Dobór grupowy – mechanizm ewolucji biologicznej, w którym dobór naturalny oddziałuje na całe grupy osobników, a nie wyłącznie na pojedyncze osobniki lub geny.
Mechanizm Polega on na faworyzacji (a co za tym idzie – rozpowszechnianiu) alleli korzystnych dla populacji, pomimo ich szkodliwości dla osobnika (tzw. altruizm genetyczny) na skutek międzypopulacyjnej konkurencji wewnątrzgatunkowej.
Dobór grupowy miał umożliwić powstanie i utrzymywanie się cech korzystnych nie dla osobnika, ale dla populacji. Takie cechy mogą umożliwić samoregulacje wielkości populacji w warunkach naturalnych, aby uniknąć zupełnego wyczerpania dostępnych zasobówA.Łomnicki, Ekologia ewolucyjna,PWN,2013, Przełom lat 60 XX wieku (epub)..
Historia Koncepcja spopularyzowane m.in. przez Vero C. Wynne-Edwardsa. Przez długi czas odrzucana w biologii ewolucyjnej, szukającej wyjaśnień w doborze osobniczym, jednak pozwoliła na rozwój teorii metapopulacji oraz na rozwinięcie alternatywnych, genocentrycznych (dobór genowy) wyjaśnień altruizmu jak dobór krewniaczy i altruizm wzajemny(mutualizm). W przeważającej mierze dobór krewniaczy stał się dominującym wyjaśnieniem zachowań zwierząt na polu biologii.
Koncepcja doboru grupowego w pod koniec XX wieku i na początku XXI wieku m.in. w pismach E.O.Wilsona czy D.S.Wilsona zyskała na popularności w postaci wpisania jej w idee doboru wielopoziomowego, jednak spotkała się również z dużą krytyką w środowisku biologów.
Wielopoziomowy dobór naturalny Rozwinięciem koncepcji doboru grupowego jest idea doboru wielopoziomowego. Zakłada on wielopoziomowość doboru naturalnego - osobniki konkurują między sobą w ramach grup, a grupy konkurują między sobą w ramach większych grup. Zgodnie z nim grupy złożone z altruistycznych osobników mogą być preferowane przez dobór przy istnieniu konkurencji między grupami, prowadząc do wzrostu częstości altruistycznych osobników w populacji. Analogiczny proces może zachodzić na wyższych szczeblach organizacyjnych (grupy grup). Koncepcja ta stosowana jest do wyjaśnienia ewolucji kulturowej zachowań sprzyjających spójności grupowej (religia, muzyka) i różnic międzygrupowych, a także formowania się państw i imperiów.
Zobacz też dobór krewniaczy Samolubny gen metapopulacja altruizm altruizm odwzajemniony ewolucja kulturowa
Przypisy
grupowy