Jaworze – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.

Gromadę Jaworze z siedzibą GRN w Jaworzu utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie bielskim w woj. stalinogrodzkim, na mocy uchwały nr 15/54 WRN w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki wszedł obszar dotychczasowej gromadyGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Jaworze (z wyłączeniem terenów kolonii Jaworze Średnie, wchodzących w skład gromady Wapienica) oraz część obszaru dotychczasowej gromady Jasienica, położona na wschód od drogi (parcela nr kat. 3189) ze zniesionej gminy Jaworze w tymże powiecieUchwała Nr 15/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu bielskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 68/276 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bielsku z 2. X. 1954 w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 36).

20 grudnia 1956 województwo stalinogrodzkie przemianowano (z powrotem) na katowickie.

Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej, po czym Jaworze na okres ponad 18 lat utraciło funkcje administracyjneUchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103). Odzyskało je dopiero 1 kwietnia 1991, kiedy to w województwie bielskim reaktywowano gminę Jaworze

Przypisy

Jaworze