thumb|Bazylika S. Maria sopra Minerva. Miejsce posiedzeń Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji Kardynałowie inkwizytorzy generalni Rzymskiej Inkwizycji – kardynałowie, będący członkami trybunału Rzymskiej Inkwizycji, przekształconego w 1564 w stałą kongregację Kurii Rzymskiej pod nazwą Kongregacja Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji (lub Kongregacja Świętego Oficjum).
Pierwsze nominacje kardynałów na inkwizytorów generalnych zostały dokonane 15 lipca 1541 przez papieża Pawła III (1534–1549). Inkwizytorami zostali kardynałowie Gian Pietro Carafa i Girolamo Aleandro. Po rychłej śmierci kardynała Aleandro (zm. 1 lutego 1542) papież Paweł III w dniu 4 lipca 1542 dokonał pięciu nowych nominacji, a 21 lipca 1542 wydał bullę Licet ab initio, na mocy której sześciu kardynałów inkwizytorów generalnych utworzyło najwyższy trybunał inkwizycyjny, mający za zadanie koordynowanie działań trybunałów inkwizycyjnych w Europie i przeciwdziałanie herezji wśród hierarchii kościelnejBlack, s. 16-17; Del Col, s. 291-292; Pastor, vol. XII, s. 503-507.. Komisja ta nie miała wówczas stałego charakteru, ani oficjalnie nadanej nazwy, a mandaty jej członków wygasały na czas sede vacante. Mimo to, wszyscy kolejni następcy Pawła III dbali o jej ciągłość, potwierdzając mandaty kardynałów inkwizytorów i w razie potrzeby mianując kolejnych. 14 grudnia 1558 papież Paweł IV (1555–1559) mianował kardynała Michele Ghislieriego wielkim inkwizytorem, zastrzegając, że jego mandat pozostaje w mocy także podczas sede vacantePastor, vol. XIV, s. 271.. Jego następca Pius IV (1559–1565) w dniu 2 sierpnia 1564 ostatecznie przekształcił trybunał w stałą kongregację Kurii Rzymskiej, zwaną po roku 1588 Kongregacją Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji. Jej członkowie nadal tytułowani byli jako inkwizytorzy generalni, a ich nominacje miały co do zasady charakter dożywotni.
Kongregacja Inkwizycji Rzymskiej i Powszechnej została przekształcona w Kongregację Świętego Oficjum w wyniku reformy Kurii Rzymskiej dokonanej przez papieża Piusa X 29 czerwca 1908.
thumb|Papież Paweł III, twórca trybunału Rzymskiej Inkwizycji Dostępne źródła pozwalają zidentyfikować 365 kardynałów inkwizytorów generalnych Rzymskiej Inkwizycji działających w latach 1541–1908, choć nie zawsze możliwe jest ustalenie daty nominacji. Wśród nich było aż 20 późniejszych papieży (Marceli II, Paweł IV, Pius IV, Pius V, Urban VII, Innocenty IX, Paweł V, Innocenty X, Aleksander VII, Klemens IX, Aleksander VIII, Klemens XI, Benedykt XIII, Klemens XII, Benedykt XIV, Klemens XIV, Pius VII, Leon XII, Pius VIII i Grzegorz XVI).
Za pontyfikatu Leona XIII (1878–1903) jednym z inkwizytorów generalnych był polski kardynał Mieczysław Ledóchowski (1822–1902).
