Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – rzymskokatolicki kościół parafialny w Brzegu, w województwie opolskim. Kościół należy do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzegu w dekanacie Brzeg północ, archidiecezji wrocławskiej. Świątynia została wpisana 29 marca 1949 roku, pod numerem 56, do rejestru zabytków województwa opolskiego.
Historia kościoła
Został zbudowany w latach 1734–1739 (wieże w latach 1854–1856, według projektu barona von Wilczka) w miejscu zburzonego w 1545 roku zespołu klasztornego dominikanów – dla przybyłych w 1677 roku do miasta jezuitów (projektant J. Frisch). Jednonawowy o sklepieniu kolebkowym, z szeregiem kaplic bocznych i empor. Wyróżniają się nasklepienne freski Johanna Kubena, wykonane w latach 1739–1745, przedstawiające chwałę Krzyża Świętego, misje zakonu jezuitów oraz postacie świętych.
Architektura i wnętrze kościoła Budowla od wejścia głównego poprzedzona jest dwuwieżową fasadą, podzieloną pilastrami, z portalem nad którym znajduje się krzyż. Elewacje posiadają półkoliste okna. Dach dwuspadowy zakończony wieżyczką na sygnaturkę. Wewnątrz sklepienie kolebkowe wsparte filarami o kompozytowych głowicach kolumn. Kaplice są półkoliste, empory nad nimi zakończone są parapetami i balustradami. Całość wnętrza kościoła upiększona jest polichromią, składającą się ze 115 scen przedstawionych na ikonach o różnej treści i wielkości ikon. Interesującym elementem wnętrza kościoła jest pietà (figurka Maryi trzymającej na kolanach martwego Jezusa Chrystusa), która jest marionetką o poruszającej się głowie i rękach. Obejście wokół świątyni upiększają dwie barokowe figury pochodzące z 1722 roku: figura św. Judy Tadeusza, figura św. Jana Nepomucena.
Organy Budowę organów rozpoczął Gottfried Riemer. Nie dokończył jej ze względu na śmierć syna. Pracę przejęła firma Gebrüder Walter z Góry, która dokończyła budowę w latach 1880–1889. Pierwotnie instrument liczył 30 głosów, obecnie 28. Generalny remont organów przeprowadziła w latach 90. XX wieku firma braci Broszków. + Dyspozycja organówManuał IManuał IIManuał IIIPedał1. Bordun 16'1. Aeoline 8'1. Flet 4'1. Posaune 16'2. Doppelflaut 8'2. Flöte 8'2. Lbl. Gedakt 8'2. Oktave 4'3. Gambe 8'3. Portunal 8'3. Vox Coelest. 8'3. Prinzipalbas 8'4. Prizipal 8'4. Gelegenprinzipal 8'4. Oboe 8'4. Cello 8'5. Doppelrohrflaut 4'5. Flaut Travers 4'5. Violon 16'6. Oktave 4'6. Flautino 2'6. Subbas 16'7. Quinte 2 2/3'7. Mixtur 2 fach7. Zartbass 16'8. Super Oktave 2'9. Mixtur 5 fach10. Kwintaton 8'
Galeria
Przypisy
Bibliografia Brzeg: plan miasta. Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. E. Romera, Warszawa-Wrocław 1996.
Linki zewnętrzne Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego polska-org.pl Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego fotopolska.eu
Podwyższenia Krzyża Świętego Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzegu Kategoria:Dawne klasztory i kościoły jezuickie w Polsce Kategoria:Architektura barokowa w województwie opolskim Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w województwie opolskim