DEKO-9 Magic – samolot akrobacyjny.

Konstrukcja samolotu Samolot jest klasycznym dwuosobowym dwupłatem, z miejscami załogi w układzie tandem osłoniętymi jednoczęściową owiewką, oraz ze stałym podwoziem głównym i sterowanym kółkiem ogonowym.

Kadłub: Strukturę nośną kadłuba stanowi kratownica z rur duralowych łączona innowacyjnym, chronionym patentamiKrzysztof Kotliński, Marek A. Dębski.: Patent nr 173 997 na wynalazek pt. Połączenia KonstrukcyjneKotliński Krzysztof.: System for joining tubular members. United States Patent 8 266 788, 18 września 2012.] rozwiązaniem tzw. węzłów kompozytowychDaniel K. Dębski, Marek A. Dębski, Krzysztof M. Gołoś.: Composite Joints of Aerostructures, Transactions of the Institute of Aviation, 2002, Issuse 170-172. s. 3-27 D. Dębski, M. Dębski, K. Gołoś: Fracture of new joints of aero structures, European Conference on Fracture ECF 14: Fracture Mechanics Beyond 2000, Cracow 2002.

Skrzydła: Konstrukcja dwudźwigarową z dźwigarami wykonanymi z rur duralowych i z mocowanymi do nich tłoczonymi z blachy duralowej żeberkami.

Usterzenia: wykonane jako konstrukcja spawana z cienkościennych rur stalowych.

Podwozie: Goleń sprężysta wykonana z kompozytu szklanego jako krzywoliniowa zbieżna rura.

Pokrycie samolotu wykonano z polskiej termokurczliwej tkaniny poliestrowej Dekonit o gramaturze 140 g/m², specjalnie w tym celu opracowanej. Dla upłynnienia bryły samolotu, przejścia kadłub-kabina, usterzenia – kadłub, końcówki skrzydeł i osłony silnika wykonano z kompozytu szklanego.

Silnik sześciocylindrowy PZL Franklin 6A-350C1R produkcji PZL Rzeszów, przystosowany do lotów odwróconych i napędzający trójłopatowe śmigło MT-Propeller MTV-9-D-C/C188-18a o hydraulicznie sterowanym skoku.

Historia Prototyp samolotu opracowano na zamówienie firmy niemieckiej Kaiser-Flugzeugbau GmbH. Budowę prototypu, badania wytrzymałościowe oraz badania w locie realizowano w Wojskowych Zakładach Lotniczych nr 3 Dęblin (później: Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 1 S.A. oddział w Dęblinie]). W celu realizacji pracy powołano Zespół Samolotów DEKO kierowany przez ppłk. mgr inż. Wiesława Pochylskiego. W skład zespołu wchodzili m.in.: inż. Kazimierz Osipiak, tech. Marek Dębek oraz tech. Jacek Capała. Powstała także Pracownia Kompozytów oraz Pracownia Prób Wytrzymałościowych. Pracownię Prób Wytrzymałościowych wyposażono w specjalnie zbudowaną klatkę do badań wytrzymałościowych samolotów lekkich oraz w namiot termiczny umożliwiający badania struktur kompozytowo-metalowych w podwyższonych temperaturach. Prace projektowe, budowa prototypów i koniecznej infrastruktury zajęły okres od 1996 do 1998 roku.

Zespół konstrukcyjny Dr inż. Marek Dębski i mgr inż. Krzysztof Kotliński – Gł. Konstruktorzy, oraz mgr inż. Marian Jakoniuk, mgr inż. Witold Wiraszka, inż. Brunon Biernacki i dr inż. Daniel Dębski.

