Michał Popiel (ur. 1 grudnia 1816 w Kulczycach, zm. 14 października 1903 w Czerchawie) – ziemianin, polityk demokratyczny, spiskowiec, burmistrz Sambora, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu i na Sejm Krajowy Galicji.
Życiorys Był synem Andrzeja, szlachcica, właściciela części dóbr Kulczyce pod Samborem, obrządku unickiego, walczącego w 1809 roku w wojskach polskich i jego żony TeodozjiStefan Kieniewicz, Popiel Michał (1817–1903), Polski Słownik Biograficzny. t. 27, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1983, s. 563-564.
Uczęszczał do gimnazjum w Samborze i jako uczeń zawiązał w 1836 z kolegami tajny związek powiązany ze Stowarzyszeniem Ludu Polskiego. Do organizacji należeli wyłącznie uczniowie Rusini. Napisał wiersz Rusyn na praznyku w którym wzywał do wspólnej walki z Niemcami o niepodległość Polski i wyzwolenie ludu wiejskiego. Po wykryciu spisku w lutym 1837 skazany na śmierć, po apelacji zamieniono karę na pobyt w Spilberku w Brnie na MorawachOsiemdziesiątą rocznicę urodzin Kurier Lwowski 1896 nr 327 s.3. Zwolniony w sierpniu 1843Michał Popiel Kurier Lwowski 1903 nr 291 s. 1-2 pracował jako nauczyciel domowy u Rozwadowskich w Stronibabach pod ZłoczowemParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Popiel, Michał - Parlamentarier 1848-1918 online [5.12.2019]. Brał udział w przygotowaniach powstańczych w 1846, ujęty w Starym Samborze przesiedział kilka miesięcy w więzieniu.
Aktywny politycznie w okresie Wiosny Ludów. Od wiosny 1848 działał w ramach Soboru Ruskiego we Lwowie, następnie członek Rady Narodowej w Samborze i organizator Gwardii Narodowej w tym mieście. Poseł do Sejmu Konstytucyjnego w Wiedniu i Kromieryżu (10 lipca 1848 – 7 marca 1849), wybrany w galicyjskim okręgu wyborczym Stara SólJózef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918, Warszawa 1996, s. 348.Spis szczegółowy Deputowanych Galicji na sejm walny do Wiednia, "Jutrzenka" nr 74 z 28 czerwca 1848, s. 304. W parlamencie należał do „Stowarzyszenia” skupiającego demokratycznych posłów polskichProtokoły Koła Polskiego w wiedeńskiej Radzie Państwa (lata 1867–1868), oprac. Zbigniew Fras i Stanisław Pijaj, Kraków 2001, s. 27. Współpracował ściśle z Julianem Goslarem. Opowiadał się za pełnym uwłaszczeniem chłopów i przeciw indemnizowaniu ziemian za utraconą pańszczyznę, oraz likwidacją przysługujących chłopom serwitutów. Jako reprezentant Rusinów był obrany do komisji mającej opracować ustawę gminną.
W 1853 osiadł na stałe do Sambora podejmując pracę w kancelarii Magistratu. W 1861 roku wybrany na burmistrza Sambora pełnił tę funkcję do 1867 roku. Zasiadał w latach 1867-1873 i ponownie od 1879 do 1890 w samborskiej Radzie Powiatowej. Przewodniczył także Towarzystwu Zaliczkowemu Wzajemnemu w Samborze, oraz zasiadał w zarządzie „Funduszu im. Elżbiety” dla wspomagania zubożałych rzemieślników.
Poseł do Sejmu Krajowego Galicji II, III i IV kadencji (1867–1882), kurii III (gmin wiejskich) z okręgu wyborczego nr 13 SamborStanisław Grodziski, Sejm Krajowy Galicyjski 1861-1914, Warszawa 1993, Wykaz Członków Sejmu krajowego królestwa Galicyi i Lodomeryi, tudzież wielkiego xięstwa Krakowskiego w r. 1867. Lwów 1867. Zabierał głos w sejmie w sprawach drogowych, ubezpieczeniowych, szpitalnych. Około 1894 zaprzestał działalności politycznej i osiadł w swoim majątku Czerchawie.
Odznaczenia Odznaczony austro-węgierskim Złotym Krzyżem Zasługi z Koroną
Przypisy
Bibliografia Stefan Kieniewicz, Popiel Michał (1817–1903), Polski Słownik Biograficzny. t. 27, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1983, s. 563-564. wersja elektroniczna - iPSB
Kategoria:Burmistrzowie i prezydenci miast galicyjskich Kategoria:Ludzie związani z Samborem Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Cywilnej Kategoria:Polscy karbonariusze Kategoria:Uczestnicy powstania galicyjskiego 1846 Kategoria:Posłowie do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu w 1848 roku Kategoria:Członkowie Polskiego Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji II kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji III kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IV kadencji Kategoria:Urodzeni w 1817 Kategoria:Zmarli w 1903