Ulica Pędzichów – ulica w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, na Kleparzu. Łączy ulice Słowiańską i Długą z ulicą Helclów. Ma 349 m długości.

Ulica ta była najprawdopodobniej drogą główną graniczącej z Kleparzem wsi Pędzichów, czego pamiątką jest zachowany do dziś kamień graniczny z 1782 roku, wmurowany u wylotu ulicy. Nazwa pochodzi być może od pędzenia tędy bydła do miasta, nazwy własnej Pędzich lub prowadzenia skazańców na szubienice miejskie, które znajdowały się na końcu ulicy, w okolicach dzisiejszego DPS im Helclów.

W 1744 roku bezimienną ulicę opisano jako miejsce pomiędzy Pędzichowem a Błoniami. W 1785 roku nazwana ulicą Pędzichowską, a od 1880 ulicą Pędzichów. Jej końcowy fragment pomiędzy ulicami Szlak i Helclów do lat 20. XX wieku nosił nazwę ulicy Polnej.

Od 1441 roku, na rogu dzisiejszych ulic Długiej i Pędzichów, stał kościół św. Walentego. Kilkakrotnie niszczony przez pożary i działania wojenne, potem odbudowywany, został ostatecznie rozebrany w 1818 roku. Przed nim stała latarnia umarłych, którą przeniesiono przed kościół św. Mikołaja.

Zabudowa Domy to głównie czynszowe kamienice oraz kilka budynków użyteczności publicznej. Większość z nich została zbudowana w ostatnim dwudziestoleciu XIX wieku, zastępując drewnianą zabudowę ulicy.

ul. Pędzichów 1 (ul. Długa 29) – kamienica czynszowa. Projektował Maksymilian Nitsch, 1875. Od strony ul. Pędzichów wmurowany jest kamień graniczy z napisem: ZNAK GRANIC MIĘDZY KLEPARZEM Y PĘDZICHOWEM 1782. ul. Pędzichów 2 (ul. Długa 31) – Dom Pod Minaretem, także Dom Turecki. Kamienica zbudowana w latach 1883–1885, w 1910 roku przebudowana według projektu Henryka Lamensdorfa na 3-piętrowy dom, dla ziemianina Artura Teodora Rayskiego. W kamienicy mieszkał jego syn, twórca polskiego lotnictwa gen. bryg. pilot Ludomił Rayski. Na fasadzie znajduje się, poświęcona generałowi, tablica pamiątkowa. Przed kamienicą, na niewielkim skwerku, znajduje się kolumna z figurą Matki Bożej, z 1865. ul. Pędzichów 5 (ul. Wróblewskiego 1–3) – kamienica. Projektował Józef Pokutyński, 1904. Dawniej Komenda Miejska Policji w Krakowie, obecnie mieści się w niej Komisariat I Policji. ul. Pędzichów 8 – kamienica czynszowa. Projektował Stefan Ertel, 1890. ul. Pędzichów 11 – budynek dawnego zakładu opiekuńczego stowarzyszenia Dom Rodzinny. Projektował Aleksander Biborski, 1900. Obecnie dom pielgrzymkowo-wycieczkowy. ul. Pędzichów 13 – budynek dawnego zakładu opiekuńczego stowarzyszenia Dom Rodzinny. Projektował Piotr Kozłowski, 1896–1901. Obecnie dom pielgrzymkowo-wycieczkowy oraz Katolickie Szkoły im. Świętej Rodziny z Nazaretu w Krakowie wchodzące w skład Katolickiego Centrum Edukacyjnego Caritas Archidiecezji Krakowskiej. Mieszczą się tu szkoła podstawowa i liceum ogólnokształcące. ul. Pędzichów 16-16a – Dom Prowincjalny Zgromadzenia Córek Bożej Miłości – „Instytut Marii”. Projektował Władysław Kaczmarski, 1899–1900. Dekorację sgraffitową wykonał Fryderyk Lachner. ul. Pędzichów 18 – kamienica. Projektował Teodor Talowski, 1893. ul. Pędzichów 19 – kamienica czynszowa. Projektował Teodor Talowski, 1897. ul. Pędzichów 20 – kamienica. Projektował Teodor Talowski, 1893. ul. Pędzichów 21 – kamienica czynszowa. Projektował Aleksander Biborski, 1899. ul. Pędzichów 25-27 – biurowiec ZUS. Projektował Józef Mitka, 1936–1937. W tej okolicy od XV wieku znajdowały się miejskie szubienice.

Galeria

Przypisy

Bibliografia Praca zbiorowa Zabytki Architektury i budownictwa w Polsce. Kraków Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków Warszawa 2007, Praca zbiorowa Encyklopedia Krakowa Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000,

Pędzichów