Kardynałowie inkwizytorzy generalni (1541–1908) thumb|Papież Paweł IV jako kardynał Gian Pietro Carafa był jednym z inkwizytorów generalnych
Mianowani przez Pawła III (13 października 1534 – 10 listopada 1549) Gian Pietro Carafa CRT (15 lipca 1541 – 23 maja 1555)Pastor, XII, s. 503-506.Black, s. 16.Del Col, s. 291-292.Schwedt (2013), s. 275-277., od 23 maja 1555 papież Paweł IV Girolamo Aleandro (15 lipca 1541 – 1 lutego 1542) Juan Álvarez de Toledo OP (4 lipca 1542 – 15 września 1557)Wolf (red.), s. 1831-1839. Pierpaolo Parisio (4 lipca 1542 – 9 maja 1545) Bartolomeo Guidiccioni (4 lipca 1542 – 4 listopada 1549) Dionisio Laurerio OSM (4 lipca 1542 – 17 września 1542) Tommaso Badia OP (4 lipca 1542 – 6 września 1547) Gregorio Cortese OSB (1545 – 21 września 1548) Francesco Sfondrati (1548 – 31 lipca 1550) Marcello Cervini (październik 1548 – 9 kwietnia 1555), od 9 kwietnia 1555 papież Marceli II
Mianowani przez Juliusza III (7 lutego 1550 – 23 marca 1555) thumb|Hiszpański kardynał Juan Álvarez de Toledo OP Girolamo Veralli (17 czerwca 1550 – 10 października 1555) Rodolfo Pio di Carpi (1 lipca 1550 – 2 maja 1564) Marcello Crescenzi (15 listopada 1550 – 28 maja 1552) Giacomo Puteo (20 stycznia 1552 – 26 kwietnia 1563) Sebastiano Antonio Pighini (30 czerwca 1552 – 23 listopada 1554)
Mianowani przez Pawła IV (23 maja 1555 – 18 sierpnia 1559) thumb|Pius V (Michele Ghislieri) przed wyborem na papieża był kolejno komisarzem generalnym Rzymskiej Inkwizycji i wielkim inkwizytorem Gianbernardino Scotti (23 stycznia 1556 – 2 sierpnia 1564)Pastor, XIV, s. 262, 264, 267. Scipione Rebiba (23 stycznia 1556 – 2 sierpnia 1564) Jean Suau (23 stycznia 1556 – 7 lutego 1566) Gianantonio Capizucchi (23 kwietnia 1556 – 2 sierpnia 1564) Giovanni Angelo Medici (11 czerwca 1556 – 25 grudnia 1559), od 25 grudnia 1559 papież Pius IV Virgilio Rosario (18 marca 1557 – 22 maja 1559) Michele Ghislieri OP (18 marca 1557 – 7 stycznia 1566, wielki inkwizytor od 14 grudnia 1558)Pastor,XVI, s. 309-313, papież Pius V od 7 stycznia 1566 Clemente d’Olera OFMObs (1 kwietnia 1557 – 7 lutego 1566) Giovanni Michele Saraceni (23 września 1557 – 7 lutego 1566) Diomede Carafa (14 października 1557 – 12 sierpnia 1560) Antonio Trivulzio (14 października 1557 – 25 maja 1559) Pedro Pacheco de Villena (15 października 1557 – 5 marca 1560) Giacomo Savelli (15 października 1557 – 2 sierpnia 1564) Guido Ascanio Sforza (15 października 1557 – 2 sierpnia 1564) Alfonso Carafa (8 grudnia 1558 – 2 sierpnia 1564)
Mianowani przez Piusa IV (25 grudnia 1559 – 9 grudnia 1565) thumb|Kard. Vitellozzo Vitelli Otto Truchsess von Waldburg (18 maja 1560 – 2 sierpnia 1564) Bartolomé de la Cueva y Toledo (20 sierpnia 1560 – 29 czerwca 1562) Cristoforo Madruzzo (13 listopada 1560 – 2 sierpnia 1564) Ludovico Simonetta (4 czerwca 1561 – 7 lutego 1566) Ranuccio Farnese OSIoHieros (4 stycznia 1563 – 2 sierpnia 1564)Herman H. Schwedt, Die Anfänge der Römischen Inquisition. Kardinäle und Konsultoren 1542 bis 1600, Herder, Freiburg 2013, s. 128-129. Carlo Borromeo (16 marca 1563 – 7 lutego 1566) Giovanni Girolamo Morone (16 marca 1563 – 2 sierpnia 