Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pyrzycach – rzymskokatolicki kościół parafialny parafii św. Ottona w Pyrzycach. Mieści się w Pyrzycach, w województwie zachodniopomorskim. Należy do dekanatu Pyrzyce archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej.
Historia
Jest to świątynia gotycka, wybudowana w kilku fazach, wzniesiona w 2. połowie XIII wieku, a następnie przebudowywana i rozbudowana (m.in. w pierwszej połowie XIV stulecia została rozbudowana do formy pseudobazyliki o czterech przęsłach i trzech nawach z trzy- i pół-przęsłowym prezbiterium zamkniętym pięciobocznie i wieżą wzniesioną na planie kwadratu, w XV stuleciu wybudowane zostało obejście prezbiterium i kaplice obok wieży, nieco później natomiast została wzniesiona nowa niezachowana, wieża od strony wschodniej.
Budowla wielokrotnie była niszczona przez pożary, a następnie była odbudowywana. W 1945 roku podczas walk o miasto, świątynia została spalona i zburzona, sklepienia zawaliły się. Ocalały mury kapitalne korpusu nawowego i dolne partie wieży zachodniej. W 1948 roku ze środków przyznanych przez Ministerstwo Kultury i Sztuki została wyremontowana i oszklona nawa bocznaArkadiusz Małecki, Stosunek lokalnych władz do średniowiecznej substancji zabytkowej w Pyrzycach w latach 1945–1972, Przegląd Zachodniopomorski 4/2011, s. 116. Dotacje państwowe lokalne władze wykorzystały na bieżące potrzeby zarówno starostwa jak i Zarządu Miejskiego, co doprowadziło do przerwania pracArchiwum Państwowe w Szczecinie, zespół Urząd Wojewódzki Szczeciński 1945–1950, Sygn. 5083, sprawozdanie z działalności WKZ 1945–1949. Dopiero w dniu 24 stycznia 1958 roku zrujnowany kościół został przekazany parafii św. Ottona. W latach 1958–1966 świątynia została odbudowana. Pierwotnie nosiła wezwanie św. Maurycego. W 1961 roku na podstawie decyzji księdza prymasa Stefana Wyszyńskiego otrzymała obecne wezwanie.
Architektura lewo|mały|Wnętrze świątyni Elewacje naw są podzielone przez ostrołukowe okna, portale i przypory, oraz opasane gzymsem cokołowym. Otwory okienne i drzwiowe ujęte są w rozglifione obramienia, wykonane z kształtek ceramicznych. Okno przy fasadzie wschodniej jest większe od innych i zakończone łukiem ostrym z wysoką strzałką. W przyziemiu znajdują się wykute powtórnie dwa małe ostrołukowe okna, ujęte przez dwudzielne blendy z potrójnymi tondami z elementami dekoracji maswerkowej. Podwójne blendy, które są zakończone wimpergami, znajdują się także w licu lizen otaczających prezbiterium. Wieża posiada hełm namiotowy, oraz dekorację w postaci ostrołukowych blend, znajdujących się na kilku kondygnacjach. Na najwyższej z nich i, nie posiadającej okien mieszczą się tarcze zegarowe.
Budowla ma wnętrze o czterech przęsłach i trzech nawach, reprezentuje typ kościoła pseudobazylikowego z 3,5-przęsłowym prezbiterium, które jest otoczone niedrożnym ambitem.
Wyposażenie lewo|mały|Ołtarz główny Z historycznego wyposażenia kościoła nie zachowały się żadne elementy.
Najcenniejszym składnikiem obecnego wyposażenia świątyni jest tryptyk znajdujący się w podwieżowej Kaplicy Wieczystej Adoracji. Tryptyk w części centralnej zawiera relief ze sceną Ostatniej Wieczerzy, a na skrzydłach cztery barokowe obrazy przedstawiające: Zmartwychwstanie Chrystusa, Mojżesza z tablicami z przykazaniami, Modlitwę w Ogrójcu, nieznanego świętego.
Kościół posiada dwa instrumenty organowe:
organy główne - zbudowane w 1963 roku przez firmę Eberharda Walckera z Ludwigsburga dla jednego z berlińskich kościołów. W 2023 r., organy zostały sprowadzone i zamontowane w kościele Wniebowzięcia NMP w Pyrzycach organy boczne - usytuowane nad wejściem do zakrystii zostały zmontowane po II wojnie światowej z elementów pochodzących z kilku okolicznych kościołów. Organy te posiadają oryginalny stół do gry z 1916 roku wyprodukowany w zakładzie Grüneberga w Szczecinie, z przeznaczeniem dla kościoła w Okunicy koło Pyrzyc.
Galeria +
Przypisy
Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pyrzycach Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie zachodniopomorskim Kategoria:Kościoły i klasztory chrystusowców w Polsce Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie pyrzyckim Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Kategoria:Architektura gotyku w województwie zachodniopomorskim Kategoria:Kościoły w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej