Fiolet metylowy (fiolet metylowy 2B, fiolet zasadowy 1) – mieszanina 3 organicznych związków chemicznych: tetra-, penta- i heksametylowych pochodnych chlorowodorku pararozaniliny, . Numer CAS 101357-18-0 lub 8004-87-3. Głównym składnikiem jest związek pentametylowy, natomiast pochodna w pełni metylowana (chlorowodorek heksametylopararozaniliny) znana jest jako fiolet krystaliczny (lub fiolet zasadowy 3, fiolet gencjanowy i in.). Jako „fiolet gencjanowy” określa się też mieszaninę fioletu metylowego z fioletem krystalicznym, służącą do sporządzania gencjany.
Otrzymywany jest przez przedmuchiwanie powietrza przez roztwór dimetyloaniliny w obecności fenolu, chlorku sodu i soli miedzi(II), co prowadzi do częściowej dealkilacji dimetyloaniliny z wydzieleniem formaldehydu, który ulega kondensacji z aminoanilinami obecnymi w mieszaninie.
W stanie stałym jest zielonym krystalicznym proszkiem, natomiast roztwory mają kolor żółty (pH < 0,15) lub fioletowy (pH > 3,2).
Stosowany jest m.in. jako wskaźnik pH (zakres zmiany barwy pH 0,1–2,0) i wskaźnik do wykrywania utleniaczy (ze względu na odbarwianie się w środowisku utleniającym), jako substancja barwiąca denaturat i składnik rysików ołówków kopiowych.
+Pochodne pararozaniliny wchodzące w skład fioletu metylowegoLiczba grup metylowych4 5 6 Wzór strukturalnycenter|150px center|150px center|150px|Methyl violet 10B Wzór sumaryczny PubChem ID 91997555 196986 11057
Przypisy Farmakopea Polska III, s. 505.
Kategoria:Barwniki trifenylometanowe