mały|300px|Brama więzienia Insein Więzienie Insein (birm. အင်းစိန်ထောင် //) — największe więzienie w Mjanmie zlokalizowane dzielnicy Insein w północnej części Rangunu.
Więzienie zostało wybudowane przez Brytyjczyków w 1887 r. W centrum kompleksu więziennego znajduje się ośmiokątny budynek wokół którego promieniście wybudowano bloki więzienne; kompleks ten otoczony jest podwójnym ceglanym murem. Układ taki wzorowany jest na londyńskim więzieniu .
Przed II wojną światową więzienie służyło jako miejsce osadzania liderów ruchu wyzwoleńczego. Bezpośrednio po wojnie przetrzymywano w nim dużą grupę japońskich generałów i wyższych oficerów, z których wielu oskarżonych było o popełnienie zbrodni wojennych. Po odzyskaniu przez Mjanmę niepodległości w 1948 r. w Insein osadzano więźniów politycznych, których liczba zaczęła gwałtownie rosnąć po wojskowym zamachu stanu Ne Wina w 1962 r. W okresie tym zaczęto wobec więźniów stosować tortury, odmowy udzielenia pomocy medycznej i izolację. Niektórych więźniów politycznych przetrzymywano w klatkach dla psów. Stało się też ono znane z panujących w nim bardzo złych warunków sanitarnych i wysokiej umieralności więźniów. Około 2005 r. w więzieniu przebywało ok. 9 000-10 000 więźniów z czego szacunkowo 16-18% stanowili więźniowie polityczni. Poza Insein, więźniowie polityczni przetrzymywani są jeszcze w 19 spośród 43 więzień w Mjanmie. Od 2011 r. obserwuje się znaczne zmniejszanie się liczby więźniów politycznych w Mjanmie.
Wydarzenia związane z więzieniem Insein mały|300px|left Sierpień 1988 - w Insein oraz ośmiu innych więzieniach w kraju wybuchł w niejasnych okolicznościach bunt w wyniku którego zbiegło wielu groźnych kryminalistów. Ich obecność na ulicach wywoływała strach zwykłych mieszkańców, co dało asumpt do przypuszczeń, iż całe wydarzenie zostało zaaranżowane przez władze wojskowe w celu stworzenia atmosfery sprzyjającej dla brutalnych działań policji i wojska po demonstracjach z 8.8.1988. Maj 2008 - po przejściu cyklonu Nargis w więzieniu wybuchł bunt osadzonych żądających przeniesienia w bezpieczne miejsce. Bunt stłumiono kosztem 40 ofiar śmiertelnych (w tym 4 zabitych podczas późniejszych przesłuchań} i ok. 70 rannych.
Najbardziej znani więźniowie Aung San Suu Kyi - polityk, działaczka ruchu prodemokratycznego Min Ko Naing - działacz ruchu prodemokratycznego Saw Wai - poeta Sao Shwe Thaik - szański saopha, pierwszy prezydent niepodległej Birmy Soe - założyciel Birmańskiej Partii Komunistycznej, jeden z thakinów Than Tun - działacz ruchu i partyzantki komunistycznej, jeden z thakinów Tin Oo - były generał armii birmańskiej, działacz ruchu prodemokratycznego
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Obraz satelitarny więzienia; Google Maps Relacja byłego więźnia Insein na temat panujących w nim warunków; BBC News
Kategoria:Więzienia w Mjanmie Kategoria:Rangun