Zamek w Sławucie – zabytkowy, pierwotnie drewniany zamek zbudowany w XVII wieku na wzgórzu nad prawym brzegiem rzeki Horyń w Sławucie,
Historia W XVII wieku istniał tu gród, otoczony parkanem dranicami pobity z ośmioma basztamiPrzywilej lokacyjny ks. Jerzego Zasławskiego z 23 kwietnia 1633 roku i drewniany zamek. Król Polski August III Sas przywilejem nadanym w 1754 roku zezwolił miasto obwarować i nadał prawo magdeburskie. W 1720 roku miasteczko przeszło we władanie rodu Sanguszków, którzy przebudowali zamek z drewnianego na kamienny. W latach 80. XVIII w. stary kamienny i obronny zamek został przebudowany według projektu Lusena Merksa na pałac.
Pałac Barokowy pałac Sanguszków z półkolistą wieżą w środku znajdował się na wyniosłym wzgórzu od strony północnej. Posiadał piękną bibliotekę a niegdyś i galerię obrazów, którą przewieziono do Zasławia. Wśród obrazów znajdowało się tu ciekawe płótno, autorstwa Tomasza Dolabelli, przedstawiające Stanisława Żółkiewskiego z Wasylem Szujskimi przed królem Polski Zygmuntem III Wazą, drugi nieznanego pędzla, przedstawiający Romana Sanguszkę, hetmana litewskiego pod Ułą w 1568 r. W bibliotece, liczącej kilka tysięcy wyjątkowych dzieł, było wiele rzadkich rękopisów. Dokoła pałacu nad Horyniem rozciągał się piękny park.
Jesienią roku 1917, zrewoltowani żołnierze rosyjscy z 264 rezerwowego pułku piechoty zaatakowali dwójkę domowników pałacu i ścigali ich pod sam park. Kozacy pałacowi przez kilka godzin stawiali opór, lecz ulegli przeważającej sile. Ordynat, ks. Roman Damian Sanguszko, w przeciwieństwie do innych domowników, nie uciekł, ale wyszedł na balkon w celu pertraktacji. Został bestialsko zamordowany. Pałac został wtedy splądrowany, spalony a rumowisko rozebrane w roku 1922.
Ze zbiorów pałacowych pozostał jedynie obraz św. Teresy, przeniesiony do kościoła św. Doroty; dziś ponownie czynnego i pozostającego najważniejszą pamiątką po Sanguszkach w Sławucie.
Zobacz też Roman Damian Sanguszko
Przypisy
Bibliografia Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, Warszawa, 1880–1902, ss. 793-94. Materiały Konferencji Grody, zamki, rezydencje i fortece kresów wschodnich Rzeczypospolitej, Zamość, 2004 Archiwum Sanguszków: Sygn. 5, K. 1; Sygn. 64/13, K. 55; Тeka 438, Sygn. 11, K. 1; Teka 493, Sygn. 2, 4, Archiwum Państwowe w Krakowie, Oddz. I Księcia Eustachego Sanguszki Pamiętnik 1786-1815, wydawca Józef Szujski, Kraków 1876, s. VII.
Linki zewnętrzne Archiwalne widoki zamku w bibliotece Polona
Kategoria:Ruiny zamków na Ukrainie Kategoria:Sławuta Kategoria:Zamki i pałace Sanguszków herbu Pogoń Litewska