Ryszard Witkowski ps. „Romuald”, „Orliński” (ur. 9 maja 1926 w Milanówku (kopia w Archive.org)., zm. 14 marca 2022) – polski pilot doświadczalny, instruktor lotniczyBiogram w „Skrzydlatej Polsce”., autor i tłumacz kilkunastu publikacji z dziedziny lotnictwaKatalog Biblioteki Narodowej., w czasie II wojny światowej żołnierz Armii Krajowej, odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim OOP i medalem Sprawiedliwy wśród Narodów ŚwiataBiogram w bazie Muzeum Powstania Warszawskiego..

Dzieciństwo i młodość Syn Felicji z Brodowskich, jego ojciec zmarł w 1928 roku. Z lotnictwem zetknął się na kursach modelarskich, prowadzonych przed wojną w 197. Mazowieckiej Drużynie Harcerzy. W czasie wojny kontynuował naukę w szkole zawodowej oraz na tajnych kompletach. W latach 1942–1943 pracował jako pomocnik mechanika w zakładach Škoda, w latach 1943–1944 jako tokarz w fabryce obrabiarek Pionier. W konspiracji od 1941: w NOW jako „Romuald”, następnie zaprzysiężony w Armii Krajowej jako „Orliński”. W VII Obwodzie „Obroża” Okręgu Warszawskiego AK, m.in. jako kolporter tajnej prasy („Walka”, „Biuletyn Informacyjny”, „Insurekcja” i in.) oraz w osłonie zrzutów na placówce „Solnica” koło Grodziska Mazowieckiego. Po powstaniu współpracownik komórki „Foto” Delegatury Rządu na Kraj. Umiejętności fotograficzne zdobył w domu, wychowywany przez matkę, wdowę, fotografkę prowadzącą zakład fotograficzny w Milanówku.

Maturę zdał w 1945, i jesienią rozpoczął studia w Sekcji Lotniczej Wydziału Mechanicznego Szkoły Inżynierskiej im. Wawelberga i Rotwanda. W 1962 ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej z tytułami inż. mech. i mgr. inż. lotnictwa.

Lotnictwo W 1945 ukończył kursy szybowcowe (Srebrna Odznaka Szybowcowa od 1948, Diamentowa od 1965), a w 1946 kurs pilotażu samolotowego w Cywilnej Szkole Pilotów i Mechaników w Ligotce Dolnej (licencja pilota od 1947). Po ukończeniu studiów (1949) rozpoczął pracę w Głównym Instytucie Lotnictwa w Warszawie. W tym samym roku aresztowany, po dwóch miesiącach zwolniony i usunięty z pracy w Instytucie, pozbawiony prawa latania. Przez cztery lata pracował jako konstruktor i kontroler w zakładach Zelmot, produkujących reflektory do pojazdów i maszyn. Zamieszczał też artykuły w prasie lotniczej: „Skrzydlatej Polsce” i „Skrzydłach i Motorze”.

Do pracy w GIL powrócił na początku 1955, kiedy przywrócono mu licencję pilota i prawo do latania aeroklubie. Zatrudniony został w Dziale Badań w Locie. W tym samym roku był jednym z pięciu pierwszych Polaków, którzy uzyskali licencje pilotów śmigłowcowych. Zainicjował wznowienie lotów na eksperymentalnym śmigłowcu BŻ-1 GIL, a w 1959 oblatał prototyp BŻ-4 Żuk. Jesienią 1956 jako pierwszy Polak pilotował śmigłowce Mi-4 i Jak-24, podczas stażu w OKB Mila w ZSRR, następnie prowadził w Polsce homologacyjne próby wersji licencyjnej Mi-1 – SM-1 i SM-2 dla lotnictwa cywilnego. Na SM-1 ustanowił rekord świata w czasie wznoszenia na 3000 metrów w klasie śmigłowców napędzanych silnikiem tłokowym. W 1957 r. na śmigłowcu SM-1SM-1 znak rej. SP-SAD, numer fabryczny: S101003, śmigłowiec ten obecnie znajduje się w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. wykonał pierwsze w Polsce górskie lądowanie śmigłowca na górze Żar a sanitarną wersją tego śmigłowca wykonywał pierwsze w kraju loty w górach. Rosjanie zaprosili go ponownie w 1969, kiedy starali się o uzyskanie międzynarodowego świadectwa zdatności dla współosiowego śmigłowca Ka-26. Witkowski był pierwszym obcokrajowcem pilotującym ten śmigłowiec. Później podobną rolę pełnił przy procedurach wprowadzania do polskiego lotnictwa cywilnego śmigłowców Mi-6 i Mi-8. Jako pilot pracował dla agend ONZ – WHO i FAO w Szwecji, Libii, Jugosławii, Nigerii, Kanadzie i Indonezji, korzystając z doświadczeń zdobytych w latach 70., przy adaptowaniu śmigłowca Mi-2 do potrzeb agrolotnictwa.

Inna aktywność W 1986 w związku z chorobą błędnika zakończył latanie. Pozostał w Instytucie Lotniczym, gdzie m.in. programował próby w locie śmigłowca PZL Sokół.

