Maria Zachwatowicz, także Maria Chodźko-Zachwatowicz, (ur. 12 marca 1902 w Lublinie, zm. 20 lipca 1994 w Warszawie) – polska architektka i konserwatorka zabytków, autorka projektów odbudowy wielu obiektów Starego Miasta w Warszawie.
Życiorys Urodziła się w rodzinie Witolda Chodźki h. Kościesza, profesora higieny, lekarza psychiatry, neurologa, i Anny z Jankowskich (1874–1912), pianistki. Miała starszą siostrę Aleksandrę Chodźko-DomaniewskąMaria Chodźko h. Kościesza M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-07-12].. W 1920 ukończyła gimnazjum Cecylii Plater-Zyberk w Warszawie i rozpoczęła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W roku 1933 uzyskała dyplom mgr inż. architekta. W latach międzywojennych w zespole Kazimierza Skórewicza uczestniczyła w pracach konserwatorskich na Zamku KrólewskimUrszula Zielińsk-Meissner, Odbudowa Warszawy - Maria Chodźko-Zachwatowicz (1902–1994) [dostęp 2024-07-12].. thumb|left|Pałac Sapiehów w WarszawiePo II wojnie światowej rozpoczęła pracę w Pracowniach Konserwacji Zabytków przy projektowaniu odbudowy zabytków Starego Miasta w Warszawie. Jej najbardziej znanymi dziełami była odbudowa w latach 1947–1952 Kościoła ss. Sakramentek w Warszawie pod wezwaniem św. Kazimierza, na Nowym Mieście, projektu architekta Tylmana z Gameren oraz w latach 1951–1955 Pałacu Sapiehów przy ul. Zakroczymskiej 6. Współpracowała też przy odbudowie Królikarni na Mokotowie i jej adaptacji na Muzeum Xawerego Dunikowskiego. Projektowała też odbudowę wielu kamienic mieszczańskich na Starym Mieście, m.in. zespołu kamienic przy ul. Brzozowej 27/29 róg Kamiennych Schodków.
W 1929 w Warszawie poślubiła architekta Jana Zachwatowicza. Była matką scenografki i aktorki Krystyny Zachwatowicz, żony Andrzeja Wajdy i śpiewaczki Katarzyny Zachwatowicz-Jasieńskiej (ur. 1932), żony Ksawerego Jasieńskiego.
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 170-2-6).
Odznaczenia
Medal 10-lecia Polski Ludowej (21 lipca 1954) - Uchwała Rady Państwa z dnia 21 lipca 1954 r. nr 0/678 - na wniosek Pełnomocnika Rządu do Spraw Inwestycji PKWN. Złota Odznaka „Za opiekę nad zabytkami” Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” Srebrna Odznaka SARP (1964, 1978)
Źródło:.
Nagrody
nagroda Banku Gospodarstwa Krajowego za projekt domu mieszkalnego na Kole (1934) nagroda z premią w konkursie nr LX - na projekty domów mieszkalnych Towarzystwa Osiedli Robotniczych TOR w Warszawie (1936) Nagroda Państwowa II stopnia (zespołowa) za wybitne osiągnięcia i twórczy wkład w odbudowę i wydobycie wartości artystycznych Starego Miasta w Lublinie (1955)
mały|Grób Witolda Chodźki i Marii Zachwatowicz na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Przypisy
Bibliografia
Nekrolog A. Shuba, Maria Jadwiga Chodźko-Zachwatowicz Architect, historic preservationist, 8.06.2023. https://womenbuildingsocialism.org/maria-jadwiga-chodzko-zachwatowicz/
Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Chodźkowie herbu Kościesza Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublinie Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy konserwatorzy zabytków Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w 1994