Michał Eustachy Brensztejn (ur. 2 października 1874 w Telszach, zm. 29 marca 1938 w Wilnie) – bibliotekarz, bibliofil, historyk, archeolog i etnograf amator.
Życiorys Syn Konstantego i Melanii z Marczewskich. Uczył się w szkole w Telszach, a później w wileńskich gimnazjach. Od 1893 współpracował w prasie wileńskiej i krakowskiej. Od 1910 pracował w redakcji gazety „Goniec Wileński”, później do 1915 - „Kurier Litewski”.
Był bibliotekarzem Biblioteki Uniwersyteckiej w Wilnie (1919–1938), kustoszem Muzeum Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie, członkiem Towarzystw Numizmatycznych w Poznaniu i Krakowie, Okręgowej Komisji Konserwatorskiej w Wilnie, Polskiej Akademii Umiejętności oraz Towarzystwa Tatrzańskiego oraz członkiem Rady Polskiego Słownika Biograficznego w Krakowie i autorem około pięćdziesięciu haseł. Był autorem wielu prac z dziedziny historii kultury i etnografii Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zajmował się czynnie archeologią, prowadził wykopaliska na stanowiskach w powiecie telszewskim.
Posiadał jeden z największych zbiorów ekslibrisów litewskich jaki kiedykolwiek stworzono w Polsce. Kolekcja liczyła 2661 eksponatów, w tym okazy dawne i dziewiętnastowieczne, pieczątki biblioteczne i typograficzne. Zbiory kolekcjoner przekazał wileńskim i krakowskim instytucjom naukowym i narodowym.
W 1897 ożenił się z Jadwigą Andrzejewską.
Zmarł 29 marca 1938. Pochowany 1 kwietnia 1938 na cmentarzu Bernardyńskim w Wilnie.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937) „za zasługi na polu pracy naukowej”. Srebrny Wawrzyn Akademicki (7 listopada 1936) „za krzewienie czytelnictwa”.
Dzieła (wybór) Brensztejn M. Cmentarzyska „Gargżdi kalns” i „Szyluks” we wsi Judsodzie w powiecie i parafii Telszewskiej na Żmujdzi // Materiały antropologiczno-archeologiczne i etnograficzne (Kraków). – 1901, t. 5, p. 31–35. Brensztejn M. Cmentarzysko Potumszelu-Kapaj u pow. Telszewskim, par. Łuknickiej na Żmudzi, zbadane w kwietniu 1896 // Wiadomości Numizmatyczno-archeologiczne (Kraków). – 1896, Nr. 4, p.157–160; 1897. Brensztejn M. Foulles executées a Rajnie, ferme du district Telsze, en Samogitie // Bulletin de l’Academie Sciences de Cracovie. – 1899, Nr. 1, p. 5–7. Brensztejn M. Góra Dżugasa // Kronika rodzinna (Warszawa). – 1901, Nr. 12. Brensztejn M. IX zjazd archeologiczny w Wilnie // Wiadomości Numizmatyczno-archeologiczne (Kraków). – 1893, Nr. 4, p. 126–128. Brensztejn M. Kilka podań żmujdzkich. Góra Girgżduti, Góra Sprudis, Panukalns // Wisła (Warszawa). –1899, t. 13, p. 348–352. Brensztejn M. Kniaz Danilo Myszeckij / M.Br. // Kurjer Wileński. – 1911. Brensztejn M. Monety rzymskie na Żmujdzi // Wiadomości Numizmatyczno-archeologiczne (Kraków). – 1897, Nr. 1-2, p. 266–267. Brensztejn M. Muzeum miejskie w Kownie // Kurjer Litewski. – 1907. Brensztejn M. Pogrzeb Kiejstuta. Obrazek obyczajowy z życia starożytnej Litwy // Przegląd Zakopański. – 1900, (Nr.15). Brensztejn M. Ś.p.ks. kanonik Jan Kociełło // Kurjer Litewski. – 1908. Brensztejn M. Skarb bronzowy, znaleziony we wsi Syrajcie w powiecie i parafii Telszewskiej na Żmujdzi // Materiały antropologiczno - archeologiczne i etnograficzne (Kraków). – 1903, t. 6, p. 44–50. Brensztejn M. Tadeusz Dowgird (Wspomnienie pośmiertne) // Wiadomości Archeologiczne (Warszawa). – 1922, t. 7, p. 148–154. Brensztejn M. Telsze // Kurjer Litewski. – 1908. Brensztejn M. W Tow. Przyjaciół Nauk // Kurjer Litewski. – 1914. Brensztejn M. Wandalin Szukiewicz // Kujer Litewski. – 1914, saus. 1 (14), p. 2. Brensztejn M. Wandalin Szukiewicz // Ziemia (Warszawa). – 1914, Nr. 15, p. 225–226. Brensztejn M. Wykopalisho monet w pow. Święciańskim / M.E.B. //Wiadomości Numizmatyczno-archeologiczne (Kraków). – 1896, Nr. 1, p. 36. Brensztejn M. Wykopaliska na folwarku „Rajnie” w pow. Telszewskim na Żmujdzi // Materiały antropologiczno-archeologiczne i etnograficzne (Kraków). – 1898, t. 3, p. 38-40. Brensztejn M. Wykopalisko w Strumilce, gub. Kowienskiej / M.E.B. // Wiadomości Numizmatyczno-archeologiczne (Kraków). – 1895, Nr. 1, p. 288. Brensztejn M. Z pow. Telszewskiego // Kurjer Litewski. – 1908. Brensztejn M. Z wycieczki letnej w Jeziorosie // Kurjer Litewski. – 1907. Brensztejn M. Zamek w Płotelach // Kurjer Litewski. – 1906. Brensztejn M. Zamki na Litwie: I. Lidzki; II. Ritterswerder w Kownie; III. Zamek w Krewie // Naokoło świata (Warszawa). – 1903, Nr. 43, 47, 51. Brensztejn M. Zbiory i opisy kurhanów // Wiadomości Numizmatyczno-archeologiczne (Krakow). – 1894, Nr. 1–2, p. 181. Brensztejn M. Zbiory prywatne w gubernji Kowieńskiej // Kurjer Litewski. – 1906. Brensztejn M. Zbiory ś.p. Antoniego Zaborskiego w Poszuszwiu // Kurjer Litewski. – 1907. Brensztejn M. Góra Dżugasa // Wiadomości Numizmatyczno-archeologiczne (Kraków). – 1895, Nr. 1, p. 286–287.
Przypisy
Bibliografia Stanisław Kościałkowski, Michał Eustachy Brensztejn, 1874–1938. Zarys Życia i Działalności Naukowo-publicystycznej Wraz z Wykazem Bibliograficznym Prac, Odbitka z „Ateneum Wileńskiego”. Rocznik XIII, 1938. Witold Nowodworski, Ś. p. Michał Eustachy Brensztejn, Kraków: nakładem „Przeglądu Bibliotecznego”, 1938 (Kraków : Druk. W. L. Anczyca i Spółki). Biografia (lit.) Michał Eustachy Brensztajn: Adam Honory Kirkor
Linki zewnętrzne Prace Michała Eustachego Brensztejna w bibliotece Polona
Kategoria:Bibliofile Kategoria:Bibliotekarze Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Ludzie urodzeni w Telszach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bernardyńskim w Wilnie Kategoria:Polscy archeolodzy Kategoria:Polscy bibliografowie Kategoria:Polscy etnografowie Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Współpracownicy Polskiego Słownika Biograficznego Kategoria:Zmarli w 1938