Michalina Krzyżanowska (ur. 3 września 1883W opracowaniu Stanisława Łozy podano datę urodzenia: 1 września 1889. w Warszawie, zm. 16 lipca 1962 tamże) – polska malarka, żona Konrada Krzyżanowskiego.

Życiorys Pochodziła z rodziny ziemiańskiej, jej rodzice: Franciszek Piotruszewski i Maria z Andrzeykowiczów (1853–1939), pochodzili z Wołynia. Naukę malarstwa rozpoczęła pobierając prywatne lekcje u Miłosza Kotarbińskiego, w 1904 podjęła studia w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych w pracowni Konrada Krzyżanowskiego, z którym w 1906 zawarła związek małżeński. W trakcie studiów brała udział w organizowanych przez męża plenerach; w 1907 oboje wyjechali w podróż do Włoch i na Korsykę. Uczelnię ukończyła w 1909, Konrad Krzyżanowski równocześnie zrezygnował z pracy wykładowcy. Trzy lata później wyjechali do Londynu, a następnie do Paryża, gdzie artystka doskonaliła umiejętności malarskie w Académie Ranson u Maurice Denisa.

W 1914 Krzyżanowscy powrócili do Warszawy, lecz po wybuchu I wojny światowej udali się do krewnych osiedlonych na Wołyniu. W 1917 zamieszkali w Kijowie, gdzie Konrad Krzyżanowski wykładał w Polskiej Szkole Sztuk Pięknych. W 1918 powrócili do Warszawy, gdzie mąż artystki wznowił działalność prywatnej szkoły malarskiej. Michalina Krzyżanowska uczestniczyła w plenerach organizowanych dla uczniów w Płocku, Kartuzach i Chmielnie. Po śmierci męża w 1922 uaktywniła się jako malarka, wstąpiła do Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i zaczęła uczestniczyć w wystawach organizowanych w kraju i zagranicą.

W czasie okupacji niemieckiej by­ła łącz­nicz­ką Henryka Jó­zew­skie­go (swojego bliskiego znajomego sprzed wojny) w piłsudczykowskiej grupie konspiracyjnej „Pol­ska Wal­czy” (Gru­pa „Ol­gier­da”). Utrzy­my­wa­ła łącz­ność z  Zygmuntem Ku­bic­kim, prze­ka­zy­wa­ła mu ko­re­spon­den­cję od Jó­zew­skie­go i od­bie­ra­ła pra­sę in­nych or­ga­ni­za­cji kon­spi­ra­cyj­nych oraz in­for­ma­cje z na­słu­chu ra­dio­we­go. Kol­por­to­wa­ła rów­nież pra­sę wy­da­wa­ną przez „Polska Walczy” (Gru­pę „Ol­gier­da”)Marek Gałęzowski, Krzyżanowska Michalina [w:] idem, Wierni Polsce. Ludzie konspiracji piłsudczykowskiej 1939-1947, LTW: Warszawa 2005..

Od wio­sny 1945, po wzno­wie­niu przez Jó­zew­skie­go dzia­łal­no­ści podziemnej, tym razem w konspiracji antykomunistycznej, sta­ła się jed­ną z je­go naj­bliż­szych współ­pra­cow­ni­czek. Peł­ni­ła obo­wiąz­ki kol­por­ter­ki czasopisma „Pol­ska Nie­za­wi­sła” oraz łącz­nicz­ki; od 1947 r. ukrywała się przed komunistyczną bezpiekąIbidem..W 1953 została aresztowana i skazana na 5 lat więzienia; zwolniono ją dwa lata późniejIbidem.. W tym czasie jej obrazy oraz spuścizna po mężu zostały zdeponowane w magazynach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Tworzyła w nurcie ekspresjonizmu pod silnym wpływem męża, malowała przede wszystkim pejzaże, rzadko portrety.

Zmarła w Warszawie. Pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 234-5-5,6).

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1934) „za zasługi na polu pracy artystycznej”.

Przypisy

Bibliografia Marek Gałęzowski, Krzyżanowska Michalina [w:] idem, Wierni Polsce. Ludzie konspiracji piłsudczykowskiej 1939-1947, LTW: Warszawa 2005.

Karolina Dzimira-Zarzycka: Michalina Krzyżanowska (1883-1962) w serwisie culture.pl

Linki zewnętrzne Altius, Michalina Krzyżanowska

Kategoria:Absolwenci Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Ludzie związani z polską prasą podziemną 1939–1945 Kategoria:Modelki i modele (sztuka) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy malarze ekspresjoniści Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 1962