Ośrodek Badań Prasoznawczych – instytucja naukowo-badawcza zajmująca się problemami masowego komunikowania.
Historia Założona w 1956 roku jako Krakowski Ośrodek Badań Prasoznawczych przy RSW „Prasa”, od 1963 pod obecną nazwą; w maju 1990 przyłączony do Uniwersytetu Jagiellońskiego i do 1 X 1991 działał jako Instytut Międzywydziałowy, przejściowo jako samodzielna katedra w strukturach Wydziału Prawa UJ, a następnie jako katedra w ramach Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UJ.
Twórcami OBP byli: Ignacy Krasicki i dyrektor Krakowskiego Wydawnictwa Prasowego RSW „Prasa” Edmund Król. W grupie pierwszych animatorów znaleźli się: Jan Kalkowski, Irena Tetelowska, Jan Lankau, Władysław Kobylański, Walery Pisarek, Sylwester Dziki, Marian Tyrowicz. Działalność naukowa OBP w różnych latach skupiona była na kilku polach badawczych, obejmowała m.in.: prawo prasowe (Jerzy Parzyński, Jerzy Sawicki, Bogdan Michalski, Stanisław Waltoś, Andrzej Kopf, Izabela Dobosz), historia prasy (Adam Przyboś, Jan Lankau, Marian Tyrowicz, Czesław Lechicki), teoria (Irena Tetelowska, Walery Pisarek, Paweł Dubiel), bibliografia i dokumentacja (Sylwester Dziki), język przekazów prasowych (Walery Pisarek, Zenen Klemensiewicz, Mieczysław Karaś, Halina Kurkowska, Maria Kniaginiowa, Jerzy Bralczyk, Jacek Maziarski, Wojciech Kajtoch), socjologia komunikowania masowego (Władysław Kobylański, Tadeusz Kupis, Teresa Dobrowolska, Jerzy Mikułowski Pomorski, Franciszek Adamski, Tomasz Goban-Klas, Zbigniew Bajka, Ryszard Filas, Henryk Siwek, Stanisław Nowicki), psychologia prasy (Zbigniew Nęcki, Zbigniew Sobiecki), ekonomika prasy (Janusz Maciaszek, Ignacy Krasicki, Jan Malik), grafika prasowa (Stanisław Peters, Wiktor Frantz); warsztat dziennikarski (Bolesław Garlicki).
Ośrodek zorganizował sieć przeszkolonych społecznych ankieterów, dzięki czemu od lat 70. XX w. rozpoczęto systematyczne badania czytelnictwa prasy w całej Polsce.
Działalność wydawnicza W 1960 roku z okazji 300. rocznicy powstania prasy polskiej Ośrodek wydał dwie książki: Lankaua Prasa staropolska na tle rozwoju prasy w Europie 1513–1729 oraz reedycję XVII-wiecznego Merkuriusza Polskiego przygotowaną przez Adama Przybosia.
OBP prowadził ożywioną działalność wydawniczą. Publikowano m.in. raporty za badań w seriach wydawniczych, np. Materiały OBP, czy kwartalnik „Zeszyty Prasoznawcze”. Po zmianach ustrojowych w 1990 r. i włączeniu ośrodka w struktury UJ publikowany był „Katalog Prasy Polskiej” (1992-1994) oraz „Katalog Mediów Polskich” (1995–2000).
OBP współpracował z prestiżowymi zagranicznymi instytucjami i organizacjami medioznawczymi oraz z UNESCO. Od 1957 roku reprezentował Polskę w międzynarodowych stowarzyszeniach takich jak AIERI-IAMC oraz COMNET. Był organizatorem konferencji naukowych.
Kierownictwo Dyrektorzy: Ignacy Krasicki (1956–60) Irena Tetelowska (1961–69) Walery Pisarek (1969–2000, z przerwami) Izabela Dobosz (1997–98) Zbigniew Bajka p.o. (1998) Ireneusz Bobrowski (2000–2006) Maciej Kawka (2006–)
W latach 1967–1970 Pracownią Językoznawczą OBP kierował Walery Pisarek, w latach 1968–1969 był także sekretarzem naukowym ośrodka.
Przypisy
Bibliografia Tomasz Goban-Klas: Ośrodek Badań Prasoznawczych RSW "Prasa–Książka–Ruch". Kultura i Społeczeństwo. 1974, nr 3, s. 225–237. Walery Pisarek: Ośrodek Badań Prasoznawczych w nauce o komunikacji społecznej u progu trzeciego tysiąclecia, [w:] Zarządzanie i komunikowanie. Kraków, 1999, s. 97–108. Władysław Marek Kolasa: Ośrodek Badań Prasoznawczych [w:] Encyklopedia Krakowa. Kraków 2000, s. 711.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jednostki organizacyjne Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Prasoznawstwo