1 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego – pododdział lotnictwa myśliwskiego ludowego Wojska Polskiego.
Historia eskadry 1 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego (ros. 1-я отдельная истребительная авиационная эскадрилья) została sformowana na podstawie rozkazu dziennego nr 43 dowódcy 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, pułkownika dyplomowanego Zygmunta Berlinga z dnia 7 lipca 1943 według radzieckiego wojennego etatu nr 015/151Organizacja i działania bojowe ..., s. 6..
Eskadra została zorganizowana na lotnisku Grigoriewskoje (ros. аэродром Григорьевское) w obwodzie riazańskim na terytorium ZSRRCzesław Krzemiński, Pułki Ludowego Lotnictwa Polskiego 1943–1945, s. 10..
Na stanowisko dowódcy eskadry został wyznaczony 12 lipca 1943 roku oficer Armii Czerwonej narodowości polskiej, przeniesiony do 1 Dywizji Piechoty kapitan (od 27 lipca major) Wacław Kozłowski, wnuk polskiego zesłańca z 1863 rokuW literaturze wspomnieniowej figuruje także pod imieniem Andrzej lub Czesław. (). W pierwszym rzędzie zajął się on organizowaniem eskadry, urządzaniem lotniska i rekrutacją personelu. 23 lipca 1943 czternastoosobowa grupa kandydatów na pilotów rozpoczęła szkolenie podstawowe na samolocie szkolno-treningowym UT-2. Szkolenie prowadzili radzieccy instruktorzy. Równolegle szkoliło się 26 żołnierzy personelu naziemnego eskadry pod kierunkiem radzieckich mechaników lotniczychOlgierd Cumft, Hubert Kazimierz Kujawa, Księga lotników polskich ..., s. 91-92..
10 sierpnia 1943 w Sielcach nad Oką po starcie do lotu łącznikowego w katastrofie samolotu UT-2 zginęli piloci: major Wacław Kozłowski i podporucznik Aleksandr Korowin. Obowiązki dowódcy eskadry przejął porucznik obserwator Tadeusz WicherkiewiczOlgierd Cumft, Hubert Kazimierz Kujawa, Księga lotników polskich ..., s. 92, 563..
Na podstawie rozkazu organizacyjnego nr 1 dowódcy 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR generała brygady Zygmunta Berlinga z dnia 19 sierpnia 1943 eskadra została przeformowana w 1 pułk lotnictwa myśliwskiegoOrganizacja i działania bojowe ..., s. 10.. Pełniący obowiązki dowódcy pułku kapitan obserwator Tadeusz Wicherkiewicz w dodatku do rozkazu dziennego nr 25 dowódcy eskadry stwierdził „z dniem 20 sierpnia 1943 eskadra przechodzi na etat pułku myśliwskiego nr 015/284”Organizacja i działania bojowe ..., s. 15..
Personel latający eskadry dowódca eskadry - kpt./mjr pil. Wacław Kozłowski († 10 VIII 1943 Sielce nad Oką) instruktor - ppor. pil. Aleksandr Korowin († 10 VIII 1943 Sielce nad Oką) pierwsza grupa uczniów: ppor. Stanisław Lisiecki ppor. Karol Wysoczyński ppor. Józef Zacharżewski kpr. Stanisław Łuszczynowski szer. Ryszard Ber szer. Wiesław Bobrowski szer. Edward Chromy szer. Stanisław Derewiński szer. Józef Gościumiński († 13 II 1945) szer. Ryszard Horodecki szer. Dymitr Kotek szer. Filip Lacherta szer. Jakub Lewityn szer. Aleksander Michnowicz druga grupa uczniów por. obs. Tadeusz Wicherkiewicz ppor. pil. Michał Jakubik ppor. pil. Medard Konieczny szer. Aleksander Broch († 15 III 1945) szer. Czesław Chodorowicz szer. Krzysztof Donigiewicz szer. Stefan Łazar szer. Mieczysław Podgórski szer. Juliusz Szwarc szer. Władysław Suszek szer. Roman Dariusz Wierzchnicki († 20 IV 1945)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943–1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958. Olgierd Cumft, Hubert Kazimierz Kujawa, Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939-1946, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, . Czesław Krzemiński, Pułki Ludowego Lotnictwa Polskiego 1943–1945, Biblioteczka Skrzydlatej Polski, tom 8, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1981, .
Kategoria:Eskadry lotnicze ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Polskie eskadry myśliwskie Kategoria:Oddziały 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w walkach pod Lenino Kategoria:Polskie jednostki lotnicze utworzone w 1943 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1943