thumb|Postrzyżyny Mieszka I, obraz Józefa Peszki z ok. 1810 Postrzyżyny – w kulturze dawnych Słowian obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej, zazwyczaj kończącemu 7 lat, połączony z nadaniem imienia. Rytuału postrzyżyn dokonywał ojciec lub osoba obca, wchodząca w ten sposób w sztuczne pokrewieństwo z dzieckiemMały słownik kultury dawnych Słowian pod redakcją Lecha Leciejewicza, Warszawa 1988, s. 303.. Od obcięcia włosów syn stawał się pełnoprawnym członkiem rodziny i przechodził spod opieki matki pod zwierzchnictwo ojcaJózef Kostrzewski, Kultura prapolska, Warszawa 1962, s. 419..
Podobną praktykę zaobserwował Gajusz Juliusz Cezar wśród Galów i opisał ją w pamiętniku o wojnie galijskiej. Mali chłopcy nie mogli pojawiać się publicznie w obecności ojca do czasu osiągnięcia wieku, w którym stawali się zdatni do wojny.
Postrzyżyny wpisują się w ogólnoludzkie praktyki symbolicznego przyjęcia młodzieńców do wspólnoty, takie jak obrzezanie, rytualne okaleczenia etcAleksander Brückner, Tysiąc lat kultury polskiej, tom 1, Paryż 1956, s. 97..
Zwyczaj postrzyżyn praktykowany jest do dzisiaj, powszechnie jako swoisty symbol poddania się władzy. Postrzyżeni są szeregowi idący do wojska, co jest dokładną kontynuacją rycerskiej tradycji. Do dziś w Kościele prawosławnym postrzygane są osoby wstępujące do zakonu (zob. postrzyżyny mnisze).
Zobacz też postrzyżyny mnisze
Przypisy
Kategoria:Zwyczaje słowiańskie Kategoria:Święta słowiańskie Kategoria:Życie w dawnej Polsce Kategoria:Kultura w Polsce