Pan Balcer w Brazylii – poemat epicki Marii Konopnickiej, opublikowany po raz pierwszy w 1910 roku. Treścią utworu są dzieje polskiej emigracji ekonomicznej w Brazylii. Zbieranie informacji o środowisku polskich uchodźców, które miała zamiar opisać, zajęło poetce sześć lat.
Treść Poemat składa się z sześciu pieśni. Ukazuje – z perspektywy jednego z bohaterów, prostego, ale zaradnego kowala Balcera – losy emigracyjnej tułaczki chłopskiej, którym Konopnicka nadała sens symboliczny: męczeńskiej drogi ludu. Akcja rozgrywa się w dwóch wymiarach. Jeden z nich to epopeja o biednych, lecz obrotnych emigrantach. Kończy się, kiedy bohaterowie uświadamiają sobie swoją sytuację i decydują się powrócić do domu. Drugi wątek to wystylizowana na biblijną modłę przypowieść o wędrówce uciśnionego narodu wybranego przez symboliczną pustynię obcego kraju. Pielgrzymi modlą się, a nawet miewają prorocze wizje. Pojawia się romantyczny mit narodu wybranego i ziemi obiecanej. Cierpienia jednak nie idą na marne, ponieważ pozwalają one uzyskać ludziom świadomość narodową.
Forma Poemat jest napisany oktawą, czyli strofą ośmiowersową rymowaną abababcc, pisaną jedenastozgłoskowcem. Strofa ta była podstawową formą renesansowego i barokowego eposu bohaterskiego. W Polsce stosowali ją przed Konopnicką między innymi Sebastian Grabowiecki, Piotr Kochanowski, Stanisław Herakliusz Lubomirski, Ignacy Krasicki, Dyzma Bończa-Tomaszewski i Juliusz Słowacki.
Krytyka Monografię o poemacie Marii Konopnickiej, zatytułowaną „Pan Balcer w Brazylii” jako poemat emigracyjny napisał Tadeusz Czapczyński. Została ona wydana w 1957.
Przypisy
Bibliografia
Maria Konopnicka Pan Balcer w Brazylii, wyd. Universitas, 2003
Linki zewnętrzne Pan Balcer w Brazylii (1910) (uwaga: Oprawa artystyczna, amatorska. Okładziny drewniane rzeźbione, okł. przednia - kompozycja tytułu z płynącym statkiem, okł. tylna - inicjały aut. oraz inicjał TH przypuszczalnie introligatora) w serwisie Polona.pl
Kategoria:Polskie eposy Kategoria:Utwory literackie z 1910 Kategoria:Twórczość Marii Konopnickiej Kategoria:Utwory literackie napisane oktawą Kategoria:Utwory literackie napisane jedenastozgłoskowcem