Lista artylerii samobieżnej Wojska Polskiego zawiera działa samobieżne oraz samobieżne wyrzutnie rakietowe będące na wyposażeniu Wojska Polskiego od lat 40. XX wieku.
W liście ujęto działa samobieżne oraz samobieżne wyrzutnie rakietowe będące na wyposażeniu Polskich Sił Zbrojnych, ludowego Wojska Polskiego oraz Sił Zbrojnych RP. Opisano również prototypy dział samobieżnych z okresu II RP.
W okresie 1918–1939 nie przyjęto na wyposażenie Wojska Polskiego, żadnego działa samobieżnego, lecz powstało kilka prototypów.
W roku 1932 na bazie tankietki TK-3 opracowano samobieżne działo nazwane TKD. Uzbrojenie miała stanowić armata czołgowa Vickers kal. 47 mm lub armata przeciwpancerna Bofors kal. 37 mm. Ogólnie powstały cztery prototypy, które poddano próbom. Istnieją wzmianki, że w 1939 pojazdy TKD brały udział w obronie Warszawy, jednakże jest to sprawa dyskusyjna. Ich pancerz wykonany był ze zwykłej blachy, którą mógł przebić zwykły pocisk karabinowy.
W roku 1936 rozpoczęto pracę nad kolejnym działem samobieżnym, oznaczonym później jako TKS-D. Nowy pojazd miał być czołgową lawetą dla działka piechoty Bofors 37 mm, tzn. miał być to ciągnik artyleryjski, który mógłby nie tylko ciągnąć armatę, ale także przewozić ją na sobie i w takiej pozycji prowadzić z niej ogień. Projekt pojazdu opracowano na podstawie tankietki TKS i ciągnika C2P, a dwa prototypy ukończono budować w roku 1937. Przez dwa kolejne lata poddawano je próbom i testom, jednakże TKD nie trafił do produkcji seryjnej. Nie ma informacji na temat ich użycia we wrześniu 1939.
Powstał także inny projekt, alternatywny dla TKS-D. Na podwoziu opracowanym pod koniec lat 30. przez inż. Edwarda Habicha wykorzystywanym m.in. w czołgu 4TP. Samobieżne działo oznaczono jako PZInż 160. Wyposażone miało być w armatę przeciwpancerną 37mm wz.36 Bofors, zamocowaną z przodu pojazdu oraz dwa karabiny maszynowe 7,92mm. Projekt ten wykonano tylko w postaci drewnianej makiety i nie doczekał się prototypu.
Polskie Siły Zbrojne
Zdjęcie Nazwa Kraj produkcji Typ Warianty Lata służby Uwagi Przypis 150px M3 GMC samobieżne działo przeciwpancerne M3 GMC 1944-? 150px Achilles samobieżne działo przeciwpancerne Achilles I/II Achilles IC/IIC 1943-1946 150px Archer samobieżne działo przeciwpancerne Archer 1944-1946 150px Sexton samobieżna haubica Sexton 1943-1946 150px Morris-Commercial C9/B samobieżne działo przeciwlotnicze Morris-Commercial C9/B 1943-? Działo plot Bofors 40 mm umieszczone na podwoziu Morris C9 150px Crusader III AA samobieżne działo przeciwlotnicze głównie Crusader III AA Mk III 1944-1945 150px M16 MGMC samobieżne działo przeciwlotnicze M16 MGMC 1945
Ludowe Wojsko Polskie i Siły Zbrojne RP
Działa samobieżne Zdjęcie Nazwa Kraj produkcji Typ Warianty Lata służby Uwagi PrzypisArtyleria samobieżna 150px SU-57 lekkie działo samobieżne SU-57 1944-lata 50. 150px SU-76 lekkie działo samobieżne SU-76 SU-76M 1944-lata 50. 150px SU-85 średnie działo samobieżne SU-85 1944-lata 50. 150x150px SU-100 średnie działo samobieżne SU-100 1945-lata 50. 150px ISU-122 ciężkie działo samobieżne ISU-122 ISU-122s 1944-lata 60. 150x150px SU-152 ciężkie działo samobieżne SU-152 1945-1949 Wykorzystywane do szkolenia 150px ISU-152 ciężkie działo samobieżne ISU-1521944-lata 60.150x150pxSd.Kfz. 250/10samobieżne działo przeciwpancerneSd.Kfz. 250/101945-?Pojazd zdobyczny, używany przez 13 Pułk Artylerii Pancernej.150x150pxStuG IIIdziało pancerneStuG III G~1945-?Pojazd zdobyczny.150x150pxJagdpanzer 38(t)działo pancerneJagdpanzer 38(t)1944-?Pojazdy zdobyczne. Jeden używany przez AK (Chwat). Co najmniej dwa używane przez LWP.150x150pxSd.Kfz. 251/9samobieżne działo przeciwpancerneSd.Kfz. 251/9~1945-?Pojazd zdobyczny. 150x150px ASU-85 lekkie działo samobieżne ASU-85 lata 60.-lata 70. 150x150px 2S1 Goździk
