Zdzisław Tyszkiewicz

Zdzisław Tyszkiewicz, hrabia, herbu Leliwa (ur. 30 grudnia 1838 w Pieniakach, zm. 25 września 1894 w Wiedniu (IzersdorfieInzersdorf był przed 1938 r. niezależną gminą, a obecnie jest częścią 23. wiedeńskiej dzielnicy Liesing.) – ziemianin, polityk konserwatywny, poseł do austriackiej Rady Państwa i do galicyjskiego Sejmu Krajowego.

Życiorys Studiował rolnictwo w Katolickim Uniwersytet w Lowanium (Louvain) w BelgiiParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Tyszkiewicz, Zdzisław Graf - Parlamentarier 1848-1918 online [22.06.2020]. Ziemianin, od 1862 właściciel odziedziczonych po ojcu i matce dóbr Kolbuszowa Górna wraz z Werynią. Chciał ze swego majątku utworzyć ordynację, dlatego dokupywał kolejne majątki: Widełkę, Kupno, Poręby Kupieńskie, Dymarkę, Dubas, Kolbuszową Dolną, Kłodniówkę, Mechowiec, Nową Wieś, Raniżów, Zembrzę, Kopcie i wreszcie w 1868 r. odkupił od wuja Rudzkiego Kolbuszową – miastoIzabela Fac, Pałac z orłem – Werynia, Małopolska 24.pl - online [22.06.2020]. Centrum tego kompleksu stanowił dwór w Weryni, który postanowił przebudować na pałac. Swoje działania w tym kierunku rozpoczął od uporządkowania parku, w którym w 1873 r. wystawiono neogotycką kaplicę. Stworzono także podstawy założenia parkowo – pałacowego które zachowały się do dzisiaj. Zebrał również część materiałów budowlanych na pałac, ale przedwczesna śmierć Zdzisława przerwała prace. Budowę pałacu ukończył już jego spadkobierca Jerzy Tyszkiewicz na podstawie projektu Tadeusza Stryjeńskiego, który zrealizował współpracujący z nim Franciszek Mączyński.

Brał udział w powstaniu styczniowym 1863Kronika. „Kuryer Rzeszowski”, s. 3, Nr 1 z 29 września 1894.. W okresie autonomicznym polityk konserwatywny, związany ze stańczykami krakowskimi. Od około 1869 do końca życia był wybierany członkiem Rady c. k. powiatu kolbuszowskiego z grupy większych posiadłości w tym okresie pełnił stanowisko prezesa wydziału powiatowego. Poseł do austriackiej Rady Państwa V kadencji (10 listopada 1877 – 22 maja 1879), VI kadencji (7 października 1879 - 23 kwietnia 1885), VII kadencji (22 września 1885 – 23 stycznia 1891) i VIII kadencji (9 kwietnia 1891 – 25 września 1894)Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim 1848–1918, Warszawa 1996. Wybierany w kurii IV (gmin wiejskich) w okręgu wyborczym nr 8 (Rzeszów-Tyczyn-Głogów-Strzyżów-Kolbuszowa-Sokołów) – pierwszy raz wybrany w wyborach uzupełniających po rezygnacji Ludwika Wodzickiego). W parlamencie należał do grupy posłów konserwatywnych (stańczyków) w Kole Polskim w Wiedniu. Był także posłem do Sejmu Krajowego Galicji IV kadencji (8 sierpnia 1877 – 21 października 1882), V kadencji (15 września 1883 – 26 stycznia 1889) i VI kadencji (10 października 1889 – 17 lutego 1894), wybieranym z IV kurii (gmin wiejskich) z okręgu wyborczego nr 69 (Ropczyce-Kolbuszowa)Stanisław Grodziski: Sejm Krajowy Galicyjski 1861–1914. Warszawa 1993. .Wykaz Członków i Posłów Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na VI. peryod w roku 1892, Lwów 1892Korespondencye. „Kuryer Rzeszowski”, s. 2, Nr 2 z 7 października 1894..

Otrzymał tytuły honorowego obywatelstw Majdanu, Sokołowa, Raniżowa i Kolbuszowej. Jeszcze za życia jego imię nadano jednej z ulic Sokołowa Małopolskiego, później przemianowanej na płk. Piotra Podstawskiego.

Zmarł we wrześniu 1894 w zakładzie leczniczym koło Wiednia. Został pochowany w zbudowanym przez niego w latach 1890-1892 grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafii Wszystkich Świętych w Kolbuszowej 4 października 1894Parafia Wszystkich Świętych w Kolbuszowej - Kaplica cmentarna - online [22.06.2020].

Rodzina Urodził się w arystokratycznej rodzinie ziemiańskiej. Syn Jerzego Henryka Tyszkiewicza (1797–1862) i Felicjanny z Rejów (1807–1860). Jego braćmi byli: Ludwik (1791–1792), Henryk Jerzy (1792–1854), Wincenty Tomasz (1796–1856), Jerzy Henryk (1797–1862), Maurycy (ur. 1800), Jarosław (1806–1859), oraz siostry Klementynę (1800–1831) żonę Konstantego Ruckiego (1800–1878) i Adelę (1803–1854) żonę Pawła Nejmanowskiego, W 1869 ożenił się z Gabrielą Felicją z Mierów (1850–1938). Małżeństwo było bezdzietne. W 1875 małżonkowie rozwiedli sięZdzisław hr. Tyszkiewicz-Łohojski h. Leliwa - M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego - online [22.06.2020]Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Almanach błękitny, genealogia żyjących rodów polskich, Warszawa: 1908, s. 951.. Dobra kolbuszowskie odziedziczył po nim Jerzy Tyszkiewicz (zginął w łagrze na Syberii w 1945) wnuk jego stryja Wincentego TomaszaAnna Marut, Zabytki dworskie w Weryni, "Rocznik Kolbuszowski" nr 6, 2002, s. 57-65 Bazhum-wersja elektroniczna.

Przypisy

Literatura Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Almanach błękitny, genealogia żyjących rodów polskich, Warszawa: 1908, s. 951.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie Rady Powiatowej Kolbuszowskiej (autonomia galicyjska) Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Honorowi obywatele Kolbuszowej (zabór austriacki) Kategoria:Honorowi obywatele w zaborze austriackim Kategoria:Ludzie związani z Majdanem Królewskim Kategoria:Ludzie związani z Sokołowem Małopolskim Kategoria:Marszałkowie Rad Powiatowych Galicji Kategoria:Polscy hrabiowie Cesarstwa Austrii Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VI kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VII kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VIII kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IV kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji V kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VI kadencji Kategoria:Powstańcy styczniowi Kategoria:Stańczycy (biografie) Zdzisław Kategoria:Urodzeni w 1838 Kategoria:Zmarli w 1894 Kategoria:Pochowani w Kolbuszowej