 28 grudnia 1967 r. w sprawie zniesienia gromady Paprotnia w powiecie łaskim; (b) Nr XIV/70/68 z dnia 15 marca 1968 r. w sprawie łączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie łódzkim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 14 września 1968 r., Nr. 8, Poz. 89).
Przypisy
Żelazna