Raniuszek malutki, raniuszczyk (Aegithalos exilis) – gatunek małego ptaka z rodziny raniuszków (Aegithalidae). Występuje endemicznie na Jawie. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Do niedawna umieszczany w monotypowym rodzaju Psaltria, wyodrębniony do Aegithalos na podstawie analizy filogenetycznej. Nie wyróżnia się podgatunków.
Znaczenie nazwy naukowej Gr. aigithalos – „sikora”. Trzy różne gatunki zostały ujęte pod tą nazwą przez Arystotelesa: raniuszek, bogatka i modraszka. Epitet gatunkowy: – „mały, smukły, malutki”, od ex – „bez”; ile, ilis – „wnętrzności”.
Zasięg występowania Gatunek endemiczny dla zachodniej i centralnej Jawy. Całkowity zasięg występowania szacowany jest na 36 200 km². Zasiedla tropikalne wilgotne lasy górskie i plantacje. Jest spotykany w przedziale wysokości 830–3810 m n.p.m.
Morfologia Długość ciała wynosi około 84 mm, w tym ogona 38 mm i dzioba 6 mm. Skrzydło mierzy 40–46 mm, skok 14 mm. Tęczówki białe. Wierzch ciała, w tym skrzydła i sterówki, jednolicie ciemnoszare. Dziób czarniawy. Gardło jasnoszare, pierś miejscami szara, spód ciała białokremowy. Nogi i stopy pomarańczowe.
Zachowanie Pod względem głosu i pożywienia przypomina raniuszka. Żywi się głównie owadami, w tym mszycami (Aphidoidea) i gąsienicami, a także małymi pająkami (Araneae). Żeruje aktywnie, przemieszczając się w małych stadach i często żerując na niskich wysokościach.
Sezon lęgowy trwa od marca do maja i od sierpnia do listopada. Gniazdo to zawieszona torba z liści i trawy, wyłożona mchem. Ma wysokość 8–17 cm i średnicę 6–8,5 cm. Gniazdo ma otwór wejściowy w górnej części i wewnętrzną komorę gniazdową o głębokości 3–5,5 cm. Jest zawieszone na wysokości 3–8 m nad ziemią i ukryte w listowiu. W zniesieniu 2–3 białe jaja z drobnymi czerwonymi plamkami.
Status zagrożenia Gatunek od 1994 roku klasyfikowany przez IUCN jako najmniejszej troski (LC, Least Concern). Całkowita populacja jest nieznana, choć gatunek ten opisywany jest jako lokalnie pospolity. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Raniuszki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1836 roku Kategoria:Taksony opisane przez Coenraada Jacoba Temmincka