thumb|Odpady elektroniczne thumb|Uszkodzone telefony komórkowe Elektroodpady – grupa odpadów obejmująca zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Do elektroodpadów zalicza się elektryczne urządzenia gospodarstwa domowego, sprzęt teleinformatyczny, telekomunikacyjny, audiowizualny, oświetleniowy i medyczny, narzędzia elektryczne i elektroniczne, automaty, czujniki, urządzenia pomiarowe itp. Elektroodpady nie mogą być wyrzucane łącznie z innymi odpadami, ponieważ zawierają substancje szkodliwe oraz trujące. Zasady postępowania z elektroodpadami i prowadzenia ich odzysku regulowane są przez przepisy krajowe i unijne.
Grupy i rodzaje elektroodpadów W załączniku nr 6 do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym () wyróżnione zostało 10 grup, na które dzielą się wszelkiego rodzaju urządzenia:
1. Wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego Wielkogabarytowe urządzenia chłodzące Chłodziarki Zamrażarki Pozostałe wielkogabarytowe urządzenia używane do chłodzenia, konserwowania i przechowywania żywności Pralki Suszarki do ubrań Zmywarki Urządzenia kuchenne, w tym kuchenki Piece elektryczne Elektryczne płyty grzejne Mikrofalówki Pozostałe wielkogabarytowe urządzenia używane do gotowania i innego typu przetwarzania żywności Elektryczne urządzenia grzejne Grzejniki elektryczne Pozostałe wielkogabarytowe urządzenia używane do ogrzewania pomieszczeń, łóżek, mebli wypoczynkowych Wentylatory elektryczne Urządzenia klimatyzacyjne Pozostały sprzęt wentylujący, wyciągi wentylacyjne i sprzęt konfekcjonujący
2. Małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego Odkurzacze Zamiatacze dywanów Pozostałe urządzenia czyszczące Urządzenia używane do szycia, dziania, tkania i innego typu przetwarzania wyrobów włókienniczych Żelazka i pozostałe urządzenia do prasowania, maglowania i pozostałe urządzenia służące do pielęgnacji ubrań Tostery Frytkownice Rozdrabniacze, młynki do kawy oraz urządzenia do otwierania i zamykania pojemników i opakowań Noże elektryczne Urządzenia do strzyżenia włosów, suszenia włosów, szczotkowania zębów, golenia, masażu oraz pozostałe urządzenia do pielęgnacji ciała Zegary, zegarki oraz urządzenia do celów odmierzania, wskazywania lub rejestrowania czasu Wagi Pozostałe małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego
3. Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny
Scentralizowane przetwarzanie danych: Komputery duże Stacje robocze Jednostki drukujące Komputery osobiste: Komputery osobiste stacjonarne, w tym procesor, mysz, monitor i klawiatura Laptopy, w tym procesor, mysz, monitor i klawiatura Notebooki Drukarki Sprzęt kopiujący Elektryczne i elektroniczne maszyny do pisania Kalkulatory kieszonkowe Pozostały sprzęt do zbierania, przechowywania, przetwarzania, prezentowania lub przekazywania informacji drogą elektroniczną Terminale i systemy użytkownika Fax-y Teleksy Telefony Automaty telefoniczne Telefony bezprzewodowe Telefony komórkowe Systemy zgłoszeniowe/sekretarki automatyczne Pozostałe produkty lub sprzęt służący do transmisji głosu, obrazu lub innych informacji za pomocą technologii telekomunikacyjnej
4. Sprzęt audiowizualny Odbiorniki radiowe Odbiorniki telewizyjne Kamery video Sprzęt video Sprzęt hi-fi Wzmacniacze dźwięku Instrumenty muzyczne Pozostałe produkty lub urządzenia wykorzystywane do nagrywania lub kopiowania dźwięku lub obrazów, w tym sygnałów, lub wykorzystujące technologie przesyłu dźwięku i obrazu inne niż telekomunikacyjne
5. Sprzęt oświetleniowy Oprawy oświetleniowe do lamp fluorescencyjnych, z wyjątkiem opraw oświetleniowych stosowanych w gospodarstwach domowych Liniowe lampy fluorescencyjne Kompaktowe lampy fluorescencyjne Wysokoprężne lampy wyładowcze, w tym ciśnieniowe lampy sodowe oraz lampy metalohalogenkowe Niskoprężne lampy sodowe Pozostałe urządzenia oświetleniowe służące do celów rozpraszania i kontroli światła, z wyjątkiem żarówek
