Dołhobyczów – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim.

Siedziba gminy to Dołhobyczów.

W roku 2014 otwarto przejście graniczne Dołhobyczów-Uhrynów.

Według danych z 31 grudnia 2010 gminę zamieszkiwało 5787 osób.

Historia

1867–1919 Gmina zbiorowa Dołhobyczów powstała 1 stycznia 1867 w związku z reformą administracyjną Królestwa Polskiego w 1867 roku. Należała do powiatu tomaszowskiego w guberni lubelskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279). W 1905 roku gminę włączono do powiatu hrubieszowskiegoArchiwa.

1919–1939 W okresie międzywojennym gmina Dołhobyczów należała do powiatu hrubieszowskiego w woj. lubelskimGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933. 20 października 1933 gminę Dołhobyczów podzielono na 15 gromad (sołectw): Dołhobyczów, Gołębie, Honiatyn, Honiatyn-Kolonia, Horoszczyce, Horoszczyce-Kolonia, Kadłubiska, Mołczany, Oszczów, Pawłowice, Piaseczno, Piaseczno-Kolonia, Podhajczyki, Siekierzyńce i ZarękaLubelski Dziennik Wojewódzki. 1933, nr. 22, poz. 181.

1939–1944

Podczas okupacji gmina weszła w skład Generalnego Gubernatorstwa, i utworzonego tam dystryktu lubelskiego, nadal w powiecie hrubieszowskim (Landkreis Hrubieszów). Do gminy Dołhobyczów włączono gromady Nuśmice i Uhrynów (przed wojną w gminie Chorobrów w powiecie sokalskim w województwie lwowskim) oraz Wólka Poturzyńska (przed wojną w gminie Poturzyn w powiecie tomaszowskim w województwie lubelskim)Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG..

1944–1954 Po wojnie gmina weszła w skład terytorialnie zmienionego woj. lubelskiego. Po wojnie w granicach gminy Dołhobyczów pozostały włączone do niej podczas II wojny światowej gromady Nuśmice i Uhrynów z gminy Chorobrów, natomiast gromada Wólka Poturzyńska powróciła do gminy Poturzyn. Ponadto do gminy Dołhobyczów w 1944 roku włączono gromadę Wereszyn, należącą przed wojną do gminy Kryłów w powiecie tomaszowskim, a w latach 1940–1944 do gminy Poturzyn. Wreszcie po wojnie zniesiono cztery gromady (Honiatyn-Kolonia, Horoszczyce-Kolonia, Mołczany i Piaseczno-Kolonia), a utworzono dwie nowe (Dołhobyczów-Kolonia z części gromady Uhrynów i Oszczów-Kolonia z części gromady Oszczów). Ostatecznie powojenna gmina Dołhobyczów składała się z 16 gromad: Dołhobyczów, Dołhobyczów-Kolonia, Gołębie, Honiatyn, Horoszczyce, Kadłubiska, Nuśmice, Oszczów, Oszczów-Kolonia, Pawłowice, Piaseczno, Podhajczyki, Siekierzyńce, Uhrynów, Wereszyn i ZarękaAlfabetyczny wykaz gmin Rzeczypospolitej Polski według stanu z dnia 1.I.1949 r. Główny Urząd Statystyczny..

W ramach umowy o zamianie granic z 1951 roku gromady Nuśmice, Piaseczno, Pawłowice i Uhrynów włączono do Związku Radzieckiego.

1973– Gminę Dołhobyczów reaktywowano 1 stycznia 1973 w związku z kolejną reformą administracyjną. Gmina objęła 12 sołectw: Dołhobyczów, Dołhobyczów-Kolonia, Gołębie, Honiatyn, Horoszczyce, Kadłubiska, Oszczów, Oszczów-Kolonia, Podhajczyki, Siekierzyńce, Wereszyn i ZarękaUchwała Nr XXI/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie lubelskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 20 grudnia 1972, Nr 12, Poz. 239)..

Gmina Dołhobyczów w nowej odsłonie objęła obszar ponad dwukrotnie większy niż przed II wojną światową. Jej składowe należały wówczas:

do gminy Dołhobyczów w powiecie hrubieszowskim (woj. lubelskie) – Dołhobyczów, Gołębie, Honiatyn, Horoszczyce, Kadłubiska, Oszczów, Podhajczyki, Siekierzyńce, Uśmierz i Zaręka; do gminy Poturzyn w powiecie tomaszowskim (woj. lubelskie) – Witków, Wólka Poturzyńska i Żabcze; do gminy Waręż (1951–54 Hulcze) w powiecie sokalskim (woj. lwowskie) – Białystok, Chochłów, Dłużniów, Horodyszcze, Hulcze, Kościaszyn, Lipina (bez południowo-zachodniej części), Liski, Liwcze, Majdan, Przewodów, Sulimów i Żniatyn oraz skrawek Waręża (obecnie eksklawa Oszczowa-Kolonii); do gminy Bełz (1951–54 Chłopiatyn) w powiecie sokalskim (woj. lwowskie) – Chłopiatyn, Myców, Setniki i Wyżłów; do gminy Chorobrów w powiecie sokalskim (woj. lwowskie) – Dołhobyczów-Kolonia i las Rogalszczyzna; do gminy Tarnoszyn (1951–54 Ulhówek) w powiecie rawskim (woj. lwowskie) – południowo-zachodnia część Lipiny.

