thumb|Gaultheria colensoi thumb|Gaultheria antipoda Golteria, gaulteria (Gaultheria L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obejmuje ok. 150 gatunków. W stanie naturalnym występują głównie w południowej i południowo-wschodniej Azji, Australii, Nowej Zelandii oraz Ameryce Południowej; 5 gatunków występuje w Ameryce Północnej. Rośliny te zasiedlają zwykle mokradła oraz tereny skaliste, zarówno na nagich stokach jak i porośnięte widnymi lasami. Kora i liście tych roślin są aromatyczne. Kwiaty zapylane są przez owady.

Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne. W warunkach klimatycznych Polski uprawia się około 10 gatunków z tego rodzaju, najczęściej golterię rozesłaną. Niektóre gatunki (np. golteria rozesłana i G. shallon) dostarczają oleju zawierającego salicylan metylu.

Nazwa rodzaju w języku łacińskim (Gaultheria) została nadana przez Pehra Kalma w 1748 roku dla upamiętnienia francusko-kanadyjskiego lekarza i botanika Jeana-François Gaultiera.

Morfologia thumb|Gaultheria fragrantissima thumb|Gaultheria mucronata thumb|Gaultheria macrostigma Pokrój Zimozielone krzewy i krzewinki, zwykle o niewielkiej wysokości, nieliczne mogą przybierać pokrój małych drzew o wysokości do 8 metrów. Organy podziemne Kłącze, podziemne rozłogi. Liście Zimozielone, skrętoległe, eliptyczne lub odwrotnie jajowate, o długości zależnie od gatunku od 0,3 do 10 cm. Brzeg blaszki liściowej: karbowano–piłkowany do ząbkowanego, wierzchołek liścia z reguły ostry. Kwiaty Pojedyncze lub w gronach wyrastających w kątach liści. Obupłciowe, rzadziej rozdzielnopłciowe (wówczas rośliny dwupienne). Kielich złożony z 5 działek u nasady zrośniętych i w czasie owocowania często mięśniejących. Korona kwiatu dzwonkowata, z 5 zrośniętych płatków, barwy od białej przez różową do czerwonej. Pręcików zwykle jest 10. Zalążnia górna, powstaje z 5 zrastających się owocolistków, zawierających liczne zalążki. Szyjka słupka jest prosta i krótka. Owoce Pozorne, przypominające jagodę – mięsiste torebki otoczone zmięśniałym, trwałym kielichem. Barwy czerwonej i różowej, rzadziej białej (Gaultheria miqueliana) i niebiesko-czarnej (Gaultheria shallon).

Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Gaultherieae z podrodziny Vaccinioideae w obrębie rodziny wrzosowatych Ericaceae.

Do rodzaju współcześnie włączany jest rodzaj Pernettya obejmujący gatunki, których kielich nie mięśnieje.

Wykaz gatunkówNazwy polskie według:

Przypisy

Kategoria:Wrzosowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza