thumb|Siedziba Urzędu Gminy Jabłonna Jabłonna – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim.
W okresie międzywojennym gmina należała do powiatu warszawskiego w województwie warszawskim. W jej skład wchodziły m.in. osiedla, wsie i folwarki, przyłączone później do Warszawy: Brzeziny Nowe, Buczynek, Choszczówka, Dąbrówka Grzybowska, Henryków, Kępa Tarchomińska, Łapigrosz, Nowodwory, Tarchomin, Winnica i ZaciszeRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 czerwca 1939 r. o rozciągnięciu przepisów policyjno-budowlanych dla gmin miejskich na niektóre osiedla gmin wiejskich na obszarze województwa warszawskiego, ..
Siedziba gminy to wieś Jabłonna.
Historia 1867–1954 Gmina Jabłonna powstała 13 stycznia 1867 roku w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała do powiatu warszawskiego w guberni warszawskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279).Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359)..
W okresie międzywojennym gmina Jabłonna należała do powiatu warszawskiego w woj. warszawskim.
1 kwietnia 1930 z części obszarów gminy Jabłonna utworzono wiejską gminę Legionowo (Jabłonna Legionowa, Ludwisin, Cegielnia, poligon wojskowy oraz tereny państwowe przy szosie Jabłonna-Zegrze).
20 października 1933 gminę podzielono na 26 gromad: Białołęka Dworska, Brzeziny Nowe, Bukowiec, Choszczówka, Chotomów, Dąbrowa Chotomowska, Dąbrówka Grzybowska, Dąbrówka Szlachecka, Henryków, Jabłonna, Józefów, Józefów Nowy, Kępa Tarchomińska, Łajski, Marcelin, Michałów-Grabina, Michałów-Reginów, Nowodwory-Winnica, Płudy, Rajszew, Stanisławów, Szamocin, Świdry Stare, Tarchomin, Tomaszew i WiśniewoWarszawski Dziennik Wojewódzki dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14.
Podczas II wojny światowej gmina znalazła się w Generalnym Gubernatorstwie, w dystrykcie warszawskim w Landkreis Warschau. Okupant do gminy Jabłonna przyłączył gromady Derlacz, Kałuszyn, Olszewnica Nowa, Olszewnica Stara, Skrzeszew i Topolina ze zniesionej gminy Góra (pozostały obszar gminy Góra włączono bezpośrednio do III Rzeszy). W 1943 roku gmina Nieporęt liczyła 24966 mieszkańców i składała się z 32 gromad (Dorfgemeinden): Białołęka Dworska (1049 mieszkańców), Brzeziny Nowe (496), Bukowiec (3825), Choszczówka (374), Chotomów (480), Dąbrowa Chotomowska (131), Dąbrówka Grzybowska (673), Dąbrówka Szlachecka (749), Derlacz (85), Henryków (1245), Jabłonna (3413), Józefów (277), Józefów Nowy (163), Kałuszyn (386), Kępa Tarchomińska (93), Łajski (1713), Marcelin (405), Michałów-Grabina (152), Michałów-Reginów (719), Nowodwory-Winnica (747), Olszewnica Nowa (213), Olszewnica Stara (492), Płudy (850), Rajszew (266), Skrzeszew (641), Stanisławów (181), Szamocin (272), Świdry Stare (1483), Tarchomin (533), Tomaszew (160), Topolina (103) i Wiśniewo (1597)Gemeinde- und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement (1943).
Po wojnie gmina reasumowała przynależność administracyjną do powiatu warszawskiego w województwie warszawskim. Przyłączone podczas wojny gromady powróciły do gminy Góra, którą reaktywowano. Wykaz gromad gminy Jabłonna z 1948 podaje ich 32: Białołęka Dworska, Brzeziny Nowe, Buchnik, Bukowiec, Cegielnia, Choszczówka, Chotomów, Dąbrowa Chotomowska, Dąbrówka Grzybowska, Dąbrówka Szlachecka, Henryków, Jabłonna, Józefów, Kalenica, Kępa Tarchomińska, Kwietniówka, Łajski, Marcelin, Michałów-Grabina, Michałów-Reginów, Nowodwory-Winnica, Piekiełko, Płudy, Poniatów, Rajszew, Stanisławów, Szamocin, Świdry Nowe, Świdry Stare, Tarchomin, Tomaszew i Wiśniewo. Wymienia więc 7 nowych gromad (Buchnik, Cegielnia, Kalenica, Kwietniówka, Piekiełko, Poniatów i Świdry Nowe) lecz bez Józefowa Nowego, który połączono z gromadą Józefów. W kolejnych latach wszystkie nowe gromady zniesiono, a gromadę Brzeziny Nowe zintegrowano z gromadą Choszczówka; utworzono też nową gromadę Łajski-Grudzie z części gromady Łajski. Nazwę gromady Nowodwory-Winnica zmieniono na NowodworyInformator adresowy miast i gmin wiejskich RP 1948 praca zbiorowa.
