Jakiw Szwedycki (ukr. Яків Шведицький - Jakiw Szwedyćkyj, pol. Jakób Szwedzicki (ur. w 1816, zm. 20 lutego 1886 we Lwowie) – ksiądz greckokatolicki, staroruski polityk i działacz społeczny, poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego i do austriackiej Rady Państwa.
Życiorys Urodził się w rodzinie greckokatolickiego duchownego, był synem księdza i proboszcza w Rozdole Wasyla Szwedyckiego (1777–1859) oraz Oleny (zm. 1859). Jego wujem był lwowski metropolita greckokatolicki Grzegorz Jachimowicz.
Ukończył gr.-kat. Seminarium Duchowne we Lwowie. W 1840 otrzymał święcenia kapłańskieParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Szwedzicki (Szwedzycki, Švedzyc‘kyj), Jakob (Jakub, Jakiv)- Parlamentarier 1848-1918 online [31.05.2020]. W latach 1840–1842 wikary w parafii gr.-kat.w Rozdole, następnie był proboszczem w Mikołajowie (1842–1850) i parafii gr.-kat. św. Paraskewy we Lwowie (1851–1886). W 1884 przeprowadził całkowity remont cerkwi św. Paraskewy-Piatnyci i przeprowadził renowację ikonostasuMarian Mudryj, Szwedzycki (Szwedzicki, Szwedycki) Jakub (1816 lub 1817 - 1886), Polski Słownik Biograficzny, t. 49, Warszawa-Kraków 2013-1014, s. 472-474. Był członkiem, referentem i radcą, a od r. 1864 kryłoszaninem greckokatolickiego konsystorium metropolitalnego we Lwowie. Od 1863 zarządzał dobrami arcybiskupimi w Uniowie i Perehińsku. Od 14 marca 1865 kanonik katedralny kapituły metropolitalnej we Lwowie.
Aktywny politycznie podczas Wiosny Ludów - był członkiem Głównej Rady Ruskiej (2 maja 1848 – 30 czerwca 1851) kierowanej przez jego wuja Grzegorza Jachimowicza. W styczniu 1849 uczestnik delegacji Głównej Rady do Wiednia, która złożyła nowemu cesarzowi Franciszkowi Józefowi deklarację lojalności.
Związany z ruchem staroruskim, był umiarkowanym zwolennikiem orientacji panruskiej (moskalofilskiej). Współzałożyciel pierwszego ukraińskiego stowarzyszenia oświatowego Macierzy Halicko-Ruskiej (16 lipca 1848), a także Towarzystwa im. Mychajła Kaczkowskiego (1874). Był także działaczem i członkiem wydziału Instytutu Narodnyj Dim we Lwowie. Od 1870 działacz moskalofilskiej „Rady Ruskiej”Kronika, „Kurier Lwowski”, nr 52 z 21 lutego 1886, s. 4.ANNO - wersja elektronicznai.. W 1879–1886 był po Teofilu Pawlikowie prezesem tej instytucji. W okresie jego przewodnictwa Rada działała głównie na rzecz wprowadzenia języka ruskiego do szkolnictwa i administracji oraz założenia ruskiej szkoły ludowej we Lwowie. Wypowiadano się także przeciw zreformowaniu kalendarza ruskiego na wzór polski (1883). Był także w 1882 rzecznikiem porozumienia z działaczami ukraińskim ale nie znalazł poparcia w Radzie dla tej idei.
Poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (15–26 kwietnia 1861, 12 stycznia 1863 – 31 grudnia 1866), wybrany w IV kurii (gmin wiejskich) z obwodu Lwów, w okręgu Lwów-Winniki-Szczerzec, jego wybór Sejm zawiesił, a potem unieważnił, w 1863 został wybrany powtórnieStanisław Grodziski - "Sejm Krajowy Galicyjski 1861-1914", Warszawa 1993, Wykaz Członków Sejmu krajowego królestwa Galicyi i Lodomeryi, tudzież wielkiego xięstwa Krakowskiego 1863. Lwów, 1863.. Od 1865 był członkiem sejmowych komisji: głodowej i katastralnej. Zabierał głos w obronie biedniejszej ludności a także w obronie praw językowych Rusinów oraz cerkwi greckokatolickiej. Jako przeciwnik decentralizacji monarchii habsburskiej, głosował wraz z innymi posłami ruskimi przeciwko adresowi Sejmu do cesarza z 10 grudnia 1865 w sprawie nadania Galicji autonomii. W kolejnych wyborach w 1867 przegrał z popieranymi przez administrację rządową z lwowskimi starostami powiatowymi Karolem Piwockim a następnie Paulinem Kosińskim.
Był także posłem do austriackiej Rady Państwa V kadencji (4 listopada 1873 – 22 maja 1879) wybranym w kurii IV (gmin wiejskich) z okręgu wyborczego nr 17 (Lwów-Winniki-Szczerzec-Gródek-Janów-Jaworów-Krakowiec)Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918,Warszawa 1996, s.. W parlamencie należał do Klubu Ruskiego (Ruthenenklub). W 1878 członek komisji adresowej oraz komisji ds. postanowień traktatu berlińskiego.
Za działalność oświatową w 1864 odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z Koroną.
Ożenił się z Leopoldyną z Rhanischów (zm. 1888). Miał z nią liczne potomstwo: trzech synów i trzy córki. Najmłodsza Emilia była żoną Alfreda Zgórskiego.
Umarł na atak apopleksji. Pochowany został na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.
Przypisy
Bibliografia Marian Mudryj, Szwedzycki (Szwedzicki, Szwedycki) Jakub (1816 lub 1817 - 1886), Polski Słownik Biograficzny, t. 49, Warszawa-Kraków 2013-1014, s. 472-474
Kategoria:Członkowie Towarzystwa im. Mychajła Kaczkowskiego Kategoria:Galicyjscy duchowni greckokatoliccy Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Rozdole Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Cywilnej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji I kadencji Kategoria:Ukraińscy działacze społeczni Kategoria:Ukraińscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1816 Kategoria:Zmarli w 1886