Oskar Veldeman (ur. 8 grudnia 1912 w Viljandi, zm. 24 grudnia 1942 w obwodzie gorkowskim) – estoński skoczek narciarski, motocyklista i dziennikarz sportowy.

Medalista mistrzostw kraju w skokach narciarskich i sporcie żużlowym na długim torze. Uczestnik Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1938. Pionier skoków narciarskich w Estonii – pierwszy mistrz kraju, pierwszy estoński skoczek narciarski uczestniczący w mistrzostwach świata i wielokrotny rekordzista kraju w długości skoku.

Życiorys Życie prywatne Urodził się 8 grudnia 1912 w Viljandi. Uczęszczał do szkoły handlowej w tym samym mieście. Pracował jako karykaturzysta i dziennikarz sportowy w gazecie Rahvalehe, publikując pod pseudonimem Ove. Był aktywnym działaczem sportowym: członkiem-założycielem klubu motorowego Eesti Mootorispordi Klubi (1932), wiceprzewodniczącym klubu narciarskiego ÜENÜTO, który reprezentował jako zawodnik. Służył w lokalnym oddziale Kaitseliitu jako pilot szybowca, trzykrotnie otrzymując odznaczenia za swą działalność.

Kariera sportowa Skoki narciarskie Pierwszy skok oddał w wieku 15 lat, zimą 1928 na usypanej ze śniegu skoczni. W 1933 w Viljandi został pierwszym w historii mistrzem Estonii w skokach narciarskich. Wynik ten powtórzył w 1936, 1937 i 1940, a w 1938 zajął drugie miejsce za Eduardem Raidlą. Podczas mistrzostw w 1936 ustanowił rekord skoczni Lossimäe Hüppemägi w Viljandi, wynoszący 22,5 metra, zaś w czasie zawodów w 1937 i 1940 oddawał rekordowe skoki na Mustamäe w Tallinnie, wynoszące odpowiednio 25,5 oraz 27,5 metra. W latach 1931–1936 sześciokrotnie ustanawiał rekord kraju w długości skoku narciarskiego, uzyskując odległości od 17,5 do 38,5 m.

W zawodach międzynarodowych po raz pierwszy wziął udział w 1934. Został wówczas zgłoszony do igrzysk narciarskich w Lahti. Jego występ zakończył się kontuzją, gdy po skoku na odległość 38 m doznał skręcenia stawu kolanowego w lewej nodze. Uznanie w mediach zagranicznych zdobył po raz pierwszy w 1937. 10 marca w zawodach z udziałem 110 sportowców, oglądanych przez 30 tys. widzów, oddał skoki na odległość 37,5 oraz 38,5 m, które zostały ocenione jako poprawne stylistycznieOdległości uzyskiwane przez reprezentującego Finlandię zwycięzcę zawodów wyniosły 44 oraz 51,5 m..

W 1938 Veldeman oraz Eduard Raidla zostali zgłoszeni – jako pierwsi Estończycy w historii – do występu w zawodach skoków narciarskich na Mistrzostwach Świata w Narciarstwie Klasycznym 1938 na Salpausselce w Lahti. Raidla w wyniku upadku podczas treningu stracił przytomność i trafił do szpitala. Nie doznał poważnych obrażeń, ale nie wystartował w konkursie, wobec czego Veldeman jako jedyny reprezentant Estonii w skokach narciarskich wziął udział w mistrzostwach. W konkursie oddał skoki na odległość 50 oraz 52,5 m (bądź też 50 oraz 52 m), oba zakończone upadkiem. Zajął w zawodach 90. miejsce spośród 97 startujących, najniższe wśród zawodników, którzy wzięli udział w obu seriach konkursowych. Z wynikiem punktowym 48,8 stracił niemal 180 punktów do zwycięzcy – Norwega Asbjørna Ruuda. Od organizatorów zawodów otrzymał nagrodę pocieszenia.

Sporty motorowe Karierę w sportach motorowych rozpoczął w 1931. W 1934 i 1935 zwyciężał w żużlowych mistrzostwach Estonii na długim torze. W 1934 i 1938 wygrał międzynarodowe zawody motocyklowe na torze Pirita-Kose-Kloostrimetsa, oglądane przez około 20 tys. kibiców, a w 1935 zajął w nich drugie miejsce za Finem Raine Lampinenem. Osiągał na nich rekordy prędkości: w 1934 osiągnął średnio 93,04 km/h, a w 1938 – 100,94, stając się pierwszym Estończykiem, który na tym torze przekroczył średnią prędkość 100 km/h. Ustanowił też rekord prędkości w wyścigu na 1 km – 180 km/h. Brał udział w międzynarodowych zawodach w Sztokholmie i Berlinie. Za swoje wyniki w sportach motorowych trzykrotnie: w 1934, 1935 i 1938 był nagradzany przez premiera Estonii.

Działalność pod okupacją Veldeman sprzeciwiał się zajęciu Estonii przez Związek Radziecki. 23 czerwca 1940 zorganizował pogrzeb żołnierza estońskiego, który zginął w starciu z Armią Czerwoną. 18 lipca 1940 po towarzyskim meczu piłki nożnej pomiędzy reprezentacjami Estonii i Łotwy, zakończonym zwycięstwem Estończyków, wybuchła spontaniczna manifestacja. Podczas niej Veldeman objechał na motorze stadion, wymachując estońską flagą, a także rozdawał małe flagi innym manifestantom. Veldemanowi sugerowano opuszczenie Estonii, uznał jednak, że jako sportowiec nie musi się niczego obawiać.

Aresztowanie i śmierć 3 września 1940 Veldeman został aresztowany. Oskarżono go o przywództwo nad kontrrewolucyjnymi organizacjami młodzieżowymi, drukowanie i rozpowszechnianie antyradzieckich materiałów oraz udział w antyradzieckich demonstracjach. Trafił do więzienia w tallińskiej dzielnicy Lasnamägi. 16 grudnia 1941 został skazany na 10 lat obozu pracy. Został wywieziony w wagonie bydlęcym do obozu w obwodzie gorkowskimGorki było ówczesną nazwą Niżnego Nowogrodu.. 24 grudnia 1942 zginął w nim podczas pracy, przygnieciony ściętym drzewem.

Osiągnięcia – skoki narciarskie Mistrzostwa świata Miejsce Data Miejscowość Skocznia Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca90.27.02.1938 LahtiSalpausselkäind.50,0 m52,5 m48,8 pkt177,6 pktAsbjørn Ruud

Mistrzostwa Estonii Pozycja Data Miejscowość Skocznia Punkt K Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca1.06.03.1933ViljandiLossimäe HüppemägiK-20ind.21,5 mb/db/d––1.16.02.1936ViljandiLossimäe HüppemägiK-20ind.22,5 m21,5 mb/d––1.14.03.1937TallinnMustamäeK-25ind.25,5 m24,0 m219,0 pkt––2.06.02.1938TallinnMustamäeK-25ind.19,5 m21,5 m217,5 pkt1,5 pktEduard Raidla1.03.03.1940TallinnMustamäeK-25ind.25,0 m27,5 m220,1 pkt––

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Estońscy skoczkowie narciarscy Kategoria:Estońscy żużlowcy Kategoria:Estońscy dziennikarze Kategoria:Ofiary radzieckich łagrów Kategoria:Ludzie urodzeni w Viljandi Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Hasła rozbudowane w ramach Miesiąca Wyróżnionego Artykułu 2019