Nowy Pohost (biał. Новы Пагост) – wieś w obwodzie witebskim, do 1945 miasteczko w Polsce, w województwie wileńskim, siedziba gminy Nowy Pohost.
Siedziba parafii prawosławnej i rzymskokatolickiej; znajdują się tu cerkiew pw. św. Mikołaja Cudotwórcy i kościół pw. Trójcy Przenajświętszej.
Historia Nowy Pohost jest już ustawicznie wymieniany w Metrykach Litewskich zawierających wyroki sądowe w sprawach dotyczących procesów o mienie między obywatelami tego miasteczka w okresie od 1386 do 1551Andrzej Rachuba, Metryka Litewska. Rejestry podatkowe Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo wileńskie 1690 r., Warszawa 1989.
Nowy Pohost to starożytne miasteczko, które stanowiło dawne dziedzictwo ks. Sapiehów.
Pierwszy kościół w Nowym Pohoście został zbudowany przez Lwa Sapiehę, kanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego. Był to kościół drewniany pod wezwaniem Trójcy Świętej. Został on spalony przez wojska moskiewskie w czasie wojen za króla Jana Kazimierza. Szybko jednak został odbudowany, gdyż w 1656 r. był już nowy, też drewniany. Dzięki - staraniom ks. proboszcza Pieślaka i przy materialnej pomocy ówczesnego kolatora Stanisława Burzyńskiego, kasztelana smoleńskiego, przed 1766 r. zbudowano w Pohoście nowy kościół, również drewniany. Ks. Pieślak, dotychczasowy proboszcz Ikaźni, wystarał się u biskupa wileńskiego Ignacego Massalskiego odłączenie Pohostu od Ikaźni i osiadł przy nowo zbudowanym kościele jako pierwszy proboszcz pohoski. Odrestaurował i powiększył kościół w 1859 r. ks. proboszcz Jan Szyryn. Kościół ten przetrwał do dzisiejszych czasówKs. Tadeusz Krahel. 400 lat kościoła w Nowym Pohoście 1593-1993, Białysok,1993, s. 14-16..
Wierni należeli do miejscowej parafii rzymskokatolickiej i prawosławnej. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Drui i Okręgowy w Wilnie; w miasteczku mieścił się urząd pocztowy który obsługiwał znaczną część gminy.
W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku miejscowość znalazła się pod okupacją radziecką. 2 listopada została de facto włączona do Białoruskiej SRR. Od 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 roku ponownie zajęta przez wojska radzieckie. 16 sierpnia 1945 miasto zostało formalnie wcielone do Białoruskiej SRR.
Demografia Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 625 osób, 186 było wyznania rzymskokatolickiego, 276 prawosławnego, 4 staroobrzędowego a 159 mojżeszowego. Jednocześnie 214 mieszkańców zadeklarowało polską, 360 białoruską a 51 żydowską przynależność narodową. Było tu 119 budynków mieszkalnych. W 1931 w 123 domach zamieszkiwały 773 osoby.
Niektóre osoby związane z miastem Edward Kisiel (ur. 24 lutego 1918 w Jundziłłowie, zm. 28 września 1993 w Białymstoku) – polski biskup rzymskokatolicki, administrator archidiecezji wileńskiej z siedzibą w Białymstoku w latach 1976–1991, biskup diecezjalny białostocki w latach 1991–1993 (od 1992 arcybiskup metropolita).
Bogusław Kurłowicz (ur. 18 stycznia 1948 – rosyjski, polski i fiński biolog i agronom, doktor nauk biologicznych, profesor, specjalista w dziedzinach zasobów genetycznych roślin strączkowych, botaniki, genetyki, uprawy roślin i hodowli ryb.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie w rejonie miorskim