1564) Giovanni Battista Cicala (22 marca 1563 – 7 lutego 1566) Vitellozzo Vitelli (30 marca 1563 – 7 lutego 1566) Fulvio Giulio della Corgna OSIoHieros (27 kwietnia 1563 – 2 sierpnia 1564) Marco Antonio Amulio (5 maja 1563 – 2 sierpnia 1564) Ippolito d’Este (27 lipca 1563 – 2 sierpnia 1564) Charles Guise de Lorraine (5 października 1563 – 2 sierpnia 1564) Gianfrancesco Gambara (19 października 1563 – 2 sierpnia 1564) Philibert Babou de la Bourdaisière (29 lutego 1564 – 2 sierpnia 1564) Alessandro Farnese (25 maja 1564 – 2 sierpnia 1564) Francisco Pacheco de Toledo (7 czerwca 1564 – 2 sierpnia 1564) Markus Sitticus von Hohenems (7 czerwca 1564 – 2 sierpnia 1564) Francesco Alciati (13 czerwca 1565 – 7 lutego 1566)
thumb|Święty Karol Boromeusz (zm. 1584) przez krótki czas był kardynałem inkwizytorem generalnym 2 sierpnia 1564 Pius IV przekształcił trybunał Rzymskiej Inkwizycji w stałą kongregację kardynalską Kurii Rzymskiej. W jej składzie pozostało tylko ośmiu z dwudziestu siedmiu dotychczasowych jej członków: Michele Ghislieri OP (jako wielki inkwizytor), Giovanni Michele Saraceni, Giovanni Battista Cicala, Jean Suau, Clemente d’Olera OFMObs, Ludovico Simonetta, Vitellozzo Vitelli, Karol Boromeusz.
W 1565 skład kongregacji uzupełniono jeszcze o kardynała Francesco Alciatiego, zatem w chwili śmierci Piusa IV Kongregacja liczyła 9 kardynałów inkwizytorów. Jeden z nich, kardynał Michele Ghislieri został następcą Piusa IV jako papież Pius V.
Mianowani przez Piusa V (7 stycznia 1566 – 1 maja 1572) Pius V na początku swego pontyfikatu odwołał wszystkich inkwizytorów generalnych mianowanych przez poprzednika i wyznaczył na ich miejsca swoich nominatów. Scipione RebibaPowtórna nominacja. (7 lutego 1566 – 23 lipca 1577, wielki inkwizytor od 8 kwietnia 1573)Pastor, XVII, s. 292. Gianbernardino Scotti (7 lutego 1566 – 11 grudnia 1568) Francisco Pacheco de Toledo (7 lutego 1566 – 23 sierpnia 1579) Gianfrancesco Gambara (7 lutego 1566 – 5 maja 1587) Gianpaolo Della Chiesa (3 lipca 1568 – 11 stycznia 1575)
Mianowani przez Grzegorza XIII (13 maja 1572 – 10 kwietnia 1585) Ludovico Madruzzo (2 stycznia 1573 – 2 kwietnia 1600)Pastor, XIX, s. 626-628.Pastor, XIX, s. 578. Giulio Antonio Santori (12 stycznia 1575 – 7 czerwca 1602) Giacomo Savelli (wielki inkwizytor 1 sierpnia 1577 – 5 grudnia 1587)Black, s. 118. Giovanni Antonio Facchinetti (11 stycznia 1584 – 29 października 1591), od 29 października 1591 papież Innocenty IX Gianbattista Castagna (11 stycznia 1584 – 15 września 1590), od 15 września 1590 papież Urban VII
Mianowani przez Sykstusa V (24 kwietnia 1585 – 27 sierpnia 1590) Pedro de Deza OP (3 maja 1585 – 27 sierpnia 1600) Costanzo Buttafoco da Sarnano OFMConv (4 lutego 1587 – 20 grudnia 1595) Girolamo Bernerio OP (13 maja 1587 – 5 sierpnia 1611)Pierre-Noël Mayaud, Les «Fuit congregatio sancti officii in ... coram ...» de 1611 à 1642. 32 ans de vie de la Congrégation du Saint Office, w: „Archivum Historiae Pontificiae”, 30, 1992, s. 286-289
Mianowani przez Innocentego IX (29 października 1591 – 30 grudnia 1591) Paolo Emilio Sfondrati (6 listopada 1591 – 14 lutego 1618)Mayer, s. 62-63.
