Babiak (do 1954 gmina LubotyńWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., Polska Rzeczpospolita Ludowa, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 1952.) – gmina wiejska położona w województwie wielkopolskim, w północnej części powiatu kolskiego. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa konińskiego.
Siedzibą władz gminy jest Babiak. W 2016 roku gminę zamieszkiwały 8004 osoby.
Historia Najstarszym ośrodkiem obecnej gminy jest Brdów, który liczy blisko 900 lat historii. Do starszych ośrodków należy też Lubotyń wzmiankowany 800 lat temu. Babiak powstał stosunkowo niedawno, bo zaledwie 250 lat temu. Historycznie głównym miastem i największą miejscowością przez wieki był Brdów. W latach 1815–1954 teren dzisiejszej gminy Babiak stanowiła wiejska gmina Lubotyń. Do gminy tej w 1870 roku przyłączone zostały pozbawione praw miejskich: Brdów (lokowany w 1436 r. i 1562 r.) i Babiak (lokowany w 1816 r.). Na początku XX wieku największą miejscowością obecnej gminy był Brdów liczący około 2000 osób oraz Babiak liczący około 600 mieszkańców. Pod względem liczby ludności Babiak zdominował Brdów dopiero w latach 60-tych XX wieku. W latach 1954–1973 teren obecnej gminy dzielił się na gromady. Gminę Babiak utworzono 1 stycznia 1973 roku.
Krajobraz Gmina geograficznie położona jest na Pojezierzu Kujawskim. Rzeźba terenu polodowcowa, urozmaicona pagórkami i jeziorami. Największym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Brdowskie, położone we wschodniej części gminy. Jego północno-wschodni brzeg stanowi naturalną granicę z województwem kujawsko-pomorskim. Krajobraz ponadto zdominowany jest przez pola uprawne i lasy. Największe obszary leśne znajdują się w południowo-wschodniej części gminy.
Transport Przez gminę przebiega droga wojewódzka nr 270 (Koło – Brdów – Włocławek). W Bugaju krzyżuje się z drogą wojewódzką nr 263 (Kłodawa – Babiak – Kleczew). Przez północne krańce przebiega także droga wojewódzka nr 269 (Sompolno – Chodecz).
Przez gminę przebiega także linia kolejowa Tczew – Chorzów Batory, na której znajdują się dwie stacje kolejowe: Babiak i Lipie Góry.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Babiak ma obszar 133,58 km², w tym: użytki rolne: 70% użytki leśne: 19%
Gmina stanowi 13,21% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 7901 100 3995 50,6 3906 49,4Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 59,1 29,9 29,2
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Babiak w 2014 roku
Zabytki 200px|thumb|right|Kościół św. Wojciecha w Brdowie 200px|thumb|right|Kościół św. Wawrzyńca w Lubotyniu 200px|thumb|right|Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie Królewskim 200px|thumb|right|Dawny kościół ewangelicki w Babiaku Brdów: Kościół św. Wojciecha (Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej) – wzmiankowany w XIV wieku, pierwotnie gotycki, zbarokizowany i odnowiony ostatni raz w latach 1748–1758. Neobarokowa kaplica św. Piotra dobudowana do świątyni w latach 1913–1914 według projektu Józefa Dziekońskiego. We wnętrzu m.in. obraz Marii z Dzieciątkiem z przełomu XV/XVI wieku, chrzecielnica z XVII wieku, trzy ołtarze z poł. XVIII wieku, rokokowa ambona. Klasztor paulinów – ufundowany w 1436 przez króla Władysława Warneńczyka; barokowy z końca XVII wieku. Cmentarz parafialny – założony w 1790 roku, m.in.: zbiorowa mogiła 70 powstańców walczących w bitwie pod Brdowem w 1863 roku. Ponadto na cmentarzu zachowały się nagrobki z XIX i pocz. XX wieku.
Lubotyń: Kościół św. Wawrzyńca – ufundowany przez kasztelanową Jadwigę Sierakowską; wzniesiony w latach 1612–1620. We wnętrzu m.in. ołtarz główny z pocz. XVIII wieku oraz epitafium z 1640 roku.
Dębno Królewskie: Kościół św. Michała Archanioła – drewniany z 1766 roku. We wnętrzu m.in. ołtarz główny z 2 poł. XVIII wieku oraz żelazny żyrandol z 1799 roku.
Babiak: Dawny kościół ewangelicki – późnoklasycystyczny z 1823 roku.
Bogusławice: Dwór – poł. XIX wieku.
Mchowo: Dwór – poł. XIX wieku.
Wiecinin: Dwór – zbudowany w 1880 roku.
Lipie Góry: Mogiła ofiar II wojny światowej z 1939 roku.
Parafie katolickie Na terenie gminy znajdują się cztery kościoły parafialne obrządku rzymskokatolickiego. Wszystkie one wchodzą w skład diecezji włocławskiej. Dekanat izbicki Parafia Przemienienia Pańskiego w Babiaku Parafia św. Wojciecha w Brdowie – Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej Parafia św. Michała Archanioła w Dębnie Królewskim Dekanat sompoleński Parafia św. Wawrzyńca w Lubotyniu
Szkolnictwo przedszkola: Przedszkole Samorządowe w Babiaku Przedszkole Samorządowe w Bogusławicach Przedszkole Samorządowe w Brdowie
szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Babiaku Szkoła Podstawowa im. Wincentego Witosa w Bogusławicach Szkoła Podstawowa im. Powstańców Styczniowych w Brdowie
Służba zdrowia Na terenie gminy funkcjonują następujące ośrodki zdrowia: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Eskulap s.c. w Babiaku, ul. Poznańska 6 Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Eskulap s.c. w Brdowie, ul. Braterstwa Broni 23
Straż pożarna Na terenie gminy działają następujące jednostki straży pożarnej: OSP Babiak (rok zał. 1905) OSP Brdów (rok zał. 1912) OSP Dębno Królewskie (rok zał. 1928)
Policja Posterunek policji mieści się w Babiaku przy ul. Poznańskiej 5A.
Instytucje Kultury Gminny Ośrodek Kultury (rok zał. 1971) mieści się w Babiaku przy ulicy Poznańskiej 2.
Sołectwa Babiak, Bogusławice, Bogusławice-Nowiny, Brdów, Brzezie, Dębno Królewskie, Dębno Poproboszczowskie, Góraj, Janowice, Korzecznik-Podlesie, Korzecznik-Szatanowo, Lichenek, Lipie Góry, Lubotyń, Maliniec, Mchowo, Mostki-Kolonia, Nowiny Brdowskie, Osówie, Ozorzyn, Podkiejsze, Polonisz, Psary, Radoszewice, Stare Morzyce, Stypin, Wiecinin, Zakrzewo, Zwierzchociny, Żurawieniec.
Miejscowości niesołeckie Bugaj, Gryglaki, Józefowo, Kiejsze (wieś), Kiejsze (osada leśna), Krukowo, Lucynowo, Łaziska, Olszak, Psary (osada leśna), Stefanowo, Suchy Las, Wawrzyny, Zakrzewo (osada).
Sąsiednie gminy gmina Grzegorzew, gmina Izbica Kujawska, gmina Kłodawa, gmina Koło, gmina Osiek Mały, gmina Przedecz, gmina Sompolno, gmina Topólka, gmina Wierzbinek
Przypisy