(produkowane na licencji w latach 1984-1994) samobieżna haubica 2S1T Goździk 2S1M Goździkod 1974 150px Armatohaubica wz. 1977 Dana samobieżna armatohaubica Dana-T Dana-M od 1983Podstawowa wersje w Wojsku Polskim Wersja zmodernizowanaArmatohaubica samobieżna kalibru 152 mm wz. 1977 „Dana” 150px 2S7 Pion samobieżna armata 2S7 Pion1986-2006Koszaliński Portal Militarny – Poznańskie Muzeum Broni Pancernej 150x150px Armatohaubica Krab samobieżna armatohaubica AHS Krab od 2012Pierwsze Kraby trafią do wojska150x150pxM120 Rakmoździerz samobieżnyM120K Rakod 2017 roku150x150pxK9 Thundersamobieżna armatohaubicaK9A1od 2022Samobieżne działa przeciwlotnicze 150px M17 MGMC samobieżne działo przeciwlotnicze M17 MGMC1945-lata 50. 150x150px ZSU-57-2 samobieżne działo przeciwlotnicze ZSU-57-2lata 50.-? 150x150px ZSU-23-4 samobieżne działo przeciwlotnicze ZSU-23-4 ZSU-23-4MP Biała (polska modyfikacja z roku 2000)od lat 60.W roku 2000 opracowano polską modyfikację ZSU-23-4 oznaczoną jako ZSU-23-4MP Biała. Modernizacja obejmuje m.in. dodanie wyrzutni rakiet Grom. Zmodernizowane pojazdy przyjęto do służby w WP w roku 200523 mm Przeciwlotniczy Samobieżny Zestaw Artyleryjsko-Rakietowy ZSU 23-4 MP “Biała”. 150x150px Hibneryt samobieżne działo przeciwlotnicze Hibneryt-KG Hibneryt-P Hibneryt-3 od lat 70. Armata przeciwlotnicza ZU-23-2 umieszczona na samochodzie terenowym Star 266Hibneryt, lata 70. 150x150px PZA Loara samobieżne działo przeciwlotnicze PZA Loara2006-bd.Na wyposażeniu Wojska Polskiego znajdował się tylko jeden pojazd tego typu, wycofany kilka lat po wprowadzeniu do służbyJedna Loara, jeden remont
Samobieżne wyrzutnie rakietowe Zdjęcie Nazwa Kraj produkcji Typ Warianty Lata służby Uwagi PrzypisSamobieżna artyleria rakietowa 150px Katiusza wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa BM-8 (kal. 82 mm) BM-13 (kal. 132 mm) BM-31 (kal. 300 mm) bd.-?BM-8/BM-13/BM-31/Rama M-30 "Katiusza", 1938 ("Andriusza", M-8, M-13, M-20, M-28, M-30, M-31) 150px BM-14 wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa BM-14 bd.-?BM-14 (RPU-14), lata 50. (M-14) 150x150px BM-24 wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa BM-24 bd.-?BM-24, lata 50. (8U31, M-24, MS-24, UD) 150px 2K6 Łuna taktyczny zestaw rakietowy 2K6 „Łuna” bd.-?2K6 "Łuna", lata 60. 150x150px BM-21 Grad wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa BM-21 Grad od lat 60.BM-21 "Grad", 1963 (M-21) 150x150px 9K52 Łuna-M taktyczny zestaw rakietowy 9K52 „Łuna-M” lata 60.-19929K52 "Łuna-M", lata 60. 150x150px RM-70 wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa RM-70/85 bd.-obecnieRM vz. 70 (RM vz. 70/85), 1972 150x150px OTR-21 Toczka taktyczny zestaw rakietowy OTR-21 „Toczka” 1987-20059K79 "Toczka", 1979 150px WR-40 Langusta wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta od 2007 150x150px M142 HIMARS wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa HOMAR-A od 2023150x150pxK239 Chunmuwieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowaHOMAR-Kod 2023Samobieżne rakietowe zestawy przeciwlotnicze 150px 2K11 Krug samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy 2K11 Krug lata 70.-2011Zestaw "Krug" – nowy eksponat MLP 150px 9K31 Strieła-1 samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy 9K31 Strieła-10 1972-bd.1971 150x150px 2K12 Kub samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy 2K12 Kub od 19742K12 (3M9) "Kub", ok. 1965 150x150px 9K33 Osa samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy 9K33 Osa-AK 9K33 Osa-AKM od lat 80.Modernizacji poddano 64 zestawy9K33 (9M33) "Osa", ok. 1970 150px 9K35 Strieła-10 samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy 9K35 Strieła-10 lata 80.-20029K35 (9M37) "Strzała-10", 1971150pxS-125 Newa-SCsamobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowyNewa-SCod lat 90.Zestawy powstały w wyniku modernizacji systemów S-125 znajdujących się na stanie Wojska Polskiego. Zestawy osadzono na podwoziu czołgów T-55150x150pxSPZR Popradsamobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowySPZR Popradod 2018
Zobacz też Lista czołgów Wojska Polskiego Lista transporterów opancerzonych i bojowych wozów piechoty Wojska Polskiego Lista śmigłowców Wojska Polskiego
Przypisy
Kategoria:Uzbrojenie polskiej artylerii Kategoria:Listy związane ze sprzętem wojskowym