Ponadto współczesna gmina Dołhobyczów nie objęła: Piaseczna, Piaseczna-Kolonii i Pawłowic, należących od 1867 do gminy Dołhobyczów, a włączonych w 1951 do ZSRR; Nuśmic i Uhrynowa (oprócz Dołhobyczowa-Kolonii i lasu Rogalszczyzna), należących w latach 1940–1951 do gminy Dołhobyczów, a w latach 1934–1940 do gminy Chorobrów, a włączonych w 1951 do ZSRR; Wereszyna, należącego w latach 1944–1951 do gminy Dołhobyczów, a w latach 1934–1940 do gminy Kryłów w powiecie tomaszowskim (woj. lubelskie) i w latach 1940–1944 do gminy Poturzyn; obecnie należy on do gminy Mircze w powiecie hrubieszowskim.

Obręb ewidencyjny Myców gminy Dołhobyczów ma specyficzny kształt na południu, gdzie przyjmuje on formę haczyka okalającego od trzech stron Oserdów w powiecie tomaszowskim. W ten sposób cały ciąg granicy wschodniej do jej załamania ku zachodowi na wysokości Oserdowa należy do gminy Dołhobyczów i powiatu hrubieszowskiegoMyców w Geoportalu. W miejscu załamania granica państwa styka się z północną przedwojenną granicą miasta Bełz.

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie zamojskim.

1 stycznia 1992 od gminy Dołhobyczów odłączono część wsi Liski o powierzchni 68,34 ha, włączając ją do gminy Telatyn.

Ochrona przyrody Na obszarze gminy znajduje się rezerwat przyrody Suśle Wzgórza chroniący stanowisko susła perełkowanego.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Dołhobyczów ma obszar 214,19 km², w tym: użytki rolne: 79% użytki leśne: 16%

Gmina stanowi 16,87% powierzchni powiatu.

Demografia Tab. 1. Dane demograficzne z 31 grudnia 2010: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 5787 100 2905 50,2 2882 49,8gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 27,02 13,56 13,46

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Dołhobyczów w 2014 roku

Miejscowości Tab. 3. Miejscowości podstawowe oraz ich integralne części w administracji gminy Dołhobyczów, z wyrażeniem ich położenia geograficznego.Identyfikator SIMCNazwa miejscowościRodzaj miejscowościPołożenie geograficzne 0886759Białystokosada 0886765Chłopiatynwieś 0886771Chochłówwieś 0886788Dłużniówwieś 0886794Dołhobyczówwieś 0886819Dołhobyczów-Koloniakolonia 0886802Dołhobyczów-Koloniaosada 0886831Gołębieosada wsi Gołębie 0886825Gołębiewieś 0886848Honiatynwieś 0886854Horodyszczewieś 0886860Horoszczycewieś 0886883Hulczeosada 0886877Hulczewieś 0886890Kadłubiskawieś 0887121Korczunekkolonia 0886914Kościaszynosada wsi Kościaszyn 0886908Kościaszynwieś 0886920Lipinaosada 0886937Liskiwieś 0886950Liwczeosada 0886943Liwczewieś 0886966Majdanosada 0886989Mycówosada 0886972Mycówwieś 0886995Oszczówwieś 0887003Oszczów-Koloniakolonia 0887010Podhajczykiwieś 0887032Przewodówosada 0887026Przewodówwieś 0887049Setnikiosada 0887055Siekierzyńcewieś 0887061Sulimówwieś 0887078Uśmierzosada 0887084Witkówwieś 0887090Wólka Poturzyńskaosada 0887109Wyżłówwieś 0887115Zarękawieś 0887138Żabczewieś 0887144Żniatynwieś Źródła: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls), oraz , Zbiory danych państwowego rejestru nazw geograficznych --- Sołectwa Chłopiatyn • Chochłów • Dłużniów • Dołhobyczów • Dołhobyczów-Kolonia • Gołębie • Honiatyn • Horodyszcze • Horoszczyce • Hulcze • Kadłubiska • Kościaszyn • Liski • Liwcze • Myców-Wyżłów • Oszczów • Podhajczyki • Przewodów • Setniki • Siekierzyńce • Sulimów • Uśmierz • Witków • Zaręka • Żabcze • Żniatyn

Sąsiednie gminy Mircze, Telatyn, Ulhówek. Gmina sąsiaduje z Ukrainą.

Zobacz też Piaseczno (obwód lwowski)

Przypisy BIP gminy, wykaz sołtysów