thumb|upright=1.3|Tramwaje Pacific Electric Railway na złomowisku w Los Angeles, marzec 1956 Wielki amerykański skandal tramwajowy, tajny program (anty)tramwajowy General Motors (ang. Great American Streetcar Scandal, General Motors streetcar conspiracy) – skandal związany z udowodnieniem działalności monopolistycznej na rynku transportu zbiorowego, zwłaszcza tramwajowym, w Stanach Zjednoczonych.
Po II wojnie światowej, w latach 40. i 50. XX wieku, w USA rozpoczęła się masowa likwidacja linii tramwajowych. Było to spowodowane z jednej strony gwałtownym wzrostem zamożności i relatywnym spadkiem cen samochodów osobowych, co zmniejszyło drastycznie zapotrzebowanie na lokalny transport publiczny, a z drugiej strony polityką transportową wielu miast i stanów, których władze uznały utrzymywanie transportu tramwajowego za przeżytek. W wielkich miastach linie tramwajowe, zajmujące zbyt wiele miejsca i blokujące ruch innych pojazdów, jak wówczas twierdzono, zostały zastąpione metrem i liniami autobusowymi.
Do upadku ogromnej liczby systemów tramwajowych przyczynił się koncern General Motors, wspólnie z niektórymi koncernami paliwowymi i produkującymi ogumienie (Firestone Tire, Standard Oil California). Korporacje te powołały do życia spółkę . Nieoficjalnym celem powołania spółki było wykupienie wszystkich amerykańskich spółek tramwajowych i zastąpienie ich przewoźnikami autobusowymi, a przede wszystkim usunięcie konkurencji dla samochodów. Nie zawsze przejmowanie spółek tramwajowych było przeprowadzane zgodnie z prawem. W roku 1949 spółce General Motors udowodniono nielegalne działania monopolistyczne i ukarano grzywną w wysokości 5000 dolarów za każde przejęte przedsiębiorstwo – co było niewspółmiernie niską kwotą w stosunku do zniszczeń infrastruktury transportu publicznego. Doskonałe przygotowanie prawne tych wrogich przejęć spowodowało jednak, że „spisek antytramwajowy”, znany w historii jako wielki amerykański skandal tramwajowy, jako taki nie został udowodniony.
Zmowa antytramwajowa została przedstawiona w filmie pod tytułem Kto wrobił królika Rogera?.
Zobacz też Who Killed the Electric Car?
Bibliografia
Kategoria:Tramwaje w Stanach Zjednoczonych Kategoria:General Motors Kategoria:Afery gospodarcze