Emily Kame Kngwarreye, Emily Kam Ngwarray (ur. 1910 w Utopii, Alhalkere, Terytorium Północne, zm. 3 września 1996) – australijska malarka, Aborygenka, znana przede wszystkim ze swojej twórczości artystycznej w okresie malarstwa na płótnie (1988–1996), zaliczana do najważniejszych współczesnych artystów australijskich.
Życiorys thumb|100px|left Emily Kngwarreye urodziła się ok. 1910 roku na odległej pustyni o nazwie Utopia, w kraju Alhalkere (nazwa kraju pochodzi od koloru skóry jego mieszkańców), leżącym na północny wschód od Alice Springs, w odległości ok. 230 km.
W latach 20. XX w. na ziemiach ludów Anmatyerre i Alyawarr, do których należał kraj Alhalkere osiedlili się pierwsi pasterze, a cały obszar nazwano Utopia. Emily po raz pierwszy zobaczyła „białych ludzi” i konie mając 10 lat. W latach 30. zawarła zaaranżowane małżeństwo; wraz z mężem pracowała w obiektach duszpasterskich; należała też do zespołów prowadzących karawany wielbłądów, przewożące towary między Alcoota i kopalnią wolframu na Mount Riddock station. Pod koniec lat 40. ponownie wyszła za mąż, tym razem z miłości. W latach 70. uruchomiła ośrodek duszpasterski, a następnie, na przełomie lat 1977/1978, została członkiem założycielem grupy artystycznej „Utopia Women’s Batik Group” (zob. batik), utworzonej w ramach rządowego programu edukacji kobiet w Utopii. Wraz z innymi kobietami czynnie zabiegała o zachowanie praw ludów Anmatyerre i Alyawarr do Utopii (Aboriginal Land Rights, Northern Territory, Act 1976). Jednym z efektów tych prac było sfinansowanie przez Robert Holmes à Court Foundation realizacji projektu CAAMA/Utopia Artists-in-Residence Project (CAAMA – Central Australian Aboriginal Media Association; wykonawcy: Emily Kame Kngwarreye i Louie Pwerle).
Twórczość thumb|240px|Inspiracje Emily Kngwarreye – krajobrazy okolic Alice Springs i sztuka Aborygenów Przez pierwsze ⅔ życia Emily Kngwarreye miała bardzo nieliczne kontakty ze światem poza Utopią, więc na kierunek rozwoju jej twórczości nie miały wpływu wzorce zewnętrzne – nie ulegała wpływom zwolenników różnych kierunków rozwoju światowego malarstwa. O jej artystycznej drodze decydował talent i dziedzictwo kulturowe Aborygenów. Wielkość tego dziedzictwa potwierdza m.in. fakt, że najstarsze znane australijskie malowidło skalne – wizerunek wymarłego Genyornis – ma prawdopodobnie ok. 40 tys. lat. Z tradycji Aborygenów wynikał też bardzo silny emocjonalny związek artystki ze społecznością Alhalkere i przyrodą tego kraju. Artystyczne inspiracje Emily Kngwarreye pochodziły również od opiekunów-kustoszy Aborygenów Alhalkere oraz wypływały z kobiecych Dreaming sites.
Przez dziesięciolecia malowała na ciele i piasku, a w latach 1977–1988 stosowała technikę batik. Pierwszy obraz malowany na płótnie farbami polimerowymi – „Emu Woman 1988–89” (92 × 61 cm) – został uznany za sensację w świecie artystycznym. Tej technice artystka była wierna do końca życia, przez około osiem lat. W tym okresie artystycznej aktywności namalowała ok. 3 tys. obrazów, czyli średnio jeden dziennie. Jej dzieła zostały przyjęte entuzjastycznie. Były porównywane do dzieł cenionych modernistów (tj. Jackson Pollock, Willem de Kooning, Mark Rothko). Mbantua Gallery w Alice Springs zakupiła obraz „Earth's Creation” za rekordową cenę $1.056.000.
Obrazy Emily prezentowano na wielu indywidualnych i zbiorowych wystawach w różnych krajach świata (np.Alhalkere. Paintings from Utopia w Philip Bacon Galleries Brisbane, Queensland, Australia, 1998). Są eksponowane w The Emily Museum, Now Open; Celebrating the genius of Emily Kame Kngwarreye (1910-1996).
Hank Ebes, dyrektor The Emily Museum w Cheltenham (Wiktoria), dokonał – z okazji otwarcia muzeum – wyrazistego porównania: zaproponował wyobrażenie sobie Amsterdamu bez Muzeum Vincenta van Gogha, Paryża bez Muzeum Picassa lub Nicei bez Muzeum Matisse’a, a równocześnie stwierdził, że obecnie trudno wyobrazić sobie Australię bez sztuki Emily Kngwarreye.
