Henryk Kolischer (ur. 31 grudnia 1853 we Lwowie, zm. 9 czerwca 1932 w Wiedniu) – żydowski przemysłowiec, prawnik, poseł do Sejmu Krajowego Galicji, austriackiej Rady Państwa oraz na Sejm Ustawodawczy RP.
Życiorys Syn Maurycego (Moritza) i Klary z Kaufmanów. Ukończył gimnazjum we Lwowie, Studiował prawo na uniwersytetach we Lwowie, Wiedniu, Lipsku i Getyndze, na tym ostatnim uzyskał doktorat z prawa. Ukończył także szkołę gospodarstwa wiejskiego w WiedniuIrena Homola, Kolischer Henryk (1853-1932), Polski Słownik Biograficzny, t. 13, Wrocław-Warszawa-Kraków 1967-1968, s. 316. Po studiach zamieszkał w majątku Czerlany, w pow. gródeckim gdzie kierował własną papiernią „Aerlawich”. Brał udział w licytacji dóbr zakopiańskich. Był autorem kilku broszur na temat prawa gospodarczego, m.in. Rodbertus Ansichten iiber den landwirtlzschaftlichen Hypothekenkredit (Wien 1876).
Był posłem na Sejm Krajowy Galicji VIII (28 grudnia 1901 - 12 października 1907) i IX kadencji (15 września 1908 - 2 kwietnia 1913) wybieranym w kurii II (z lwowskiej Izby Handlowej)Stanisław Grodziski, Sejm Krajowy Galicyjski 1861-1914, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1993, ,. Jako poseł był bardzo aktywny - pracował w licznych komisjach sejmowych m.in. w komisji górniczej, kolejowej, przemysłowej i wodnej. Opowiadał się tak na zebraniach plenarnych jak i komisjach za uprzemysłowieniem kraju i rozbudową jego sieci komunikacyjnej. Zwolennik asymilacji Żydów do społeczeństwa polskiegoIrena Homola, Kolischer Henryk (1853-1932) ..., s. 316.
Był także posłem do austriackiej Rady Państwa IX kadencji (27 marca 1897 – 8 czerwca 1900) wybranym w kurii II – gmin miejskich z okręgu wyborczego nr 6 (Przemyśl - Gródek Jagielloński), X kadencji (31 stycznia 1901 – 30 stycznia 1907) wybranym w kurii III – izb przemysłowo-handlowych (z brodzkiej Izby Handlowej) a także XI kadencji (17 lutego 1907 – 30 marca 1911) wybranym w okręgu 17 (Kołomyja) i XII kadencji (17 lipca 1911 – 28 października 1918) wybranym nr 31 (Brody - Stare Brody - Hucisko Brodzkie - Łopatyn - Ruda Brodzka - Radziechów - Podkamień). Członek delegacji austriacko-węgierskichJózef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 408, 417, 425, 435.. W parlamencie był członkiem Koła Polskiego. W Wiedniu zyskał uznanie jako znawca kolejnictwa i spraw taryfowych. Od 1909 był działaczem Polskiego Stronnictwa Demokratycznego, następnie w 1911 związał się ze Polskim Stronnictwem PostępowymParlament Österreich Republik, Kurzbiografie Kolischer, Henryk Dr. phil. - Parlamentarier 1848-1918 online. W październiku 1916 r. poparł wniosek Ignacego Daszyńskiego w Kole Polskim, postulujący odbudowę państwa polskiego.
Po wybuchu I wojny światowej w 1914 został członkiem Miejskiej Straży Obywatelskiej we Lwowie (sekcja I w dzielnicy I).
Po powstaniu niepodległego państwa polskiego wszedł do Sejmu Ustawodawczego (1918–1922), na mocy dekretu Naczelnika Państwa. Był w nim członkiem Klubu Pracy KonstytucyjnejTadeusz Rzepecki, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 1919 roku, Poznań 1920, s. 288.. Po zakończeniu kadencji sejmu zrezygnował z szerszej działalności publicznej. Zajął się teraz głównie działalnością gospodarczą. Członek Rady Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów (1920)Przegląd Gospodarczy : organ Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów. 1920, z. 1, s. 20.. Ponadto należał do Rady Przemysłowej i Robotniczej, Rady Kolei Państwowych, Tow. Ekonomicznego w KrakowieIrena Homola, Kolischer Henryk (1853-1932) ..., s. 316. Prezydent (wzgl. prezes) Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie, wybierany: w 1925, w 1927. Członek rady nadzorczej Banku Krajowego. W lutym 1907 otrzymał tytuł honorowego obywatelstwa miasta Gródek Jagielloński.
W 1888 ożenił się z Bertą z domu Klärmann, z którą miał syna i córkęParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Kolischer, Henryk Dr. phil. - Parlamentarier 1848-1918 online.
Zmarł w sanatorium Cottagé w Wiedniu. Pochowany na Cmentarzu Żydowskim we Lwowie.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (7 listopada 1925)M.P. z 1925 r. nr 262, poz. 1082 „za wybitne przyczynienie się do rozwoju rolnictwa i przemysłu oraz owocną działalność społeczno-narodową”. Order Żelaznej Korony III klasy (Austro-Węgry) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry, 1908) Krzyż Komandorski Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry, 1906)
Przypisy
Bibliografia Irena Homola: Kolischer Henryk (1853–1932). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XIII. Wrocław-Warszawa-Kraków, 1967–1968, s. 316, iPSB – wersja elektroniczna.
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Galicyjskiego Przemysłu Fabrycznego Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów „Lewiatan” Kategoria:Członkowie Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie Kategoria:Członkowie Klubu Pracy Konstytucyjnej Kategoria:Członkowie Polskiego Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Galicyjscy przedsiębiorcy Kategoria:Honorowi obywatele Gródka (zabór austriacki) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z bankowością w II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Gródkiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim we Lwowie Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VIII kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IX kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu IX kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu X kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu XI kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu XII kadencji Kategoria:Prezesi izb przemysłowo-handlowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1853 Kategoria:Zmarli w 1932 Kategoria:Żydowscy parlamentarzyści Galicji Kategoria:Żydowscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Żydzi odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Żydzi odznaczeni Orderem Franciszka Józefa