1,1,1,3,3,3-Heksafluoropropan – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, pochodna propanu, w której obie grupy metylowe zostały całkowicie podstawione atomami fluoru. Stosowany jako gazowy środek gaśniczy do gaszenia pożarów grupy A (ciała stałe), B (ciecze łatwopalne) i C (gazy łatwopalne) oraz urządzeń pod napięciem do 110 kV. Należy do grupy chlorowcopochodnych węglowodorów – najskuteczniejszych obecnie środków gaśniczych (po wycofaniu z powszechnego użytku halonów ze względu na szkodliwe oddziaływanie na atmosferę – postanowienia Protokołu Montrealskiego). FE-36 gasi pożar utrudniając rozwój płomienia poprzez odbiór ciepła oraz przerwanie łańcucha reakcji rodnikowych podtrzymujących spalanie. Zaliczany do grupy czystych środków gaśniczych – po wyzwoleniu odparowuje z gaszonych powierzchni, nie pozostawiając osadów (chwilowy efekt zamglenia wskutek skroplenia pary wodnej). Urządzenia gaśnicze z FE-36 mogą skutecznie zabezpieczać m.in. serwerownie, centra telekomunikacyjne, akumulatorownie, zbiory muzealne i archiwalne.
Nazwy handlowe: FE-36 (produkt firmy DuPont), HFC 236fa, R 236fa, Refrigerant 236fa, AG-G-68263. Inne nazwy: heksafluoropropan, bis(trifluorometylo)metan, 2,2-dihydroperfluoropropan
Właściwości Stężenie gaszące w palniku: 6,3% obj.; Właściwości fizyczne: gaz bezbarwny, bezwonny, w temperaturze pokojowej magazynowany w stanie ciekłym, wyzwalany jako gaz, niskociśnieniowy, odparowuje po użyciu, nie przewodzi prądu (nie zagraża urządzeniom elektronicznym), nie koroduje.
Bezpieczeństwo ODP (potencjał niszczenia ozonu) – 0; GWP (wpływ na ocieplenie klimatu) – 6300 jednostek na 100 lat według raportu UNFCCC lub 9810 j. na 100 lat według raportu IPCC (w porównaniu = 1); NOAEL (najwyższe stężenie, przy którym nie jest obserwowane szkodliwe oddziaływanie na człowieka) – 10%; LOAEL (najniższe stężenie, przy którym stwierdzono niekorzystne oddziaływanie na człowieka) – 15%; Kontakt z formą ciekłą gazu grozi odmrożeniami – należy przepłukać obszar skażenia letnią wodą; Profil toksykologiczny – bez szkodliwych efektów przy stężeniu 5000 ppm (5%).
Zobacz też stałe urządzenie gaśnicze heptafluoropropan gaśnica na środek czysty
Przypisy Atest Laboratorium Wysokich Napięć Instytutu Energetyki EWN/94/E/10. Atest PZH/HT-2363/2010.
Protokół Montrealski z 18 września 1987 r.
Bibliografia Opis materiałowy → https://web.archive.org/web/20120722105514/http://www.mathesongas.com/pdfs/msds/00226046.pdf Specyfikacja techniczna dla FE-36 → https://www.astm.org/Standards/D6541.htm Raport Międzynarodowego Panelu ds. Zmian Klimatycznych (IPCC) – publikacja w 2012 r. → https://www.webcitation.org/67epsPLZ5?url=http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch2s2-10-2.html Raport agendy ONZ (UN Framework Convention on Climat Change) dot. wpływu gazów przemysłowych na globalne ocieplenie → http://unfccc.int/ghg_data/items/3825.php Patent E.I. DuPont de Nemours and Company na produkcję FE-36 (USA) → https://www.google.com/patents/US5414165?hl=pl Proces produkcji FE-36 → http://www.sumobrain.com/patents/wipo/Process-manufacture-111333-hexafluoropropane/WO1996017812.html Specyfikacja DuPont dla FE-36 → https://web.archive.org/web/20130409232751/http://www2.dupont.com/Refrigerants/en_US/assets/downloads/h77974_hfc236fa_push.pdf
Linki zewnętrzne Aprobata techniczna CNBOP AT-10-0256/2009 dla Stałego Urządzenia Gaśniczego z gazem FE-36 → https://web.archive.org/web/20160304132409/http://www.pliszka.pl/_upload/catalog_products_files/61/sug_-_aprobata_cnbop_1str.pdf Certyfikat zgodności ITB-1942/W → https://web.archive.org/web/20160304221423/http://www.pliszka.pl/_upload/catalog_products_files/61/2_certyfikat_itb_sug_pliszka.pdf Atest PZH/HT-2363/2010 → https://web.archive.org/web/20160304125947/http://www.pliszka.pl/_upload/catalog_products_files/61/fe_36_certificat_pzh__2010.pdf Atest Laboratorium Wysokich Napięć Instytutu Energetyki EWN/94/E/10 → https://pliszka.pl/wp-content/uploads/2019/10/SUG-Sprawozdanie-z-bada%C5%84-Laboratorium-Wysokich-Napi%C4%99%C4%87.pdf Badania toksykologiczne DART → http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+toxline:@and+@term+@rn+690-39-1+@term+@org+DART
Kategoria:Fluoropochodne węglowodorów Kategoria:Środki i sprzęt gaśniczy