Pokłon pasterzy – obraz olejny hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco.

Motyw przedstawiony na obrazie został zaczerpnięty z Ewangelii św. Łukasza (2: 15-21) i dotyczy wydarzeń zaraz po narodzeniu ChrystusaHołd pasterzy jest również opisany w Protoewangelii Jakuba i Pseudoewangelii Mateusza.. El Greco namalował wiele wersji tego wydarzenia. Po jego śmierci w inwentarzu jego dzieł znajdujących się w jego domu widniało przynajmniej osiem wersji Pokłonu pasterzy.

Opis obrazu thumb|left|220px|Pokłon pasterzy(wersja nowojorska) Wszystkie namalowane wersje Pokłonu pasterzy namalowane przez El Greca na hiszpańskiej ziemi mają podobną kompozycję. W centrum sceny zawsze znajduje się nagie Dzieciątko Jezus od którego bije mocne światło oświetlające otaczające je postacie tworząc w ten sposób wyjątkową atmosferę. Wersja z Museo del Patriarca, według Jose Alvarez Lopera, kuratora sztuki hiszpańskiej w Muzeum Prado, jest kombinacją wielu elementów zaczerpniętych z wcześniejszych wersji oraz posiada jeden nowy wątek. Nowym motywem jest postać anioła w białej szacie w lewym górnym rogu, z podniesionymi ramionami ku niebu. Podobny patetyczny gest El Greco wykorzystał w późniejszym dziele pt. Otwarcie piątej pieczęci Apokalipsy.

Inne wersje W 1605 roku Diego de Astor wykonał rycinę, a w 1610 roku El Greco namalował drugą wersję Pokłonu pasterzy znajdujący się obecnie w Metropolitan Museum of Art w Nowym JorkuObraz w Metropolitan Museum of Art.. Młodsza wersja nie różni się zasadniczo od wersji z Walencji. Troje małych aniołków zawieszonych nad dzieciątkiem trzymają w rączkach szarfę na której, w starszej wersji pojawił się napis: GLOR[IA] IN EXC[ELSIS D]EO / HOMI[NIBVS]/LAVDAMUSTE BENEDICMV[STE].

Pokłon pasterzy – (1603–08) (Gudiol), (1609–14) (Mayer), (1603–05) (Wethey), ok. 1610 (kolekcja), 144,5 × 101,3 Metropolitan Museum of Art

Proweniencja Obraz od 1611 roku znajdował się w Colegio del Patriarca choć do połowy siedemnastego wieku nie występował w inwentarzu muzeum.

Przypisy

Bibliografia Beat Wismer, Michael Scholz-Hansel, El Greco and modenism, Wyd. Museum Kunstpalast, . David Davies, John H. Elliott El Geco, Wyd. National Gallery Company, London 2003 .

Kategoria:Obrazy El Greca Kategoria:Obrazy w Museo del Patriarca w Walencji Kategoria:Motyw pokłonu pasterzy na obrazach Kategoria:Święta Rodzina na obrazach