Šumiac – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Należy do niej osada Červená Skala. Do 1954 r. należały do niej osady Nová Maša, Švábolka, Zlatno i Vaľkovňa, połączone następnie w osobną jednostkę pod nazwą Vaľkovňa.
Położenie Wieś leży we wschodniej części Kotliny Helpiańskiej, u południowych podnóży masywu Kráľovej holi w Niżnych Tatrach. Centrum zabudowy znajduje się ok. 2 km na północ od koryta Hronu i biegnących wzdłuż niego linii kolejowej nr 172 Bańska Bystrzyca – Červená Skala oraz drogi krajowej nr I/66 (tu na odcinku Vernár Pusté Pole – Brezno). Rejon zabudowy ograniczają potoki Stoličny (też Havraník) od wschodu i Šumiacki od zachodu.
Historia Šumiac został założony na prawie wołoskim być może jeszcze w XV w. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1573. Należała ona do feudalnego „państwa” z siedzibą na Zamku Murań i miała dziedzicznego sołtysa (słow. richtára). Mieszkańcy zajmowali się głównie hodowlą owiec i bydła oraz uprawą roli i pozyskaniem drewna. W XVII w. działał we wsi tartak napędzany kołem wodnym, produkujący deski oraz niewielka huta szkła. Od XIX w. wielu mieszkańców dochodziło do pracy w hucie żelaza działającej w Červenej Skale. 28 listopada 1903 r. do sąsiedniej Červenej Skaly dotarła linia kolejowa z Brezna.
Wieś była generalnie biedna. W latach międzywojennych wysokie było bezrobocie, zwłaszcza poczynając od 1926 r., gdy zamknięto zakład hutniczy w Červenej Skale. Dopiero poczynając od 1931 r. część z bezrobotnych znalazła zajęcie przy budowie linii kolejowej Červená Skala – Margecany, jednak sytuację pogorszył szybko pogłębiający się kryzys gospodarczy. W tej sytuacji silną pozycję wśród mieszkańców zdobyła Komunistyczna Partia Czechosłowacji, która organizowała strajki i „głodowe” pochody bezrobotnych. M. in. w 1932 r. miał tu miejsce wielki strajk robotników pracujących przy budowie linii kolejowej, a w 1936 r. strajk robotników leśnych i furmanów.
W 1944 r. wielu mieszkańców wsi wzięło udział w słowackim powstaniu narodowym. Walczyli zwłaszcza na trudnym odcinku frontu na linii Červená Skala – Telgárt – Vernár. Demografia
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1316 osób, w tym 687 kobiet i 629 mężczyzn.
W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco: Słowacy – 83,03% Czesi – 0,27% Romowie – 16,36%
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco: Katolicy rzymscy – 16,09% Grekokatolicy – 75,12% Ewangelicy – 0,88% Prawosławni – 2,57% Ateiści – 2,43% Nie podano – 1,76%
Turystyka Dla turystów wieś jest popularnym punktem wypadowym na szczyt Kráľovej holi. Z centrum wsi wiedzie na nią niebiesko znakowany szlak turystyczny (3 h 15).
We wsi działa interesujące, prywatne „Múzeum zvoncov a spiežovcov”. Kolekcja Mikuláša Gigaca liczy ok. 2000 dzwonków spiżowych i blaszanych dzwonków pasterskich oraz wiele innych przedmiotów związanych z pasterskimi tradycjami tego regionu.
Przypisy
Kategoria:Miejscowości w powiecie Brezno