Od 1958 był członkiem lotniczej komisji egzaminacyjnej Ministerstwa Komunikacji. Pracował w Głównej Komisji Badania Wypadków Lotniczych, od 1979 do 1997 był biegłym sądowym w tym zakresie. Występował z wykładami dotyczącymi śmigłowców na politechnice w Cranfield w Anglii i Misuracie (Libia). Był wieloletnim działaczem Aeroklubu Polskiego, Międzynarodowej Federacji Lotniczej FAI i SIMP. W 1990 roku powstał w Warszawie Klub Pilotów Doświadczalnych, Witowski został wybrany prezesem klubu. W 2009 r. po 19 latach pełnienia funkcji prezesa ze względu na stan zdrowia złożył rezygnację.

W latach 1970–1979 był Przewodniczącym Komisji Śmigłowcowej APRL oraz (od 1971 do 1992 r.) polskim delegatem do komisji wiropłatowej FAI. Uczestniczył, jako członek Międzynarodowego Jury w Śmigłowcowych Mistrzostw Świata: pierwszych (w 1971 r. w Niemczech), trzecich (w 1978 r. w b. ZSRR) oraz czwartych Śmigłowcowe Mistrzostwa Świata 1981 zorganizowanych w Polsce – tych ostatnich był współorganizatorem. Podczas Śmigłowcowych Mistrzostw Świata w Zielonej Górze w 2015 roku, był gościem honorowym. W marcu 2017 r. w Lozannie, Komisja Wiropłatowa Międzynarodowej Federacji Lotniczej FAI przyznała mu Złoty Medal Wiropłatowy w uznaniu zasług dla popularyzacji sportu śmigłowcowego.

thumb|Ryszard Witkowski w roku 2000.

Na emeryturze powrócił do zainteresowań modelarskich, od których w 1937 rozpoczął przygodę z lotnictwem. Został międzynarodowym sędzią modelarskim, działając w jury zawodów modelarskich w Lesznie (1994), Finlandii (1996), Turcji (1997) i Dęblinie (1999).

Życie prywatne thumb|Nagrobek Ryszarda Witkowskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie W 1961 r. zawarł związek małżeński z Teresą Marią Ryszkowską. Córka Grażyna ukończyła studia na Politechnice Warszawskiej jako mgr inż. chemik, poligraf.

Zmarł 14 marca 2022 roku. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Wyróżnienia i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2009) Zasłużony Działacz Lotnictwa Sportowego (1966)Odznaka nr 87, Lista laureatów Aeroklubu Warszawskiego, Zasłużony Działacz Lotnictwa Sportowego s2. Zasłużony Mistrz Sportu„Polskie Lotnictwo Sportowe” almanach, KAW 1987r. s450. Złoty Medal Aeroklubu Warszawskiego Honorowy Członek Aeroklubu Warszawskiego (2008)Lista laureatów Aeroklubu Warszawskiego, Członkowie Honorowi Aeroklubu Warszawskiego s4. Złoty Medal Wiropłatowy FAI (2017)

Sprawiedliwi W 1993 roku, wspólnie z siostrą Anielą i dla zmarłej w 1986 roku matki Felicji, otrzymał medal Sprawiedliwy wśród Narodów ŚwiataKatalog odznaczonych Jad Waszem.. Rodzina udzieliła schronienia działaczowi Bundu Józefowi Romanowi, któremu Ryszard wyrobił fałszywą kennkartę na nazwisko Grotte, oraz braciom Bronisławowi i Józefowi Miodowskim, wyzwolonym przez powstańców z obozu koncentracyjnego na Gęsiówce. Bracia Miodowscy wyjechali z Polski ok. 1948, Józef Grotte (pozostał przy nazwisku) dwadzieścia lat później, po marcowej kampanii antysemickiej.

Publikacje Budowa i pilotaż śmigłowców, wyd. 1979 i 1986 Sześć stopni swobody, wyd. 1980 i wznowienie z poszerzeniem jako Sześć stopni swobody II w 1998, wznowienie z dopisaniem ciągu dalszego Sześć stopni swobody III – 2016 Dzieje śmigłowca, wyd. 2005 Allied Rotorcraft of the WW2 period, wyd. 2010 oraz Rotorcraft of The Third Reich, wyd. 2007 70 lat Warszawskiego Klubu Seniorów Lotnictwa wyd. 2009 100 lat Lotniska Mokotowskiego w Warszawie wyd. 2010

Tłumacz Dynamika lotu śmigłowców, wyd. pol. 1998 (współpraca) Gabby: pilot myśliwski, wyd. pol. 2001 (biografia Francisa Gabreskiego) Ostatnia walka. Moje życie jako lotnika, przemytnika i poszukiwacza przygód, wyd. pol. 2000 (autobiografia Jana Zumbacha) Ciche wiropłaty (autor Wiesław Stępniewski, wyd. pol. 1996)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Milanówku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Piloci doświadczalni Kategoria:Polscy lotnicy cywilni Kategoria:Polscy historycy lotnictwa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Zmarli w 2022