Stanisław Gadomski (ur. 1929 w Sosnowcu, zm. 4 lipca 2013 w Katowicach.) – polski fotograf reportażysta, autor cenionych fotografii ilustrujących polski folklor, artysta plastyk, grafik i rysownik. Członek Związku Polskich Artystów Plastyków.
Życiorys Przed wojną mieszkał w Brzezianach. W czasie II wojny światowej członek Szarych Szeregów w Milanówku, gdzie wówczas mieszkał. Po zakończeniu działań wojennych powrócił w 1945 r., do Sosnowca, gdzie został absolwentem tamtejszego Gimnazjum im. Stanisława Staszica, a następnie wstąpił do Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Krakowie, uzyskując tam egzamin dojrzałości. Podjął następnie naukę w studium historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studia w Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom uzyskał w 1954 r. Po powrocie na Śląsk, podjął pracę grafika w tamtejszych wydawnictwach, pracując między innymi w „Trybunie Robotniczej”, w późniejszym okresie także jako fotograf.
Fotografią zajmował się przez blisko 60 lat pracy twórczej, specjalizując się w przede wszystkim w dokumentowaniu polskiego folkloru. Jego najstarsze zdjęcia pochodzą z lat 50. XX wieku i ilustrują między innymi kulturę ludową Spisza. Ta część jego dorobku zyskała uznanie etnografów za wartość dokumentalną oraz fakt iż zbiory obejmują całą Polskę co stanowi o kompletności jego dzieła. Fotografie folklorystyczne Stanisława Gadomskiego, zostały opublikowane w dwóch albumach. W 1996 r., w Japonii ukazał się jeden z albumów prezentujących polski folklor ze zdjęciami Gadomskiego wydany staraniem folklorystki Kazuko Adachi.
Zawodowo przez szereg lat związany był z prasą Śląską, w tym z tygodnikiem Panorama gdzie przez blisko dwadzieścia lat kierował działem fotograficznym. Utrwalił między innymi Władysława Gomułkę palącego papierosa w przerwie obrad partyjnych w Katowicach, a zdjęcie to uznawane jest uznawane za rzadkie ze względu na fakt iż ukazuje pierwszego sekretarza w zwyczajnej, a nie pozowanej sytuacji. Uważany za ulubionego fotografa wojewody katowickiego Jerzego Ziętka, którego utrwalił na wielu zdjęciach. Wykonał też cykl zdjęć z podróży po Europie w tym ukazujące Paryż w 1964 r., czy Chorwację w latach 50.
Autor albumów, prospektów i informatorów. Część swoich zdjęć przekazał do Muzeum Miejskiego w Tychach. Laureat Nagrody Wielki Splendor Śląskiej Fotografii Prasowej w 2012 r. Zmarł 4 lipca 2013 r., i został pochowany 9 sierpnia tego samego roku na Cmentarzu w Katowicach – Dębie przy ul. Brackiej.
Odznaczenia Krzyż Armii Krajowej Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie Złota Odznaka „Za opiekę nad zabytkami” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
Wystawy indywidualne fotografii i rysunków Spotkanie z Papieżem w Klubie Międzynarodowej Prasy i Książki (KMPiK) w Warszawie (1961) Wystawa w Galerii Biura Wystaw Artystycznych w Katowicach (1965) Rysunki i szkice w Bytomiu (1988) Wystawa w Muzeum Archidiecezjalnym (2000) Wystawa Muzeum w Będzinie (2001) Prace trzech tek w Galerii „Extravagance” w Sosnowcu (2001)
Wybrane albumy autorskie i publikacje ilustrowaneWirtualny Katalog Biblioteki Narodowej (stan na 11.08.2013). Architektura Katowic w latach międzywojennych 1922-1939 (Muzeum Śląskie; Katowice; 1994; ) tekst: Waldemar Odorowski; fotografie: Stanisław Gadomski Drewniane kościoły województwa śląskiego = Timber churches in the province of Silesia („Itatis”; Chorzów; 2001; ) fotografie: Stanisław Gadomski; wstęp Jerzy Gadomski ; tłumaczenie. na j. ang. Krzysztof Kwaśniewicz, tłumaczenie na j. niem. Irena Zielonka Jacyś ludzie: powstańcy śląscy w obiektywie Stanisława Gadomskiego (Biblioteka Śląska; Katowice; 2005; ) Kapliczki, świątki i krzyże (Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Grojcowianie ; Bielsko-Biała: Regionalny Ośrodek Kultury; Wieprz; 2011; ) Polskie skarby narodowe (Videograf II; 2007; ) autor tekstów Alicja Bielawska; fotografie Stanisław Gadomski Sanktuarium Piekarskie (Referat Duszpasterski Kurii Diecezjalnej; Katowice; 1991) wyd. j. niem. 1992 Sprawa Konrada Piecucha: reportaż historyczny (Wydawnictwo Literackie; Kraków; 1956) tekst: Tadeusz Potemski, Zygmunt Sztaba; mapkę i szkic portretowy Konrada Piecucha wykonał Stanisław Gadomski Stanisław Gadomski: czarne na białym: drzeworyty i linoryty (Katowice; 2011; ) redakcja: Elwira Zborowska Stanisław Gradomski: dawne i nowe kserofotografie: w 80. rocznicę urodzin (Związek Polskich Artystów Plastyków. Okręg Katowicki: Drukarnia Archidiecezjalna; Katowice; 2009; ) Strój ludowy w Polsce (Fundacja Kultury Wsi; Warszawa; ca 1990) fotografie: Stanisław Gadomski; teksty: Barbara Bazielich, Stanisław Gawor Zabytkowe ośrodki miejskie: Górny Śląsk, Małopolska południowo-zachodnia, północno-zachodnia, Śląsk Opawski, Dolny Śląsk (Muzeum Śląskie; Katowice; cop. 1992; ) tekst: Lech Szaraniec; fotografie: Stanisław Gadomski
Przypisy
Bibliografia Maria Lipok-Bierwiaczonek – Gomułka z papierosem i inne dzieła mistrza z „Panoramy” (opublikowano 25.07.2013)
Kategoria:Członkowie Szarych Szeregów Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Polscy fotografowie Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Ludzie urodzeni w Sosnowcu Kategoria:Odznaczeni Medalem za Długoletnie Pożycie Małżeńskie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2013 Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Brackiej w Katowicach