Mistyka niderlandzka – mistyka chrześcijańska, która rozwinęła się na obszarze belgijsko-niderlandzkim i znalazła wyraz m.in. w dziełach staroflamandzkich i staroniderlandzkich. Decydujący wpływ na jej rozwój miała reforma zakonu cystersów i rosnąca liczba powołań zakonnych wśród kobiet, które uzyskiwały schronienie w zakonach cysterskich lub tworzyły własne niezależne formy życia zakonnego (jak beginki).
Kobiety w mistyce niderlandzkiej Zainicjowany za sprawą Bernarda z Clairvaux kult człowieczeństwa Chrystusa niebawem znalazł oddźwięk w ekstatycznych formach duchowości. Oprócz tego miał znaczy wpływ na rozwój kultu maryjnego i mariologii w średniowieczu, czego oddziaływanie trwa do dziś. Podobnie jak w Niemczech, tak i w Niderlandach kobiety „inspirowały duchownych i nimi kierowały”.
Przedstawicielki mistyki niderlandzkiej Beatrycze z Nazaretu (1200-1268). W O siedmiu sposobach miłości zawarta jest istota jej nauki, która powstała pod wpływem Wilhelma z St. Thierry i Ryszarda ze św. Wiktora. Beatrycze w 1216 r. złożyła śluby wieczyste. Hadewijch pod wpływem pieśni miłosnych stała się mistyczką, gdyż pragnęła zjednoczyć się z Bogiem – w swoim dziele dokonuje szczegółowego opisu przeżycia mistycznego. Skupia się wokół tematu miłości, a opisy są tak sugestywne, że przyczyniają się do rozwoju teologii mistycznej. Wywarła spory wpływ na Eckharta, Małgorzatę Porete beginkę związaną z mistyką flamandzką. Maria z Oignies (1177-1213) – doświadczyła łask mistycznych, szczególne miejsce w jej życiu pełni Eucharystia, która umożliwia przeżycie mistyczne.
Znaczenie Jana von Ruysbroaka w rozwoju mistyki niderlandzkiej Jana Ruysbroecka (1293-1381) można uznać za głównego przedstawiciela mistyki niderlandzkiej. Jest najważniejszym systematykiem tego rodzaju przeżyć mistycznych na podstawie dzieła Chluba godów duchownych skupia się na Trynitarnej naturze Boga i uwidacznia rolę Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego.
Realizacja mistycznej drogi dokonuje się, według niego, na trzech stopniach: w życiu czynnym, w życiu naznaczonym pragnieniem Boga i życiu kontemplacyjnym. Przyczynia się to do samospełnienia człowieka i oglądania Boga we wszystkich jego wymiarach. Jednak nawet życie, w którym ogląda się Boga, nie jest jeszcze pełnią rozwoju. Przyczynia się to jedynie do wejścia w środek tajemnicy i pogłębienia jej. Doświadczenia mistyczne nie sprawiają, że wszystko staje się oczywiste – jest wręcz odwrotnie. Często człowiek czuje się zagubiony. Ważne jest, by człowiek podążał za dynamicznymi wskazówkami Ducha Świętego i pośrednictwem Jezusa Chrystusa.
Okres oświecenia nie sprzyjał rozwojowi mistycznych form duchowości. Dlatego w tym okresie rozwój mistyki niderlandzkiej był nikłyP. Dinzelbacher, Leksykon Mistyki, Warszawa 2002..
Charakterystyczne cechy mistyki niderlandzkiej Jan Ruysbroeck mówi o: Duszy, która poszukuje Boga. Szuka boskich śladów w sobie. Duszy, w której mieszka Bóg, jednocząc się z człowiekiem. Trójca Święta jest jednością. Bóg jest idealnym "obrazem", dążąc do tego ideału należy wyzbyć się wszelkich zewnętrznych obrazów. Dążenie do Boga to droga ku ciemności, która staje się światłem. Mistyk traci własne ja – ważny jest tylko Bóg, nic poza tym nie jest konieczne. Łaska, jako rodzaj kontaktu między Bogiem a człowiekiem Milczenie wyraża najwięcej – ma wprowadzić w SłowoL. Dupre, Głębsze życie, Kraków 1994..
Przypisy
Bibliografia Louis DEPRE,Głębsze życie,Kraków 1994 Peter Dinzelbacher, Leksykon Mistyki, Warszawa 2002
N Kategoria:Chrześcijaństwo w Holandii