Wystawy thumb|240px|National Gallery of Victoria w Melbourne thumb|240px|Art Gallery of New South Wales w Sydney Wystawy indywidualne 1990 – First Solo Exhibition, Utopia Art Sydney, Stanmore, – Gallery Gabrielle Pizzi, Melbourne, – Coventry Gallery, Sydney, 1991 – Emily Kame Kngwarreye, Hogarth Gallery, Sydney, – Emily Kame Kngwarreye, Utopia Art Sydney, Stanmore, – Gallery Gabrielle Pizzi, Melbourne, 1992 – Alkalhere, Utopia Art Sydney, Stanmore – Gallery Gabrielle Pizzi, Melbourne, 1993 – Hogarth Gallery, Sydney. – The Alkalhere Suite, Utopia Art Sydney, Stanmore, – Recent Paintings by Emily Kame Kngwarreye, Gallery Gabrielle Pizzi, Melbourne, 1994 – Emily Kame Kngwarreye: New Directions, Utopia Art Sydney, Stanmore, – Emily Kame Kngwarreye, Utopia, Rebecca Hossack Gallery, Londyn.
Wystawy zbiorowe 1977-1987 liczne wystawy Utopia Women’s Batik Group; 1988 Utopia Art Sydney, Stanmore; 1989 Austral Gallery, St Louis, USA; Araluen Centre, Alice Springs; H. Ervin Gallery, Sydney; Gallery Gabrielle Pizzi, Melbourne; 1990 Art Gallery of New South Wales, Sydney; Plimsoll Gallery, Centre for the Arts, Hobart, Tasmania; Flinders Lane Gallery, Melbourne; Utopia Artists in Residence Project; Perth Institute of Contemporary Arts, Perth; Robert Holmes a Court Collection, Uniwersytet Harvarda, University of Minnesota, Lake Oswego Center for the Arts, Stany Zjednoczone; Holmes a Court Collection by Utopia artists which toured Eire and Scotland; National Gallery of Victoria, Victoria; 1991 Benalla Art Gallery, Benalla, Vic.; Union of Soviet Artists Gallery, Moskwa, i Museum of Ethnographic Art, Petersburg, Rosja; Aboriginal Art and Spirituality, High Court, Canberra; Art Gallery of New South Wales, Sydney; ATSIC travelling exhibition; S. H., Ervin Museum, Sydney; National Gallery of Australia; Collection of Donald Kahn, Lowe Art Museum, University of Miami, USA; Araluen Centre, Alice Springs; 1992 Nogazaka Arthall, Tokio, Japonia; Utopia Art Sydney, Stanmore; State Ukranian Museum of Art, Kijów, Ukraina; Museum of Modern Art, Mińsk, Białoruś; National Museums of Modern Art, Kioto i Tokio; Museum and Art Gallery of the NT, Darwin; Hogarth Galleries, Paddington; Art Gallery of New South Wales, Sydney; 1993 Art Gallery of Western Australia, Perth WA; National Gallery of Victoria; Perth Institute of Contemporary Arts, Perth; Museum and Art Gallery of the NT, Darwin; Old Parliament House, Canberra; Hogarth Galleries, Sydney; Kunstammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf; Hayward Gallery, Londyn; Louisiana Museum, Humlebaek, Dania; 1994 The Donald Kahn collection, Museum Villa Stuck, Munich; Old Parliament House, Canberra; National Gallery of Victoria; 1994, Identities: Art from Australia, Taipei Fine Arts Museum, Tajwan, Wollongong City Gallery; Bishop Museum, Honolulu, Fireworks Gallery, Brisbane; Coo-ee Aboriginal Art, Sydney; Utopia Art Sydney, Stanmore; National Gallery of Victoria, Melbourne; Art Gallery of New South Wales, Sydney; 1995 Niagara Gallery, Victoria; Tribal Art Centre, Sydney; Sprengel Museum Hannover, Museum fur Volkerkunde Lipsk, Hausder Kulteren der Welt Berlin, Ludwig-Forum fur Internationale Kunst Aachen
Przypisy (zob. też Margo Neale: Utopia community) (obszerna bibliografia) (Teachers Note: Emily Kame Kngwarreye. Alhalkere — Paintings from Utopia(4 ref.)
(http://www.grafico-qld.com/content/emily-kame-kngwarreye Wystawa Alhalkere 'Paintings from Utopia', Brisbane, Queensland 1998)
Kategoria:Aborygeni Kategoria:Australijscy malarze Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1996