Mianowani przez Klemensa VIII (30 stycznia 1592 – 3 marca 1605) thumb|Paweł V (Camillo Borghese) w chwili wyboru na papieża był sekretarzem Rzymskiej Inkwizycji Domenico Pinelli (5 lutego 1592 – 9 sierpnia 1611) Francisco Toledo de Herrera SJ (27 września 1593 – 14 września 1596) Camillo Borghese (27 czerwca 1596 – 16 maja 1605)Mayer, s. 96 – 100., od 16 maja 1605 papież Paweł V Pompeo Arrigoni (8 maja 1598 – 4 kwietnia 1616)Mayer, s. 41-43. Lucio Sassi (20 stycznia 1599 – 29 lutego 1604) Roberto Bellarmino SJ (16 marca 1599 – kwiecień 1621)Mayer, s. 41, 72-75. Francisco de Ávila (1599 – 20 stycznia 1606) Anselmo Marzato OFMCap (30 czerwca 1604 – 17 sierpnia 1607) Anne de Pérusse Escars de Givry (30 czerwca 1604 – 19 kwietnia 1612) Ferdinando Taverna (30 czerwca 1604 – 19 sierpnia 1619)Mayer, s. 61-62. Innocenzo del Bufalo-Cancellieri (14 grudnia 1604 – 27 marca 1610)
Mianowani przez Leona XI (1 kwietnia 1605 – 27 kwietnia 1605) Pietro Aldobrandini (14 kwietnia 1605 – 10 lutego 1621)Mayer, s. 32.
Mianowani przez Pawła V (16 maja 1605 – 28 stycznia 1621) thumb|Kard. Gaspar de Borja y Velasco był jednym z trzech kardynałów inkwizytorów, którzy odmówili podpisania wyroku skazującego na Galileusza Lorenzo Bianchetti (25 maja 1605 – 12 marca 1612) Antonio Zapata y Cisneros (27 stycznia 1606 – 27 kwietnia 1635)Mayer, s. 63-64. Giovanni Garzia Millini (19 grudnia 1607 – 2 października 1629)Mayer, s. 43-50. Fabrizio Veralli (25 lutego 1609 – 17 listopada 1624)Mayer, s. 50-51. Francois de Rochefoucald (10 lutego 1610 – 14 lutego 1645) Felice Centini OFMConv (14 września 1611 – 24 stycznia 1641)Mayer, s. 66-68. Agostino Galamina OP (16 listopada 1611 – 6 września 1639)Mayer, s. 64-66. Giovanni Battista Bonsi (21 lipca 1615 – 4 lipca 1621)Mayer, s. 51. Gaspar de Borja y Velasco (23 maja 1617 – 28 grudnia 1645)Mayer, s. 89-91. Pietro Campori (6 maja 1620 – 4 lutego 1643)
Mianowani przez Grzegorza XV (9 lutego 1621 – 8 lipca 1623) Scipione Cobelluzzi (17 lutego 1621 – 29 czerwca 1626) Desiderio Scaglia OP (17 lutego 1621 – 21 sierpnia 1639)Mayer, s. 68-71. Ottavio Bandini (10 marca 1621 – 1 sierpnia 1629)Mayer, s. 51-53. Ludovico Ludovisi (5 maja 1621 – 18 listopada 1632) François d’Escoubleau de Sourdis (14 lipca 1621 – 8 lutego 1628) Carlo Gaudenzio Madruzzo (19 stycznia 1622 – 14 sierpnia 1629) Guido Bentivoglio (3 sierpnia 1622 – 7 września 1644)Mayer, s. 71-72.
Mianowani przez Urbana VIII (6 sierpnia 1623 – 29 lipca 1644) thumb|Kard. Francesco Barberini (1597–1679), najdłużej urzędujący sekretarz Rzymskiej Inkwizycji (1633–79) Louis de Nogaret d’Épernon de La Valette (12 grudnia 1623 – 27 września 1639) Francesco Barberini (29 maja 1624 – 10 grudnia 1679)Pastor, XXIX, s. 34.Mayer, s. 56-60. Antonio Marcello Barberini OFMCap (22 listopada 1624 – 11 września 1646)Mayer, s. 53-56.