thumb|250px|Replika Kalendarza z Gezer w Muzeum Izraela w Jerozolimie thumb|250px|Kalendarz z Gezer jako część pomnika stojącego w starożytnym Gezer w Izraelu Kalendarz z Gezer – wapienna tabliczka odkryta w 1908 roku w trakcie prac archeologicznych na stanowisku kryjącym pozostałości starożytnego miasta Gezer w Izraelu. Na tabliczce tej, datowanej na X wiek p.n.e., umieszczona jest protohebrajska inskrypcja wyliczająca miesiące kalendarza rolniczego. Tekst ten uważany jest przez wielu badaczy za najstarszy znany przykład użycia języka hebrajskiego w piśmie. Inni badacze biorą pod uwagę inne języki, w tym kananejski (E.Y. Kutcher) i fenicki (Dennis Pardee) na podstawie analizy językowej.
Odkrycie Tabliczka odnaleziona została w 1908 roku w starożytnym Gezer (obecne Tel el-Jazari w Izraelu) przez archeologa R.A.S. Macalistera prowadzącego tam wykopaliska z ramienia Palestine Exploration FundClyde E. Fant, Mitchell G. Reddish, Lost Treasures..., s. 95.. Zabytek ten, wykonany z wapienia, ma 11,1 cm wysokości i 7,2 cm szerokości. Z powodu dość prymitywnych metod użytych przez Macalistera przy badaniu stratygrafii stanowiska dokładne datowanie tabliczki nie jest możliwe, ale większość uczonych przyjmuje, iż powstać ona musiała w X wieku p.n.e.Clyde E. Fant, Mitchell G. Reddish, Lost Treasures..., s. 96. Obecnie tabliczka znajduje się w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Stambule pod numerem inwentarzowym 2089 T.
Inskrypcja Na tabliczce znajduje się protohebrajska inskrypcja uważana za najstarszy istniejący przykład użycia języka hebrajskiego. Tekst ten wylicza kolejno miesiące kalendarza rolniczego:
„Dwa miesiące zbiorów. Dwa miesiące siania. Dwa miesiące późnego siania. Miesiąc wyrywania lnu. Miesiąc zbioru jęczmienia, Miesiąc, kiedy wszystko [inne] jest zbierane. Dwa miesiące przycinania [winorośli]. Miesiąc letnich owoców.”
Tekst podpisany jest z boku, na marginesie, imieniem Abija, będącym skróconą formą biblijnego imienia Abijah (Abiasz). Imię to wskazuje, iż autor tekstu był Izraelitą.
Z powodu niestarannego wykonania inskrypcja uważana jest za dzieło ucznia uczącego się pisać. Inni uczeni widzą w niej rodzaj rytmicznej wyliczanki mającej ułatwić zapamiętanie kolejnych miesięcy. Jeszcze inni badacze uważają, iż takie tabliczki umieszczano w lokalnych sanktuariach, a znajdujące się na nich inskrypcje miały być rodzajem modlitwy do Jahwe o pomyślne żniwa.
Kalendarz z Gezer nie zaczyna się późną zimą lub wiosną, wraz z tradycyjnym początkiem cyklu rolniczego, ale jesienią, kiedy to zaczynał się nowy rok w starożytnym IzraeluClyde E. Fant, Mitchell G. Reddish, Lost Treasures..., s. 97..
Przypisy
Bibliografia Clyde E. Fant, Mitchell G. Reddish, Lost Treasures of the Bible, Wm. B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids/Cambridge 2008.
Linki zewnętrzne Kalendarz z Gezer na oficjalnej stronie Muzeum Archeologicznego w Stambule
Kategoria:Język hebrajski Kategoria:Zabytki starożytne Kategoria:Archeologia biblijna