6. Narzędzia elektryczne i elektroniczne, z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych Wiertarki Piły Maszyny do szycia Urządzenia do skręcania, mielenia, piaskowania, przemiału, piłowania, cięcia, nawiercania, robienia otworów, nabijania, składania, gięcia lub podobnych metod przetwarzania drewna, metalu i innych materiałów. Narzędzia do nitowania, przybijania lub przyśrubowania lub usuwania nitów, gwoździ, śrub lub podobnych zastosowań Narzędzia do spawania, lutowania lub podobnych zastosowań Urządzenia do rozpylania, rozprowadzania, rozpraszania lub innego typu nanoszenia cieczy lub substancji gazowych innymi metodami Narzędzia do koszenia trawy lub innych prac ogrodniczych Pozostałe narzędzia elektryczne i elektroniczne
7. Zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy Kolejki elektryczne lub tory wyścigowe Kieszonkowe konsole do gier video Gry video Komputerowo sterowane urządzenia do uprawiania sportów rowerowych, nurkowania, biegania, wiosłowania Sprzęt sportowy z elektrycznymi lub elektronicznymi częściami składowymi Automaty uruchamiane monetą, banknotem (pieniądzem papierowym), żetonem lub innym podobnym artykułem Pozostałe zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy
8. Wyroby medyczne, z wyjątkiem wszystkich wszczepianych i skażonych produktów Sprzęt do radioterapii Sprzęt do badań kardiologicznych Sprzęt do dializoterapii Sprzęt do wentylacji płuc Urządzenia medyczne wykorzystujące technikę nuklearną Sprzęt laboratoryjny do diagnostyki in vitro Analizatory Zamrażarki laboratoryjne Testy płodności Pozostałe urządzenia do wykrywania, zapobiegania, monitorowania, leczenia, łagodzenia przebiegu choroby, urazów lub niepełnosprawności
9. Przyrządy do nadzoru i kontroli Czujniki dymu Regulatory ciepła Termostaty Urządzenia pomiarowe, ważące lub do nastaw-ów, używane w gospodarstwie domowym lub jako sprzęt laboratoryjny Pozostałe przyrządy nadzoru i kontroli używane w obiektach i instalacjach przemysłowych (np. w panelach sterowniczych)
10. Automaty do wydawania Automaty do wydawania napojów gorących Automaty do wydawania butelek lub puszek z zimnymi i gorącymi napojami Automaty do wydawania produktów stałych Automaty do wydawania pieniędzy - bankomaty Inne wydające wszelkiego rodzaju produkty
Zgodnie z najnowszą Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. od dnia 15 sierpnia 2018 r. nowy podział na 6 grup będzie wyglądał następująco:
1. Sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury chłodziarki, zamrażarki, sprzęt automatycznie wydający produkty chłodzone sprzęt klimatyzacyjny sprzęt do osuszania pompy ciepła grzejniki zawierające olej inny sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury stosujący do celów wymiany temperatury płyny inne niż woda. 2. Ekrany, monitory i sprzęt zawierający ekrany o powierzchni większej niż 100 cm Ekrany odbiorniki telewizyjne cyfrowe ramki LCD do zdjęć monitory laptopy notebooki 3. Lampy Proste lampy fluorescencyjne, kompaktowe lampy fluorescencyjne, lampy fluorescencyjne, wysokoprężne lampy wyładowcze – w tym ciśnieniowe lampy sodowe i lampy metalohalogenkowe, niskoprężne lampy sodowe diody elektroluminescencyjne (LED). 4. Sprzęt wielkogabarytowy Pralki suszarki do odzieży zmywarki kuchenki piekarniki elektryczne elektryczne płyty grzejne oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu sprzęt muzyczny (z wyjątkiem organów piszczałkowych zainstalowanych w kościołach) urządzenia używane do dziania i tkania komputery wielkogabarytowe – mainframe drukarki wielkogabarytowe sprzęt kopiujący wielkogabarytowe automaty uruchamiane monetą wielkogabarytowe wyroby medyczne wielkogabarytowe przyrządy do monitorowania i kontroli wielkogabarytowe urządzenia automatycznie wydające produkty i pieniądze panele fotowoltaiczne. 