Moskorzew (daw. gmina Moskarzew) – gmina wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie częstochowskim.

Siedziba gminy to Moskorzew.

Według danych z 30 czerwca 2006 gminę zamieszkiwało 2930 osób. thumb|250px|Budynek Urzędu Gminy

Położenie Gmina położona jest w zachodniej części województwa świętokrzyskiego przy granicy z województwem śląskim, na południowym krańcu powiatu włoszczowskiego. Zachodnia część gminy znajduje się na obszarze Niecki Włoszczowskiej, a wschodnia na Płaskowyżu Jędrzejowskim. Na obszarze gminy swoje źródła ma Biała Nida i jej dopływ Kwilinka.

Komunikacja Przez terytorium gminy przebiega droga krajowa 78 z Chmielnika do przejścia granicznego w Chałupkach, od której odchodzi sieć dróg powiatowych: z Moskorzewa do Radkowa, Tarnawej Góry, Chebdzia z Chlewic do Sędziszowa, Kossowa

Przez obszar gminy nie przebiegają żadne linie kolejowe. Najbliższy dworzec kolejowy znajduje się w Sędziszowie (trasa kolejowa z Kielc do Krakowa i Katowic).

Na terenie gminy znajdują się dwa przystanki PKS (w Moskorzewie i Chlewicach) obsługujące kursy dalekobieżne (z Katowic do Ostrowca Świętokrzyskiego, Starachowic, Tarnobrzega, Buska-Zdroju).

Demografia Dane z 30 czerwca 2006: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 2930 100 1443 49,2 1487 50,8gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 41,1 20,2 20,9

Ludność w wieku Ogółem Kobiety Mężczyźni0-14 lat 416 14,2% 211 7,2% 205 7,0%15-64 lat 1942 66,3% 886 30,2% 1056 36,1%65 lat i więcej 572 19,5% 346 11,8% 226 7,7%

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Moskorzew w 2014 roku

Struktura powierzchni Gmina Moskorzew zajmuje obszar 71,29 km². Użytki rolne zajmują 65,6% powierzchni, z czego na grunty orne przypada 54,5%, a na użytki zielone 11,6%. Lasy zajmują 27,8%. Średnia wielkość gospodarstwa indywidualnego wynosi 6,4 ha.

Gmina stanowi 7,87% powierzchni powiatu.

Historia 1239 – pochodzący z Moskorzewa Jan herbu Pilawa wykonał misję poselską Bolesława Wstydliwego na Węgry 1334 – powstał drewniany kościół w Moskorzewie. Potwierdzone dokumentami kościelnymi istnienie parafii w Moskorzewie 1386–1434 – okres panowania Władysława Jagiełły; Klemens z Moskorzewa pełnił urząd podkanclerza królewskiego, uczestniczy w zakładaniu Uniwersytetu i funduje trzy prebendy w katedrze wawelskiej 1387 – udział rycerza Mikołaja z Moskarzewa, podkanclerza Królestwa Polskiego w orszaku królewskim Władysława Jagiełły i Jadwigi 1394 – podkanclerzy koronny Klemens zbudował istniejący do dziś kościół murowany w Moskorzewie 1408 – zmarł Klemens z Moskorzewa pełniący urząd podkanclerski w czasach Jagiełły, kasztelan sanocki, kasztelan kamieniecki; pochowany w ufundowanym przez siebie kościele w Moskorzewie poł. XV wieku – kolator Paweł Odrowąż, kasztelan lwowski zakłada parafię w Chlewicach 1466 – data rozgraniczenia wsi Chlewice i Chlewska Wola 1558 – Moskorzewscy zmienili kościół na zbór kalwiński 1562 – zbór kalwiński został zmieniony na zbór braci polskich 1598 – Chlewice stanowią własność Hieronima Dembińskiego, mają niekonsekrowany kościół pod wezwaniem św. Filipa i św Jakuba Apostoła 1626 – dziedzic Moskorzewa Remigiusz Moskorzewski funduje ołtarz św. Żołnierzy 1629 – konsekracja pokrytego gontem kościoła w Chlewicach, któremu patronuje św. Jakub 1721 – właścicielem Moskorzewa został Michał z Bogucic Bogucki 1780 – Moskorzew stał się własnością generała Michałowskiego 1794 – bitwa pod Szczekocinami; na gruntach wsi Hebdzie znajdują się dwie mogiły, w których pogrzebane są zwłoki żołnierzy kościuszkowskich; pożar kościoła i plebanii w Moskorzewie 1824 – Franciszek i Antonilia Dobieccy sprzedali wieś Janowi Kantemu Kowalskiemu 1827: wieś Mękarzów zamieszkiwało 271 mieszkańców w 24 domach. Do Mękarzowa przynależały trzy folwarki: Mękarzów, Rajtary i Zagórzec wieś Moskorzew liczy 206 mieszkańców zamieszkujących 31 domów wieś Hebdzie zamieszkuje 70 mieszkańców w 7 domach wieś Lubachowy zamieszkuje 105 mieszkańców w 15 domach wieś Chlewice zamieszkuje 279 mieszkańców w 26 domach wieś Tarnawa Góra zamieszkuje 158 mieszkańców w 27 domach 1862 – rozbiórka skromnego drewnianego kościoła w Chlewicach 1864 – Michał Bontoni właściciel majątków w Chlewicach i Pradle wystawia nowy, większy od poprzedniego kościół w Chlewicach 1893 – Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego wymienia wieś Moskorzew jako miejscowość położoną pomiędzy wsiami Goleniowy i Chlewiska, posiadającą murowany kościół fundacji Klemensa Pilawy, urząd gminny, gorzelnię, cegielnię, młyn wodny i tartak. Znajdują się tu 52 domy mieszkalne zamieszkiwane przez 523 mieszkańców. 1893: Tarnawa Góra obejmuje folwarki Tarnawa i Dalekie oraz wieś Tarnawa liczącą 51 osadników Mękarzów zamieszkuje 369 mieszkańców, wieś posiada 35 domów Moskorzew zamieszkuje 523 mieszkańców w 52 domach Lubachowy zamieszkuje 169 mieszkańców w 22 domach Damiany zamieszkuje 207 mieszkańców w 20 domach. 1892–1906 – remont kościoła przeprowadzony przez Potockich, ówczesnych właścicieli Moskorzewa

Sołectwa Chebdzie, Chlewice Wieś, Chlewice Kolonia, Chlewska Wola, Dalekie, Damiany, Dąbrówka, Jadwigów, Lubachowy, Mękarzów, Moskorzew, Przybyszów, Tarnawa-Góra.

Miejscowość podstawowe bez statusu sołectwa: Perzyny i Zagórze.

Sąsiednie gminy Nagłowice, Radków, Słupia, Szczekociny

Przypisy Strona gminy,sołectwa