Adam Olbracht Przyjemski (także Adam Wojciech Przyjemski), (ur. 1590 – zm. 27 lipca 1644) – kasztelan gnieźnieński w latach 1640–1644, oboźny koronny (dworski) w latach 1621–1640, starosta kowalski w latach 1615–1623, starosta kruszwicki w 1618 rokuUrzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 93, 197., dworzanin królewski w 1615 roku.
Życiorys Adam Olbracht Przyjemski urodził się ok. 1590 w polskiej rodzinie szlacheckiej Przyjemskich herbu Rawicz, jako syn Andrzeja i Katarzyny z Leszczyńskich herbu Wieniawa. Jego ojciec był kasztelanem gnieźnieńskim i marszałkiem nadwornym.
Studiował w Monachium w 1606 roku, w Dillingen i Ingolstadt w 1608 rokuMarcin Broniarczyk, Wykształcenie świeckich senatorów w Koronie za Władysława IV, w: Kwartalnik Historyczny, rocznik CXIX, 2012, 2, s. 293..
Przyjemski w 1618 otrzymał intratne starostwo kowalskie a w 1621 został koniuszym koronnymSeweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T.15.Gebethner i Wolff, Warszawa 1931, s.46. W latach 1621–1626 jako oboźny koronny (dworski)Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 93. brał udział w wojnie ze Szwecją. Walczył w Inflantach, Prusach Królewskich oraz o deltę Wisły.
W 1640 został mianowany kasztelanem gnieźnieńskim, co uprawniało go do zasiadania w senacie Rzeczypospolitej.
Przyjemski był posiadaczem znacznego majątku, posiadał miasta Osieczna, Miejska Górka oraz kilkanaście wsi w powiecie krobskim, okazał się bardzo sprawnym administratorem. Wykorzystując swoje wpływy wyjednał w 1623 przywileje dla podupadłego miasteczka Miejska Górka przyczyniając się do jego powtórnego rozwoju. W swoich posiadłościach osadzał emigrantów protestanckich z Czech, Niemiec oraz Śląska, uciekających przed prześladowaniami wojny trzydziestoletniej. W 1632 na terenie wsi Sierakowo założył miasto Rawicz. Przyjemski uzyskał dla niego szereg przywilejów królewskich. Miasto zaprojektował i dokonał pomiarów wrocławski architekt Flandrin. W Rawiczu budowano kramy i jatki, odsprzedawane potem mieszczanom. Miasto jako ośrodek sukienniczy rozwijało się bardzo szybko, gdy w 1643 zabrakło działek pod zabudowę Przyjemski odstąpił na ten cel 137 placów.
Poseł województwa poznańskiego i kaliskiego na sejm 1624 i 1631 rokuJan Seredyka, Parlamentarzyści drugiej połowy panowania Zygmunta III Wazy, Opole 1989, s. 95..
Poseł na sejm koronacyjny 1633 roku, sejm zwyczajny 1635 roku, sejm zwyczajny 1637 roku, sejm 1638 roku, sejm 1640 rokuJan Dzięgielewski, Izba poselska w systemie władzy Rzeczypospolitej w czasach Władysława IV, Warszawa 1992, s. 176..
Przyjemski był fundatorem klasztorów franciszkanów na Goruszkach k/ Miejskiej Górki i w Osiecznej, kościoła św. Michała w Osieku oraz kościoła protestanckiego w Rawiczu (1639)Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX, strona 567.
Adam Olbracht Przyjemski zmarł w 1644, został pochowany w kościele św. Trójcy w Osiecznej. Do czasów współczesnych zachowały się epitafia i portrety trumienne Przyjemskiego i jego żony Anny Konstancji Grudzińskiej.
Życie prywatne Adam Przyjemski był dwukrotnie żonaty. W 1618 zawarł związek małżeński z Zofią Grzymułtowską, która zmarła w 1620 roku. W tym samym roku ożenił się z Anną Konstancją Grudzińską, mieli jedno dziecko, córkę Zofię Teresę, która wyszła za Aleksandra M. Kostkę.
Przypisy
Bibliografia Anna Polakowska, Adam Olbracht Przyjemski [w] Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa – Poznań 1983, s.601-602.
Linki zewnętrzne Sierakowo w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Dillingen Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Ingolstadt Kategoria:Członkowie dworu Władysława IV Wazy Kategoria:Dworzanie Zygmunta III Wazy Kategoria:Fundatorzy obiektów sakralnych I Rzeczypospolitej Kategoria:Kasztelanowie gnieźnieńscy (województwo kaliskie) Kategoria:Koniuszowie wielcy koronni Kategoria:Oboźni koronni (urzędnicy dworscy) Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1624 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1631 Kategoria:Posłowie na sejm koronacyjny 1633 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1635 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1637 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1638 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1640 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo kaliskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie) Adam Olbracht Przyjemski Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Władysława IV Wazy Kategoria:Starostowie kowalscy Kategoria:Starostowie kruszwiccy Kategoria:Urodzeni w 1590 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1644