5. Sprzęt małogabarytowy Odkurzacze zamiatacze do dywanów urządzenia do szycia oprawy oświetleniowe kuchenki mikrofalowe sprzęt wentylujący żelazka tostery noże elektryczne czajniki elektryczne zegary i zegarki golarki elektryczne, wagi urządzenia do pielęgnacji włosów i ciała kalkulatory odbiorniki radiowe, kamery wideo sprzęt wideo sprzęt hi-fi instrumenty muzyczne, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu elektryczne lub elektroniczne zabawki sprzęt sportowy komputery rowerowe, do nurkowania, biegania, wiosłowania itd. czujniki dymu regulatory ciepła termostaty małogabarytowe narzędzia elektryczne i elektroniczne małogabarytowe wyroby medyczne, małogabarytowe przyrządy do monitorowania i kontroli małogabarytowe urządzenia automatycznie wydające produkty mały sprzęt ze zintegrowanymi panelami fotowoltaicznymi. 6. Małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny (żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm) Telefony komórkowe GPS kalkulatory kieszonkowe routery komputery osobiste drukarki telefony
Substancje szkodliwe znajdujące się w elektroodpadach Odpady elektroniczne zawierają liczne substancje szkodliwe oraz trujące, które po wydostaniu się z uszkodzonego sprzętu: lodówki, pralki, komputera, świetlówki czy innego urządzenia elektronicznego łatwo przenikają do gleby, wód gruntowych i powietrza. Może to powodować zanieczyszczenie środowiska naturalnego, stanowiąc tym samym zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt.
Rtęć zawarta jest w niektórych świetlówkach. Jest to metal bardzo szkodliwy, który po przeniknięciu do organizmu powoduje uszkodzenie nerek, zaburzenia wzroku, słuchu, mowy, i koordynacji ruchów, deformuje kości i może być przyczyną zmian nowotworowych. Ołów wykorzystywany jest w elektronice jako składnik stopów lutowniczych i szkła kineskopowego. Ma właściwości toksyczne i rakotwórcze. Wchłonięty do organizmu, najpierw dostaje się z krwią do wątroby, płuc, serca i nerek, potem metal gromadzi się w skórze i mięśniach. Ostatecznie kumuluje się w tkance kostnej i niszczy szpik. Związki bromu stosowane są w komputerach. Po przeniknięciu do środowiska powodują u ludzi i zwierząt schorzenia układu rozrodczego oraz problemy neurologiczne.
Chrom jest stosowany do powlekania elementów metalowych, aby uchronić je przed korozją. Pierwiastek jest też zawarty w luminoforze lamp kineskopowych. Zatrucie chromem objawia się zaburzeniami układu krążenia oraz układu oddechowego, chorobami skóry oraz alergią. Kadm zawarty jest w bateriach urządzeń elektrycznych. Zaburza czynności nerek, funkcje rozrodcze, powoduje chorobę nadciśnieniową, wywołuje zmiany nowotworowe, zaburza metabolizm wapnia powodując deformację szkieletu kostnego. Nikiel, gdy przedostanie się do organizmu w dużym stężeniu uszkadza błony śluzowe, obniża poziom magnezu oraz cynku w wątrobie, powoduje zmiany w szpiku kostnym oraz może przyczyniać się do zmian nowotworowych. PCB (związki chemiczne) pełnią w urządzeniach funkcje chłodzące, smarujące i izolujące. Po przedostaniu się do organizmu zalega w tkance tłuszczowej powodując m.in. uszkodzenia wątroby, anomalie reprodukcyjne, osłabienie odporności, zaburzenia neurologiczne i hormonalne. R-12, czyli freon to gaz syntetyczny zawarty w klimatyzatorach i lodówkach, w których pełni funkcję chłodniczą. Jest szczególnie szkodliwy dla warstwy ozonowej. Od 1998 roku nie wolno go stosować w urządzeniach elektrycznych, jednak nadal spotykany jest w urządzeniach starszego typu. Azbest używany jest w urządzeniach elektrycznych i elektronicznych m.in. ze względu na swoje właściwości izolacyjne. Jest jednak przyczyną wielu groźnych chorób np. pylicy azbestowej i raka płuc.
Sytuacja prawna w Polsce Postępowanie z elektroodpadami thumb|Znak przekreślonego kosza Zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym () nie wolno wyrzucać elektroodpadów do zwykłego śmietnika. Grozi za to kara grzywny do 5 000 złotych. Na sprzętach elektronicznych i elektrycznych umieszczany jest zazwyczaj znak przekreślonego kosza ZSEE, który informuje o zakazie wyrzucania elektroodpadów do zwykłego pojemnika.