15 maja 1951 gmina Jabłonna uległa znacznemu zmniejszeniu, mniej więcej o połowę, kiedy to spośród jej 25 gromad, 12 włączono do Warszawy: Białołęka Dworska, Choszczówka (z Brzezinami Nowymi), Dąbrówka Grzybowska, Dąbrówka Szlachecka, Henryków, Marcelin, Nowodwory, Płudy, Świdry Stare, Tarchomin, Tomaszew i Wiśniewo, a także częściowo Michałów-Grabina i Szamocin.
1 lipca 1952 nastąpiło kolejne zmniejszenie gminy Jabłonna o osiem gromad. Gromady Michałów-Grabina i Szamocin włączono do gminy Nieporęt, gromady Dąbrowa Chotomowska, Łajski, Michałów-Reginów i Stanisławów włączono do nowo utworzonej gminy Skrzeszew, natomiast gromady Bukowiec i Łajski-Grudzie weszły w skład nowo utworzonego miasta Legionowa. Składającą się już z tylko pięciu gromad gminę Jabłonna (Chotomów, Jabłonna, Józefów, Kępa Tarchomińska i RajszewWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa) włączono tego samego dnia do nowo utworzonego powiatu nowodworskiego.
Gminę zniesiono 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin:
Od 1973 Gminę Jabłonna reaktywowano 1 stycznia 1973 w związku kolejną reformą administracyjną kraju, lecz o innych granicach. W jej skład weszło 13 sołectw: Boża Wola, Buchnik, Choszczówka (Kolonia), Chotomów, Dąbrowa Chotomowska, Jabłonna, Janówek Drugi, Kępa Tarchomińska, Rajszew, Skierdy, Suchocin, Trzciany i Wólka GórskaUchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).. W sumie nowa gmina Jabłonna objęła obszary przedwojennych gmin Jabłonna i Góra oraz powojennych gmin: Jabłonna, Janówek i Skrzeszew.
W latach 1975–1998 gmina położona była w stołecznym województwie warszawskim.
1 sierpnia 1977 z gminy Jabłonna wyłączono sołectwo Kępa Tarchomińska oraz część sołectwa Jabłonna o powierzchni 690 ha (zniesione sołectwa Buchnik i Choszczówka-Kolonia), włączając je do Warszawy, a także 32 ha sołectwa Wólka Górska, włączając je do Nowego Dworu Mazowieckiego.
1 października 1987 z gminy Jabłonna wyłączono część wsi Jabłonna (12,60 ha), włączając ją do Legionowa.
Od reformy 1 stycznia 1999 gmina Jabłonna należy do powiatu legionowskiego w województwie mazowieckim.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2023 gmina Jabłonna ma obszar 64,8 km², w tym: użytki rolne: 26,99% użytki leśne: 49,21% tereny zurbanizowane: 10,17%
Gmina stanowi 16,6% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 31 grudnia 2023: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 23 606 100 11 968 50,7 11 638 49,3gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 335 169,9 165,1 centruj|mały|700x700px|Piramida wieku gminy Jabłonna (2023)
Administracja Wójtowie: Grażyna Trzaskoma (2001-2002) Grzegorz Kubalski (2002-2006) Olga Muniak (2006-2014) Jarosław Chodorski (od 2014)
Sołectwa Boża Wola, Chotomów, Chotomów Północny, Dąbrowa Chotomowska, Jabłonna, Janówek Drugi, Rajszew, Skierdy, Suchocin, Trzciany, Wólka GórskaBIP gminy,sołectwa.
Sąsiednie gminy Czosnów, Legionowo, Łomianki, Nieporęt, Nowy Dwór Mazowiecki, m.st. Warszawa, Wieliszew
Przypisy