Obliczenia i badania wytrzymałościowe Mgr inż Włodzimierz Urbaniak – obciążeniaUrbaniak W., Dębski M.: Loads of the DEKO-9 airplane, Instytut Lotnictwa DK9/OB/3/98 1998., dr inż. Andrzej Szot – obliczenia MES, mgr inż. Jerzy Mularczyk – badania wytrzymałości statycznej, dr inż. Wojciech Chajec – analizy flatterowe, mgr inż. Jakub Kulecki – badania korkociągu na modelu samolotu w pionowym tunelu aerodynamicznym Politechniki WarszawskiejJakub Kulecki.:Wind tunel spin testing of DEKO 9 Magic aircraft. Transactions of the Institute of Aviation, 2009, Issuse 200. pp. 78-100, Poland.

Badania w locie thumb|Przed startem thumb|Kołowanie na start Oblot samolotu i badania w locie wykonał pilot doświadczalny mgr inż. Maciej Aksler.

Prezentacja samolotu Samolot był prezentowany na wystawach lotniczych: ILA Berlin 1998 i 2000 oraz Fredrichshafen AERO 1999 i 2001Jane's All the Worlds Aircraft, 2003-2004 p.170..

Przeznaczenie Głównym przeznaczeniem samolotu były loty rekreacyjno- akrobacyjne oraz szkolno-treningowe.

Inne wersje samolotu Opracowano także wersję samolotu napędzanego czterocylindrowym silnikiem Franklin 4A-235B4 o mocy 92 kW(125 KM) i z odkrytą kabiną załogi.

Prace naukowo-badawcze thumb|Badania w locie W trakcie budowy prototypu wykonano projekt badawczyMarek A. Dębski, Daniel K. Dębski i Zespół.: Węzły kompozytowe ustrojów nośnych – projekt badawczy nr 7 T07C 026 11. Instytut Lotnictwa, Politechnika Warszawska, Warszawa 1999.. W ramach tego projektu przeprowadzono badania wytrzymałości statycznej i zmęczeniowej izolowanych węzłów, jak i kratownicy kadłuba samolotu, jako przykładu zastosowania koncepcji węzłów kompozytowych do lotniczych struktur nośnychMarek Dębski, Daniel Dębski: Wybrane zagadnienia wytrzymałości zmęczeniowej konstrukcji lotniczych, Copyright by Wydawnictwa Naukowe Instytutu Lotnictwa 2014 .. Wyniki tych badań zostały także poddane analizie w rozdz. 9 Composite joints as a method of fatigue strength increase of airplanes structure – idea, tests and applications raportuMarek Dębski, Jan Kaźmierski , Daniel Dębski, Andrzej Szot: Fatigue Analysis Tool, Official Deliverable of Cost-Effective Small AiRcraft – Inegrated Project, CESAR – Institute of Aviation-D2.4.2-1/2007, pp 125-132. raportu wykonanego w ramach europejskiego projektu badawczego CESAR (Cost-Effective Small AiRcraft - Inegrated Project). Kontynuacją tych badań były badania tłumienia drgań w węzłach kompozytowych zrealizowane w ramach projektu badawczego nr NN501 133738. Wyniki badań zawarto w rozdziale drugimDaniel Dębski, Krzysztof Gołoś: Stabilizacja i redukcja drgań w układach wirujących i ustrojach nośnych poprzez monitorowanie właściwości sprężysto-tłumiących za pomocą materiałów "inteligentnych" i kompozytowych. monografiiZbigniew Starczewski: Redukcja drgań w układach wirujących i ustrojach nośnych poprzez monitorowanie właściwości sprężysto-tłumiących za pomocą materiałów "inteligentnych" i kompozytowych, Politechnika Warszawska 2014, .. Więcej informacji na temat tej i innych konstrukcji DEKO przedstawiono w jednym z wykładów cyklu prezentującego polską technikę lotnicząMarek Dębski, Daniel Dębski: Konstrukcje DEKO, Glassówka 16.04.2016, Klub Absolwenta Politechniki Warszawskiej.

Przypisy

Kategoria:Samoloty akrobacyjne Kategoria:Samoloty cywilne Kategoria:Polskie samoloty Kategoria:Polskie konstrukcje lotnicze Kategoria:Samoloty z napędem śmigłowym